II SA/Kr 710/15

WyrokWSA w Krakowie2015-09-25

Skład orzekający: Magda Froncisz, Jacek Bursa, Beata Łomnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, w szczególności w postępowaniu dotyczącym nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, należycie zebrał i ocenił materiał dowodowy, uwzględniając twierdzenia stron i wyjaśniając wszelkie istotne okoliczności faktyczne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie zebrały i nie oceniły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, naruszając tym samym zasady ogólne postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a.). Zaniechano należytego wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, takich jak czas powstania spornego obiektu i jego kwalifikacja prawna, co skutkowało wadliwością wydanych decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki obiektu budowlanego (garażu/wiaty) na podstawie przepisów Prawa budowlanego. Organ I instancji nakazał rozbiórkę garażu, natomiast organ II instancji uchylił tę decyzję i nakazał rozbiórkę zadaszenia tworzącego wiatę. Kwestią sporną był czas realizacji obiektu i jego kwalifikacja. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i błędną kwalifikację obiektu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : WSA Jacek Bursa WSA Beata Łomnicka (spr.) Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2015 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 kwietnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 29 kwietnia 2015 r. nr [...] znak [...] na podstawie: - art 138 § 1 pkt 2 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) zwany dalej k.p.a.; - art. 49 b ust. 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) zwany dalej Pr. Bud. po rozpatrzeniu odwołań złożonych przez M. F. i W. F. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 11 marca 2014 r. nr [...] znak: [...], którą nakazano inwestorom: M. F. i W. F. rozbiórkę obiektu budowlanego garażu zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] obr. [...] w Z., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 49 b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 3 ustawy Pr. Bud. nakazał M. F. i W. F. rozbiórkę zadaszenia o konstrukcji drewnianej pokrytego blachą trapezową tworzącego wiatę zlokalizowaną na działkach nr [...] i [...] w obr. [...] w Z. przy ul. S. od strony działki nr [...] (obecny nr [...]) w Z. położonej przy ul. S.. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu w związku z pismem A. B. z dnia 19.10.2009 r., w którym zgłoszono wykonanie przez W. F. samowoli budowlanej na działce przy ul. S. w Z.. W oparciu o materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy znak: [...] (zwanych w skrócie: aktami PINB) PINB w Z. decyzją z dnia 11.03.2014r. nr [...] znak: [...] na podstawie art. 49 b ust. 1 w związku z art. 49 b ust. 3 Pr. bud. nakazał inwestorom: M. F. i W. F. rozbiórkę obiektu budowlanego garażu zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] obr. [...] w Z.. Postanowieniem z dnia 12.11.2014r. nr [...] znak: [...], WINB w K. zlecił PINB w Z. uzupełnienie materiału dowodowego o całość akt sprawy znak: [...] oraz zebranie dodatkowego materiału dowodowego poprzez zweryfikowanie kiedy przedmiotowy obiekt garażowy powstał oraz jednoznaczne ustalenie jego lokalizacji wraz z określeniem jego położenia w stosunku do granic między działkami i innych obiektów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wskazał iż, niniejsze postępowanie dotyczy budowy obiektu budowlanego, który zgodnie z ustaleniami PINB w Z. dokonanymi podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 15.01.2010 r. pełni funkcję garażu. Z materiału dowodowego wynika, że obiekt będący przedmiotem postępowania znajduje się na działkach nr [...], [...], w odległości 2,86 m od granicy z działką [...] w Z.. Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentacji zebranej po wydaniu w dniu 12.11.2014r. przez WINB w K. postanowienia nr [...] znak: [...] z art. 136 k.p.a., należy uznać, że przedmiotowy obiekt jest wiatą. Ponieważ ustawa Prawo budowlane nie definiuje pojęcia "wiaty", aby to wykazać koniecznym w tym zakresie jest dokonanie analizy budowy przedmiotowego obiektu, posiłkowanie się orzecznictwem sądowo - administracyjnym oraz regułami języka polskiego. Rodzaje obiektów budowlanych wymienia art. 3 pkt 1 Pr. bud. dzieląc je na budynki, budowle i obiekty małej architektury. Zarówno katalog obiektów małej architektury, jak i budowli, ma charakter otwarty, a wyliczenia zawarte w art. 3 pkt 3 i pkt 4 Pr. bud. są przykładowe. Wyżej wymieniony obiekt nie można zakwalifikować jako budynek, czy jako rozbudowę istniejącego obiektu ze względów faktycznych. Najdokładniejszy opis przedmiotowego obiektu został sporządzony podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 05.02.2015 r. Jak ustalono przedmiotowy obiekt ma wymiary 253 cm na 625 cm. Powierzchnia zabudowy nie przekracza wiec 25 m2. Z analizy zdjęć wykonanych w dniu 05.02.2015r. wynika, że konstrukcja zadaszenia przedmiotowego obiektu od strony północnej tj. od strony działki nr [...] (podzielonej na działki [...] i [...]) w Z. opiera się na wybudowanej odrębnej ścianie, natomiast od strony południowej opiera się na ścianie istniejącego budynku położonego na działkach nr [...] i [...]. Od strony wschodniej wejście do przedmiotowego obiektu osłania ściana istniejącego budynku na działce nr [...], natomiast od strony zachodniej obiekt nie posiada ściany - na zdjęciach z dnia 05.02.2015 r. wejście do obiektu jest przysłonięte materiałem typu plandeka. Natomiast na zdjęciu wykonanym podczas czynności kontrolnych w dniu 15.01.2010 r. wejście do obiektu nie było niczym osłonięte. Na zdjęciach nr 3 i 4 wykonanych w dniu 05.02.2015 r. widać, że przestrzeń pomiędzy wykonaną ścianą a pokryciem dachowym nie została zamknięta, gdyż widoczne są przestrzenie umożliwiające przepływ powietrza. Z wykonanych zdjęć nie wynika, aby powstały obiekt był powiązany funkcjonalnie z istniejącym budynkiem na działkach nr [...] i [...] t.j. aby istniał otwór drzwiowy łączący oba obiekty. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, więc w ocenie organu odwoławczego, że przedmiotowy obiekt stanowi lekką zadaszoną konstrukcję z jedną ścianą, którą wykorzystuje jako funkcję osłonową i oparcie konstrukcji dachu ściany istniejącego budynku. Z dyspozycji art. 29 ust. 2 Pr. bud. nie można też wywieść wniosku, że wiaty dotyczy wymóg obiektu wolnostojącego. Kwestią sporną był przede wszystkim czas realizacji przedmiotowej wiaty. Zgodnie z oświadczeniami M. F. i W. F. obiekt ten istniał już w momencie kupna przez nich przedmiotowej nieruchomości, oznaczony był jako pomieszczenie garażowe 01. Właściciele obiektu na potwierdzenie swojego stanowiska za pismem z dnia 08.12.201Or. przedłożyli kserokopię dokumentu pn. "Plan Realizacyjny -Projekt Podziału" budynku mieszkalnego w Z. przy ul. S. z października 1992 r. nr [...] . Z kolei z zapisów zeznań A. B. złożonych do protokołu oględzin z dnia 15.01.2010 r. wynika, iż przedmiotowy garaż powstał w wyniku wykonania zadaszenia o konstrukcji drewnianej pokrytej blachą trapezową wspartej na ścianie zewnętrznej wykonanej przez poprzedniego właściciela określonego w protokole jako "dyrektor Firmy [...], który zamierzał wykonać garaż na który nie uzyskał pozwolenia". Organ I instancji nie dał wiary słowom właścicieli obiektu, natomiast swoje ustalenia oparł na oświadczeniu J. S., który wyjaśnił, iż pracował jako pomoc budowlana przy robotach budowlanych dokonanych przez W. F. w roku 2006 lub 2007. Jak określił świadek roboty te polegały na rozbiórce istniejącego śmietnika i wykonaniu nowego pomieszczenia. Organ zauważył, iż w toku przesłuchania J. S. nie okazał żadnego dowodu swojej tożsamości. Zweryfikowanie jego tożsamości poprzez zainteresowaną w sprawie stronę – A. B., w żaden sposób nie potwierdza iż przesłuchiwany świadek był osobą za którą się podawał. Nadto należy zauważyć, że jak stwierdził A. B. "p. J. S. jest mu znany od lat". Taka informacja może budzić wątpliwości co do bezstronności osoby podającej się za J. S.. PINB w Z. pozyskał też pismo Starostwa Powiatowego w Z. z dn 26.02.2010r. znak: [...], którym przekazano kopię akt sprawy dotycząc "zgłoszenia wymiany pokrycia dachowego na budynku mieszkalnym położonym na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. S. w Z. przez M. i W. F.". Przesłaną dokumentację stanowiły: zgłoszenie remontu pokrycia dachowego w budynku mieszkalnym przy ul. S. w Z. z dnia 31.07.2002 r. znak: [...] dokonane przez M. F. i W. F., szkic oraz kopia aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia 25.07.2002r. nr [...] (umowa sprzedaży nieruchomości położonej w Z. obręb [...] stanowiącej działkę nr [...], KW nr [...] zawarta pomiędzy J. N. a W. F.). Na pozyskanym szkicu brak jest zaznaczonego obiektu będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Po wydaniu przez WINB w K. decyzji