II SA/Kr 708/03
WyrokWSA w Krakowie2005-08-30
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Piotr Lechowski, Grażyna Danielec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, uchylając decyzję odmawiającą zameldowania i orzekając o zameldowaniu, prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. opierając się jedynie na zeznaniach świadka z innego postępowania, bez dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą zameldowania i orzekając o zameldowaniu, błędnie zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. zamiast art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Oparł swoje rozstrzygnięcie na skąpym materiale dowodowym, w szczególności na zeznaniach z postępowania o eksmisję, nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego, czy osoba faktycznie zamieszkuje w lokalu z zamiarem stałego pobytu. Brak wystarczających dowodów uniemożliwiał orzeczenie co do istoty sprawy i wymagał uchylenia decyzji organu II instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zameldowania G. W. na pobyt stały. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o zameldowaniu, opierając się na zeznaniach E. W. z postępowania o eksmisję, z których wynikało, że G. W. przebywa w lokalu. E. W. wniosła skargę do sądu, zarzucając, że G. W. faktycznie nie zamieszkuje w lokalu i pojawia się tam okazjonalnie pod wpływem alkoholu, a organ oparł się jedynie na jej wyjaśnieniach z postępowania o eksmisję.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia 10 lutego 2003 r. i zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej E. W. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie NSA Piotr Lechowski NSA Grażyna Danielec (spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 10 lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej E. W. [...] ,- ( [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 10 lutego 2003 r. Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 47 ust. 2, art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960, ze zmianami), art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania G. W. od decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...].12.2002 r. orzekającej odmowę zameldowania na pobyt stały G. W. w miejscowości [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o zameldowaniu G. W. na pobyt stały w miejscowości [...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że dyspozycja art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zmodyfikowanej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. (Dz. U. z 2002r. nr 78, poz. 716) zobowiązuje organy administracji publicznej do wydania decyzji w razie zaistnienia wątpliwości co do prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu na podstawie, którego organ dokonuje zameldowania lub wymeldowania. Zameldowanie jest czynnością materialno -techniczną organu ewidencji ludności i może być dokonane jedynie wówczas, gdy zostanie spełniony podstawowy element niezbędny do zameldowania tj. faktyczne przebywanie osoby w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Obowiązkiem organu meldunkowego rozstrzygającego o zameldowaniu jest jedynie ustalenie tego faktu. Zaznaczył organ, że przepisy meldunkowe mają charakter przepisów porządkowych, a dokonanie czynności zameldowania ma na celu zarejestrowanie faktu przebywania danej osoby pod określonym adresem, co w sposób szczególny podkreślił Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2002 r. A zatem osoba dopełniająca obowiązku meldunkowego wskazuje jedynie potwierdzenie przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Dalej organ stwierdza, że jak wynika z akt sprawy G. W. przebywa w lokalu w miejscowości [...] . Wskazują na to przede wszystkim zeznania E. W. złożone w Sądzie Rejonowym w [...] w dniu [...] .11.2002 r. na rozprawie o eksmisję męża G. W.. W/w stwierdziła, iż "mąż śpi w osobnym pokoju (...). Korzysta w całego budynku, mieszkalnego, jak również z zabudowań gospodarczych". Ostatecznie strony zgodnie wniosły o umorzenie postępowania o eksmisję. Podkreślając jeszcze raz czysto rejestracyjny charakter ewidencji ludności, organ zaznaczył, że istniejące między małżonkami spory natury cywilnoprawnej nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcia organów meldunkowych w kwestiach zameldowań, bowiem należą one wyłącznie do kompetencji sądów powszechnych i tylko przed nimi mogą być rozwiązywane.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła E. W..
Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdyż G. W. nie spełnił łącznie warunków określonych w tych przepisach ponieważ faktycznie nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu jak też nie ma zamiaru stałego w nim przebywania. G. W. zamieszkuje, jak twierdzi skarżąca, w miejscowości [...] w domu swojej matki G. W. i tam też jest zameldowany na pobyt stały. W domu gdzie chce się zameldować i gdzie zameldował go organ II instancji pojawia się jedynie okazjonalnie zawsze pod wpływem alkoholu i aby robić awantury. Nadto zarzuciła skarżąca, że ustalenia swoje organ oparł jedynie na jej wyjaśnieniach informacyjnych złożonych w sprawie o eksmisję z przedmiotowego domu.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), z mocy z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) do rozpoznania skargi wniesionej przed l stycznia 2004 r. właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Organ odwoławczy w ramach swych kompetencji merytoryczno-reformacyjny ch określonych w art. 138 § 1 pkt 2 kpa, błędnie powołując w zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt 1 kpa, uchylił decyzję organu I instancji odmawiającą zameldowania G. W. w przedmiotowym budynku i orzekł o jego zameldowaniu. Oparł organ swe orzeczenie na jednym tylko dowodzie, protokole z dnia [...] listopada 2002 r. sporządzonym w sprawie [...] o eksmisję sporządzonym Sądzie Rejonowym w [...].
Obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzeczenia co do istoty sprawy zamiast uchylenia decyzji organu I instancji i przekazywania do ponownego rozpoznania, w sytuacji stwierdzenia jej wadliwości, istnieje wówczas, gdy dokonujący kontroli instancyjnej organ II instancji nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.
Należy stwierdzić, że na podstawie bardzo skąpego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie trudno uznać, aby stan faktyczny sprawy nie budził wątpliwości. W sprawie przed organem I instancji zostały przesłuchane tylko strony i każda z nich twierdziła coś przeciwnego. Brak jest jakichkolwiek wywiadów, czy też przesłuchań świadków w celu ustalenia czy G. W. mieszka w przedmiotowym budynku z zamiarem stałego pobytu, czy też jak twierdzi to jego żona przebywa tam sporadycznie.
Sprawa zatem nie została wyjaśniona w sposób dostateczny do prawidłowego rozstrzygnięcia i brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 138 § 1 pkt 2 zd. pierwsze kpa, co musiało skutkować uchyleniem decyzji organu II instancji.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło