II SA/Kr 71/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Renata Czeluśniak Sędziowie : AWSA: Kazimierz Bandarzewski WSA: Wojciech Jakimowicz (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2007 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu skargę oddala. Postanowieniem z dnia [...] 2001 r., sygn. akt: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w v działając na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło, że odwołanie J. M. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]2005 r., nr [...] orzekającej o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia [...] m2 krzewów z terenu położonego przy ul. [...] w [...] stanowiącego działkę nr A, zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że decyzją organu pierwszej instancji została doręczona J. M. w sposób przewidziany w art. 39 k.p.a., czyli przez pocztę za pokwitowaniem, w dniu [...] 2005 r. (dowód: zwrotne poświadczenie odbioru decyzji). Ta data widnieje bowiem na zwrotnym poświadczeniu odbioru jako "datownik urzędu oddawczego" i oznacza dzień, w którym, po odebraniu przesyłki przez adresata, potwierdzenie jej odbioru zostaje odesłane nadawcy. Skoro zatem zwrotne poświadczenie odbioru decyzji z dnia [...]2005r. zostało odesłane nadawcy, czyli do Urzędu Miasta [...], w dniu [...] 2005 r., to odbiór samej decyzji mógł nastąpić najpóźniej w dacie odesłania potwierdzenia odbioru nadawcy, czyli w dniu [...] 2005 r. i taką też datę Kolegium przyjęło, jako dzień odbioru decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2005 r. Odwołanie od tej decyzji, które wpłynęło do Urzędu Miasta [...] także drogą pocztową, opatrzone zostało datą [...] 2005 r. i ta sama data widnieje na stemplu pocztowym. W tym stanie rzeczy Kolegium Odwoławcze przyjęło, iż odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2005 r. zostało złożone w dacie widniejącej na stemplu, tj. w dniu [...] 2005 r. Mając zaś na uwadze daty doręczenia decyzji ([...] 2005 r.) i złożenia od niej odwołania ([...] 2005 r.) należało przyjąć, iż odwołanie zostało złożone po upływie (z niemal trzytygodniowym opóźnieniem) terminu określonego wart. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, który to termin wynosi 14 dni od dnia otrzymania decyzji przez stronę. Odwołanie od wyżej opisanej decyzji mogło być zatem złożone najpóźniej w dniu [...] 2005 r. Jednocześnie Kolegium podkreśliło to, że w decyzji z dnia [...] 2005 r. zostało zawarte prawidłowe pouczenie o prawie, terminie i sposobie złożenia odwołania. Podkreślono w uzasadnieniu, że Kolegium Odwoławcze nie ma możliwości ingerencji w trybie odwoławczym w ostateczną - w tym stanie rzeczy - decyzję Prezydenta Miasta [...]. Decyzja taka może być bowiem wzruszona tylko w szczególnych trybach postępowania określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, jak: wznowienie postępowania (art. 145-152 k.p.a.), czy stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156-159 k.p.a.). Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2001 r., sygn. akt: [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. M. wnosząc o uchylenie tego postanowienia i podnosząc, że decyzję organu pierwszej instancji otrzymał między [...] a [...] 2005 r. i niezwłocznie wniósł od tej decyzji odwołanie. Skarżący podnosi, że jest emerytowanym prof. [...] z zakresu [...] i z racji swojego wieku (bardzo poważnej choroby związanej z zaburzeniami krążenia –skarżący urodził się [...] r.), okresowo jest niezdolny do samodzielnych czynności. Decyzję Prezydenta, która nakładała na skarżącego kolosalną karę otrzymał on faktycznie między [...] a [...] 2005 r. i niezwłocznie odwołał się od niej, nie mając świadomości, że komuś decyzja ta została doręczona wcześniej. W tej sytuacji organ II instancji, który dostał sprawę do rozpoznania powinien w ocenie skarżącego kwestię tę wyjaśnić, a w każdym razie zwrócić akta Prezydentowi Miasta [...], po to, aby we własnym zakresie kwestię tę rozstrzygnął, gdyż w takim przypadku, gdyby odrzucono odwołanie skarżącego miałby on prawo wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i złożenie zażalenia. Tego wszystkiego jednak poniechano, stąd stało się konieczne złożenie skargi, gdyż kwestia niedoręczenia skarżącemu decyzji nie została należycie wyjaśniona. Skarżący złożył również w skardze wniosek o przywrócenia terminu do złożenia odwołania na decyzję organu pierwszej instancji, którą uznaje za bezpodstawną, a postępowanie w sprawie za obarczone wadą uzasadniającą jego wznowienie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wraz z jego argumentacją i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do podnoszonego zarzutu w kwestii doręczenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2005 r. nr [...], Kolegium wskazuje, iż w aktach sprawy, na karcie nr [...], znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru wyżej wskazanej decyzji, opatrzone podpisem skarżącego, który to podpis nie budził i nie budzi wątpliwości organu odwoławczego, pod względem jego autentyczności i wiarygodności, ponieważ niemal analogiczny podpis widnieje na odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta [...], zwrotnym potwierdzeniu odbioru postanowienia Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2005 r., jak również pod skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jednocześnie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji Prezydenta Miasta [...] widnieje datownik Urzędu Pocztowego w [...] – [...] 