kasacyjnej z dnia 30.04.2012r. nr [...] znak: [...], organ I instancji pozyskał zeznania świadka – E. P. złożone w dniu 25.09.2012r. cyt: "Dom będący obecnie własnością M. i W. F. stanowił w przeszłości własność mojego ojca S. Z. i stąd z cała odpowiedzialnością stwierdzam że od strony zabudowań stanowiących obecnie własność A. B. nie dobudowano żadnych pomieszczeń ...". PINB w Z. próbował wezwać jako świadka J. S., lecz listy skierowane do wyżej wymienionego nie zostały odebrane. Organ I instancji wezwał również jako świadka J. N., lecz w dniu 28.10.2013r. na dziennik podawczy PINB w Z. wpłynął faks informujący, że J. N. mieszka w M. i nie może stawić się na wezwanie. Z uwagi na sprzeczne zeznania stron i niewystarczający materiał dowodowy WINB w K. zlecił organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego. Materiał dowodowy został uzupełniony m.in. o zdjęcia lotnicze z lat 1994 r. (zdjęcie nr 3 - wykonane 04.07.1994r.), z 1999 r. (zdjęcie nr 2 -wykonane 15.09.1999r.) i z 2003r. (zdjęcie nr 1 - wykonane 19.09.2003 r.). Na podstawie analizy w/w zdjęć organ doszedł do przekonania, że można jedynie wskazać, że do 2003 r. na działkach nr [...], [...] nie było zadaszenia nad obiektem zakwalifikowanym jako wiata. W miejscu zrealizowanego obiektu na zdjęciach powyższych widoczna jest natomiast linia, która wskazuje na istnienie w tym miejscu ścianki wydzielającej. W ocenie organu zebrany materiał fotograficzny zdjęć lotniczych potwierdza więc zeznania A. B., który do protokołu z dnia 15.01.2010 r. oświadczył, że przedmiotowy garaż powstał w wyniku wykonania zadaszenia o konstrukcji drewnianej pokryte blachą trapezową wspartej na ścianie zewnętrznej wykonanej przez poprzedniego właściciela. Wiarygodnym dokumentem w ocenie WINB w K. jest też załącznik graficzny do zgłoszenia wykonania robót budowlanych z dnia 31.07.2002 r. polegających na wymianie pokrycia dachowego, na którym nie został zaznaczony obiekt będący przedmiotem postępowania. Zeznania osoby podającej się za J. S. należy odrzucić jako złożone przez osobę o niezweryfikowanej tożsamości. Natomiast zeznania właścicieli obiektu W. F. i M. F. są częściowo zgodne z w/w ustalonym stanem w zakresie istnienia ścianki zewnętrznej od strony działki [...] (podzielonej na działki [...] i [...]) w Z. na której oparła się konstrukcja zadaszenia. Przedłożone przez M. F. i W. F. za pismem z dnia 08.12.2010 r. kserokopie opracowania p.n. projekt Realizacyjny z października 1992 r. wskazują jedynie na uprzednie istnienie wspomnianej ścianki zewnętrznej na której oparła się konstrukcja zadaszenia tworząc obiekt wiaty, nie zaś istnienie pomieszczenia garażowego. Dokument powyższy w zakresie istnienia pomieszczenia garażu można jedynie uznać za koncepcję, projekt, który nie został zrealizowany, co potwierdza zdjęcie nr 3 wykonane w dniu 05.02.2015 r. na którym nie widać, aby powstały obiekt był powiązany funkcjonalnie z istniejącym budynkiem, tak jak to zaznaczono na rzucie parteru. Zdaniem organu zebrany materiał dowodowy wskazuje, więc że doszło do samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu zadaszenia opierającego się z jednej strony na istniejącej uprzednio ścianie odgradzającej (od strony działki nr [...] - podzielonej na działki [...] i [...]), natomiast od południowej opierającej się na ścianie istniejącego budynku położonego na działkach nr [...] wyniku czego powstał obiekt zakwalifikowany jako wiata. Legalizacja jakiegokolwiek obiektu w trybie art. 49b ustawy Prawo budowlane uzależniona jest zgodności z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego, lub w przypadku braku z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz przepisami w techniczno-budowlanymi. Postanowieniem z dnia 23.05.2011 r. nr [...] znak: [...] PINB w Z. na podstawie art. 49b ust. 2 Pr. bud. nałożył na M. F. i W. F. obowiązek przedłożenia: dla pomieszczenia będącego składem materiału sprzętu, narzędzi a opisywanego jako garaż przy budynku od strony północnej, posesja nr [...] przy ul. S. w Z., - dokumentów o których mowa w art. 30 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane (tj. część opisową zawierającą rodzaj zakres i sposób wykonania robót budowlanych, termin rozpoczęcia i zakończenia, rysunek pomieszczenia wypełniony druk oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, - projektu zagospodarowania terenu obejmującego działkę nr ewid. [...] obr. [...] położonej w Z., - oświadczenia