II SA/Kr 713/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 stycznia 2001 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. decyzją z dnia 20 listopada 2000r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 póz. 414 ze zm.) oraz art. 104 kpa, nakazał J.Z. rozbiórkę wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego o wymiarach 5,00 x 11,03 m zlokalizowanego na działce we wsi [....] nr [....] . W uzasadnieniu PINB podał, że podczas oględzin na przedmiotowej działce należącej do J.Z. ustalono, iż we wrześniu 2000 roku J.Z. rozpoczął budowę budynku gospodarczego o wymiarach 5,00 x 11,03 m, a obiekt ten usytuowany jest w odległości 0,5 m od drogi dojazdowej do pół. Organ stwierdził wykonanie fundamentów betonowych oraz wzniesienie ścian z pustaków żużlowych o grubości 20 cm na wysokość 13 warstw, a na ścianach wieniec żelbetowy. W ścianach północnej i zachodniej usytuowano bramy wjazdowe, a od strony drogi inwestor wykonał ścianę pełną. Przedmiotowy budynek gospodarczy J.Z. dobudował do istniejącego budynku gospodarczego wozowni o dobrym stanie technicznym, mającej ściany z pustaków i dach kryty eternitem. Inwestor oświadczył, że budowę przedmiotowego budynku gospodarczego wykonał sposobem gospodarczym. PINB ustalił, że na wykonane roboty budowlane inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę i wskazał, że w toku postępowania strony nie wniosły uwag ani zastrzeżeń. Dlatego organ l instancji uznał, że zachodziły przesłanki orzeczenia rozbiórki opisane w art. 48 Prawa budowlanego. Od powyższej decyzji wniósł odwołanie J.Z. , podnosząc, że była ona dla niego bardzo krzywdząca. Domagał się uchylenia nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. Odwołujący się podniósł, że budynek służy jako garaż na kombajn zbożowy, a rozbiórka obiektu narazi go na duże straty. Podkreślił, że przedmiotowy budynek, choć wzniesiony bez pozwolenia na budowę, został usytuowany w taki sposób, by umożliwić korzystanie z pobliskiej polnej drogi. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 16 stycznia 2001 r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. sygn. akt II SA/Kr 713/11 Zdaniem organu odwoławczego działania organu l instancji należało uznać za zasadne i zgodne z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego. Nie ulegało bowiem wątpliwości, że inwestor dokonał samowoli budowlanej, ponieważ art. 29 Prawa budowlanego nie wymienia budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 55,15 m2 (a więc powyżej 35 m2) ani też garażu, co oznacza, że inwestor przed przystąpieniem do realizacji przedmiotowego obiektu powinien był uzyskać pozwolenie na budowę. W ocenie organu odwoławczego w stosunku do przedmiotowego budynku miał zastosowanie przepis art. 48 Prawa budowlanego. Skargę na decyzję ŚWINB w K. wniósł J.Z. , podnosząc argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji l instancji. W odpowiedzi na skargę ŚWINB w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 21 lutego 2005r. zawiesił postępowanie sądowe z powodu śmierci uczestnika A.Z. Po ustaleniu następców prawnych zmarłego uczestnika WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2011 r. podjął zawieszone postępowanie sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu l instancji podlegają uchyleniu, lecz z innych powodów niż podniesione w skardze. Art. 10 kpa ustanawia fundamentalną zasadę postępowania administracyjnego, jaką jest zasada uczestnictwa stron w postępowaniu. Zgodnie z 2 sygn. akt II SA/Kr 713/11 tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Dlatego podstawowym zadaniem organów administracyjnych jest ustalenie kręgu stron danego postępowania administracyjnego, ponieważ tylko w takim przypadku możliwe jest zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania stosownie do art. 10 § 1 kpa. Jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 czerwca 2008r. sygn. akt II OSK 650/07 "w sprawach związanych z samowolą budowlaną o tym, czy danej osobie przysługuje status strony, rozstrzygać należy na zasadach ogólnych, to jest na podstawie art. 28 kpa". Zgodnie zaś z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotne znaczenie dla przejrzystości postępowania administracyjnego ma, by z akt administracyjnych jednoznacznie wynikało, kto i dlaczego został uznany za stronę postępowania. Odnosząc powyższe zasady do kontrolowanego postępowania, należy stwierdzić, że na podstawie akt administracyjnych nie sposób ustalić, w jaki sposób organy nadzoru budowlanego wyznaczyły krąg stron prowadzonego postępowania. Nie można zweryfikować prawidłowości uznania za stronę A.Z. , a przede wszystkim brak jest dokumentu potwierdzającego, że działka, na której został zbudowany przedmiotowy budynek gospodarczy, należy wyłącznie do J.Z. , czy też ma ona jeszcze innych współwłaścicieli. Taka sytuacja może mieć miejsce np. wtedy, gdy dana działka jest przedmiotem wspólności majątkowej małżeńskiej, a w takim przypadku ewentualny nakaz rozbiórki powinien być wystawiony na oboje małżonków. Nieprecyzyjne ustalenie kręgu stron sprawia zaś, że wydane rozstrzygnięcie obciążone jest wadą w postaci naruszenia art. 10 § 1 oraz art. 7 kpa, ponieważ brak jest jednoznacznego wskazania, kto i dlaczego jest stroną postępowania, a tym samym nie można jednoznacznie stwierdzić, czy jakaś strona nie została pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu. W ocenie Sądu stanowi to naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy nadzoru budowlanego zobowiązane będą dołożyć odpowiedniej staranności przy ustalaniu kręgu stron postępowania. sygn. akt II SA/Kr 713/11 Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w punkcie l sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ppsa oraz art. 135. W związku z uwzględnieniem skargi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości na podstawie art. 152 ppsa.