2005 r., co oznacza, iż najpóźniej w tym dniu, już po odebraniu przesyłki przez adresata, potwierdzenie odbioru przesyłki, zostało odesłane nadawcy, czyli do Urzędu Miasta [...]. Z tego też względu twierdzenie podnoszone przez skarżącego, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] została w istocie odebrana wcześniej i to przez inną osobę, jest w ocenie Kolegium, nieuzasadnione. Wątpliwości nie budzi natomiast data złożenia odwołania, ponieważ wniesione ono zostało drogą pocztową, co potwierdza data stempla pocztowego – [...] 2005 r. Z porównania tych dat wynika natomiast, iż odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2005 r., zostało złożone z uchybieniem 14-to dniowego terminu, zaś ostatnim dniem, w którym odwołanie mogło być skutecznie złożone był dzień [...] 2005 r. Kolegium nadmieniło również, iż prośbę o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a., należy wnieść, dopełniając jednocześnie czynności, dla której termin był określony, co w praktyce oznacza, iż prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania winna być złożona łącznie z samym odwołaniem. Złożenie zatem takiego wniosku dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jest w ocenie Kolegium, spóźnione. Jeśli zaś chodzi o kwestię wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2005 r., to zaznaczono, iż instytucja wznowienia postępowania stanowi nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznych, a z przyczyny wskazanej przez skarżącego (brak udziału w postępowaniu), może nastąpić tylko na wyraźny wniosek złożony do właściwego organu, tj. organu, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 147 k.p.a. i art. 150 § 1 k.p.a.). Kolegium Odwoławcze wyjaśniło również, że wskutek stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2005r., decyzja ta nie była przedmiotem badania organu odwoławczego, pod względem jej merytorycznej prawidłowości i zasadności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie było wyłącznie postanowienie o charakterze procesowym, tj. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2001 r., sygn. akt: [...] o stwierdzeniu wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Poza tak określonym przedmiotem kontroli Sądu pozostają zatem podniesione przez skarżącego kwestie dotyczące merytorycznego rozstrzygnięcia decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2005 r., nr [...] Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia m.in. uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Oznacza to obowiązek organu wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania w razie stwierdzenia, że termin ten upłynął i nie został przywrócony. Jak stanowi art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z akt sprawy wynika, że przesyłkę zawierającą decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2005 r., nr [...] skarżący J. M. odebrał osobiście, przy wobec braku wskazania daty odbioru należało przyjąć datę najpóźniejszą wskazaną na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, tj. datę stempla urzędu pocztowego oddawczego – dzień [...] 2005 r. (decyzja organu pierwszej instancji zawierała prawidłowe pouczenie o terminie do złożenia od niej odwołania). Oznacza to, że ustawowy czternastodniowy termin do złożenia odwołania upłynął z dniem [...] 2005 r. ([...]). Nadanie przez skarżącego przesyłki zawierającej odwołanie od decyzji w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu [...] 2005 r. nastąpiło zatem z uchybieniem ustawowego terminu. Na ocenę zachowania terminu do wniesienia odwołania przez odwołującego się nie mają też wpływu ani merytoryczny kształt zaskarżanej w drodze odwołania decyzji, ani sposób prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie, której decyzja ta dotyczy. W tym stanie rzeczy i w braku wniosku odwołującego się o przywrócenie uchybionego terminu organ odwoławczy był zobligowany do wydania zaskarżonego postanowienia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 12 października 1998 r., (OPS 11/98, publ. ONSA z 1999 r., nr 1, poz. 4), rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wprawdzie J. M. w skardze do sądu administracyjnego zwraca się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2005 r., nr [...], jest to jednak wniosek spóźniony, a jego rozpoznanie nie mieści się w kompetencjach sądu administracyjnego. Jak bowiem wynika z art. 58 i art. 59 k.p.a. w razie uchybienia terminu do złożenia odwołania organ administracji właściwy do rozpatrzenia odwołania powinien przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli zainteresowany ten uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy tym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W tym stanie rzeczy należało oddalić skargę J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]2001 r., sygn. akt: [...] mając na uwadze treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.