Burmistrza Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, w terminie 30 dni licząc od daty otrzymania niniejszego postanowienia (...)". Strona zobowiązana w wyznaczonym terminie nie wywiązała się z nałożonego obowiązku. Organ podkreślił, iż zachodzi więc okoliczność o której mowa w art. 49b ust. 3 Pr. bud. Podkreślenia wymaga fakt, że nie dotrzymanie terminu przedstawienia dokumentów wymienionych w art. 49b ust. 2 Pr. bud. stanowi przesłankę wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, w wyniku uchybienia terminu strona traci przyznane jej prawo do legalizacji samowoli budowlanej i w efekcie zgodnie z treścią art. 49b ust.3 Pr. bud. sprawa zostaje załatwiona w trybie zwykłym tj. przez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki w trybie art. 49b ust. l Pr. bud.. Jak ustalono wyżej właścicielami obiektu - wiaty podlegającej rozbiórce są M. F. i W. F., którzy byli także inwestorami wykonanych robót. Wobec powyższego obowiązek rozbiórki wiaty został skierowany do M. F. i W. F.. Organ podkreślił, że nakaz rozbiórki może być nałożony jedynie w takim zakresie w jakim była wykonana samowola. W toku postępowania ustalono, że samowola budowlana polegała na wybudowaniu zadaszenia opierającego się z jednej strony na istniejącej uprzednio ścianie (od strony działki nr [...] - podzielonej na działki [...] i [...]), natomiast od strony południowej opierającej się na ścianie istniejącego budynku położonego na działkach nr [...] i [...]. Nie może więc podlegać rozbiórce istniejąca uprzednio ścianka, lecz tylko wykonane zadaszenie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniach wskazał, że uchybienia organu I instancji zostały wyjaśnione w postępowaniu odwoławczym. Pozyskane zdjęcia lotnicze rozwiały wątpliwości co do czasokresu powstania przedmiotowego obiektu, natomiast sporządzony szkic sytuacyjny w sposób jednoznaczny wyjaśnił usytuowanie obiektu. Zebrany materiał jest więc wystarczający. Wobec powyższego mając na względzie treść art. 78 § 2 k.p.a. nie zasadne jest poszukiwanie jako świadków osób których bezskutecznie próbował wezwać organ I instancji t.j.: J. N. oraz osoby która podała się za J. S.. Organ nadmienił, że WINB w K. w postanowieniu z dnia 12.11.2014r. nr [...] znak: [...] poinformował strony postępowania, że mogą przedstawić nowych świadków. Żadna ze stron nie skorzystała z możliwości przedłożenia nowych dowodów w sprawie. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wpłynęła skarga skarżącego A. B.. Skarżący w skardze oraz w piśmie z dnia 10 września 2015 r., stanowiącym jej uzupełnienie, zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b.ust. 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegajże na nieprawidłowym przyjęciu, że zachodzą wyłącznie okoliczności stanowiące podstawę do częściowej rozbiórki zadaszenia o konstrukcji drewnianej, pokrytego blachą trapezową tworzącego wiatę, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, że dyspozycją w/w przepisu powinien być objęty cały przedmiotowy obiekt oraz mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: - art. 7, 77, i 80 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie całości zebranego materiału dowodowego i w konsekwencji dokonanie błędnej kwalifikacji obiektu, a tym samym poprzez rozpatrzenie niniejszej sprawy przy nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawa. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługiwała na uwzględnienie albowiem podniesiony w niej zarzut naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 w zw. z art 80 k.p.a. należało uznać za w pełni uzasadniony. Także i w ocenie Sądu organy administracyjne nie poczyniły w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, a tym samym nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego pozwalającego na ocenę legalności poddanych kontroli Sądu decyzji. Skarga jako uzasadniona musiała odnieść zamierzony skutek prawny. Na wstępie należy zauważyć, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organy administracyjne w niniejszej sprawie narusza zasady ogólne postępowania administracyjnego określonych w art. 7 k.p.a., czyli zasady praworządności oraz zasady prawdy obiektywnej, które znajdują rozwinięcie w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podkreślić bowiem należy, że to organ administracji publicznej prowadzić ma postępowanie, gromadzić dowody w taki sposób, aby prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy i aby prowadziło to do zastosowania prawidłowych norm