II SA/Kr 71/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata z urzędu po wniesieniu sprzeciwu od o postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 listopada 2015 r. w dniu 20 stycznia 2016 r. w sprawie ze skargi M. G., B. G., L. G. i K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 16 lipca 2004 r. znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia wniosek oddalić. W odpowiedzi na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 7 października 2014 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł K. G. pismem z dnia 26 sierpnia 2015 r. zwrócił się o zwolnienie go z obowiązku uiszczenia tej kwoty ze względu na bardzo trudną sytuację finansową i rodzinną. Następnie K. G. nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym rozszerzył zakres swojego żądania i domagał się zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia na jego rzecz adwokata z urzędu. We wniosku skarżący nie podał żadnych danych dotyczących jego sytuacji materialnej, a powołał jedynie okoliczności związane ze sporem dotyczącym spadku po jego ojcu – L. G.. Dlatego też wezwano K. G. do uzupełnienia wniosku poprzez: – oświadczenie, gdzie zamieszkuje i czyją własność stanowi ta nieruchomość, – wykazanie źródeł utrzymania strony i wysokości dochodów, jakie w miesiącu uzyskuje, – wykazanie majątku wnioskodawcy poprzez podanie nieruchomości i tytułu prawnego ze wskazaniem powierzchni oraz szacunkowej wartości poszczególnych składników majątkowych, – oświadczenie, czy strona posiada zasoby finansowe w postaci oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, – przedłożenie odpisu zeznania podatkowego za 2014 rok, – oświadczenie, czy prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, czy też wspólnie z innymi osobami, – udokumentowanie rachunkami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, – przedstawienie wykazów wszystkich posiadanych przez K. G. oraz osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący w piśmie z dnia 3 listopada 2015 r. po raz kolejny opisał kłopoty związane z postępowaniem spadkowym po L. G. i podkreślił, że do czasu dokonania spisu inwentarza nie jest w stanie przedstawić dokładnych danych, bo może się okazać, że nie ma aktywów czynnych spadku po ojcu. Referendarz WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r. oddalił wniosek K. G.. K. G. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Skarżący ponownie wskazał, że nie został jeszcze sporządzony inwentarz spadku po L. G. i podkreślił, że prowadzone są postępowania egzekucyjne wynikające z długów spadkowych. Skarżący podniósł, że te postępowania dotykają także jego majątku, sprawiając, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej i dlatego nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a także przedstawić wiarygodnych informacji na temat swojego stanu majątkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), w skrócie "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć trzeba, że prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym powszechnie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób pozostających w faktycznym ubóstwie. Dlatego strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy, jednakże dla skuteczności złożonego wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Z art. 246 ppsa wynika, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżący, ubiegając się o udzielenie prawa pomocy, winien przekonać sąd, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie tych kosztów we własnym zakresie bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i rodziny. Z przedstawionych powyżej okoliczności związanych z rozpatrywaniem wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy jednoznacznie wynika, że K. G. konsekwentnie unika podawania jakichkolwiek konkretnych danych dotyczących swojej sytuacji majątkowej, ograniczając się do wielokrotnego wskazywania na niewyjaśniony status masy spadkowej po swoim ojcu. Nawet jeśli w chwili obecnej K. G. nie jest w stanie korzystać z majątku pozostawionego przez L. G., to ubiegając się o przyznanie prawa pomocy, winien opisać swoją sytuację materialną, czyli swoje dochody, wydatki oraz posiadany majątek nieobejmujący spadku po ojcu, w taki sposób, by Sąd był w stanie dokonać oceny tego, czy w stosunku do K. G. zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Tymczasem skarżący, pomimo skierowania do niego stosownych wezwań, nie podał wymaganych danych dotyczących swojej sytuacji materialnej ani na urzędowym formularzu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ani też w samym sprzeciwie od postanowienia referendarza. W związku z powyższym należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż w stosunku do niego zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym ani w zakresie częściowym. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 260 § 1 ppsa i art. 246 ppsa.