prawa materialnego. Podkreślić jednak wypada, że żaden dowód w postępowaniu administracyjnym nie ma absolutnej mocy w takim sensie, który wyłączałby obalenie lub kwestionowanie wniosków, jakie z niego wynikają, wykluczając możność badania jego rzetelności. Organ administracyjny nie może czuć się zwolniony z obowiązku przeprowadzenia swobodnej oceny każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, i to w kontekście zarówno pozostałego materiału dowodowego, jak i twierdzeń stron, które zawsze muszą być z tym materiałem skonfrontowane. Obowiązek ten można wyinterpretować z treści art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Według pierwszego z tych przepisów organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. ocenić ma na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Bezsprzecznie przy tym to na organie spoczywa ciężar dowodu, toteż to on powinien wykazać się inicjatywą dowodową, jeżeli dostrzeże, że jakiś aspekt stanu faktycznego sprawy wciąż domaga się wyjaśnienia. W myśl bowiem art. 7 k.p.a., organy z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (zob. wyrok NSA z dnia 25 marca 2015 r. I OSK 2271/13). W kontekście powyższych wywodów w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów organ odwoławczy zweryfikował dowód z zeznań świadka J. S., nie mniej zaniechał takiej oceny w stosunku do twierdzeń stron, ograniczając się do ogólnikowego stwierdzenia, że są one sprzeczne. Tym czasem z akt postępowania wynika, że skarżący stanowczo twierdził, że sporny obiekt budowlany określany przez niego jako garaż, został wzniesiony w całości przez inwestorów M. i W. F., oraz że powstał w miejsce śmietnika otoczonego ścianką bez zadaszenia (vide: pismo z dnia 28 maja 2011 r.) Organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do tych twierdzeń poprzestając na ustaleniu, że ścianka istniała już przed zakupem nieruchomości przez inwestorów, co wynika z materiału fotograficznego zgromadzonego już na etapie postępowania odwoławczego. Zgromadzony natomiast materiał dowodowy musi odpowiadać na twierdzenia strony, nawet jeśli nie zgadza się ona z rozstrzygnięciem. Organ nie podjął natomiast żadnych czynności by tę kwestię ponad wszelką wątpliwość wyjaśnić. Zaniechanie to stanowi w ocenie Sądu uchybienie procesowe skutkujące wadliwością decyzji administracyjnej, zwłaszcza w takiej sytuacji, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 1981 r., sygn. akt SA 234/81,ONSA 1981/1/23). W związku z tym podkreślić należy, że skarżący, mimo iż nie wykazał dostatecznie swoich twierdzeń, nie poprzestał na prostym i ogólnikowym zanegowaniu ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, ale wskazywał na konkretne okoliczności faktyczne, które mogą te ustalenia podważyć. Organy były więc zobligowane i powinny te okoliczności sprawdzić, choćby w trakcie oględzin przedmiotu sporu. Z dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do protokołu oględzin z dnia 5 lutego 2015 r. wynika choćby wyraźna różnica w kolorze tynku budynku i ściany z luksferami zadaszonego pomieszczenia. Ze zdjęć obrazujących wnętrze pomieszczenia wynika, że tynk położony jest na stosunkowo świeżym materiale budowlanym. Nadto nie budzi wątpliwości, że ściana z luksferami osadzona jest na podmurówce. W ocenie Sądu nad tymi rozbieżnościami nie można przejść do porządku, a organy mają obowiązek uzupełnić materiał dowodowy celem ich wyjaśnienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt III SA 158/97, LEX nr 35927). Zważywszy, że kwestią sporną jest także kwalifikacja przedmiotowego obiektu budowlanego, a więc czy jest to garaż jak przyjął organ I instancji bądź wiata jak ocenił to organ odwoławczy. Zatem dalszego wyjaśnienia wymaga również termin w jakim owa ściana powstała i z jakiego materiału. Z uwagi na powyższe istotne uchybienia w zakresie stosowania przepisów prawa procesowego zaskarżone decyzje podlegały wyeliminowaniu z obrotu prawnego bez konieczności odnoszenia się do oceny ewentualnego naruszenia prawa materialnego. Przy ponownym więc rozpoznaniu sprawy, organy wezmą pod uwagę powyższe wskazania Sądu i uzupełnią materiał dowodowy w niezbędnym zakresie, a następnie dokonując jego wszechstronnej oceny rozstrzygną czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do orzeczenia rozbiórki całego przedmiotowego obiektu budowlanego. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji biorąc za podstawę rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło