II SA/Kr 714/17
WyrokWSA w Krakowie2017-10-04
Skład orzekający: Jacek Bursa, Krystyna Daniel, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej jest uprawniony do badania prawidłowości oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane? Czy podział działki po wydaniu decyzji o warunkach zabudowy, a przed wydaniem pozwolenia na budowę, wymaga uzyskania nowej decyzji o warunkach zabudowy, jeśli zakres inwestycji się nie zmienił? Czy roboty budowlane wykonane po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę, ale przed wydaniem nowej decyzji, stanowią samowolę budowlaną?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest uprawniony do badania prawidłowości oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podział działki po wydaniu decyzji o warunkach zabudowy, a przed wydaniem pozwolenia na budowę, nie wymaga uzyskania nowej decyzji o warunkach zabudowy, jeśli zakres inwestycji się nie zmienił. Roboty budowlane wykonane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a następnie wstrzymane po jej uchyleniu, nie stanowią samowoli budowlanej, jeśli po uchyleniu decyzji inwestor zaprzestał budowy wymagającej pozwolenia lub zgłoszenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. realizacji inwestycji na innej działce niż ta, dla której wydano decyzję o warunkach zabudowy, nieuregulowanego stanu prawnego działki, zacieniania sąsiednich nieruchomości, lokalizacji szamba oraz konfliktu interesów. Wojewoda uchylił decyzję Starosty w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę na zamierzenie budowlane obejmujące budynek mieszkalny wraz z instalacjami, orzekając reformatoryjnie o udzieleniu pozwolenia na budowę na dokończenie określonych prac. W pozostałym zakresie decyzję Starosty utrzymał w mocy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Paweł Darmoń Protokolant: st. sekr. sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2017 r. sprawy ze skargi A. G., J. S., A. W. i B. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala.
Sygn. akt II SA/Kr [...]
U Z A S A D N I E N I E
Starosta [...] decyzją z 9.11.2016 r., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 i art. 71 ust. 1, pkt 2 ustawy z 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla J. J. – [...] obejmujące budynek mieszkalny jednorodzinny, zlokalizowany na działce nr [...] w m. Z. , gm. W. wraz z: wewnętrznymi instalacjami: wodociągową, kanalizacji sanitarnej, elektryczną, gazową, centralnego ogrzewania; zewnętrzną instalacją kanalizacyjną do projektowanego zbiornika na ścieki na działce nr [...]; zewnętrzną instalacją gazu do SG na działce nr [...], zewnętrzną instalacją elektryczną do ZP na działce nr [...].
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 05.09.2013 r. został złożony wniosek o pozwolenie na budowę dla inwestycji jw. Wymagania dla zabudowy w/w działki, określone zostały w decyzji o warunkach zabudowy z 08.11.2010 r. znak: [...] [...]/2010 wydanej przez Burmistrza [...].
Dalej organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Decyzją z 25.09.2013 r. znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. J. - Z. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na dz. nr [...] w m. Z. , gm. W. wraz z wewnętrznymi i zewnętrznymi instalacjami. Od decyzji tej odwołanie wnieśli A. W., B. P., A. i M. G. i J. S.. Wojewoda postanowieniem z 26.05.2014 r., znak: [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania ww. osób. Wyrokiem z 14.11.2014 r., sygn. akt II SA/Kr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględniając skargę A. W. i B. P. uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji postanowieniem znak: [...] ponownie stwierdził, że złożone odwołania są niedopuszczalne. Wyrokiem z 6.07.2016 r., sygn. akt II SA/Kr [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody, przesądzając, że skarżący mają przymiot strony w prowadzonym postępowaniu. Decyzją z 5.11.2015 r., znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania ww. osób Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji z 25.09.2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o ustalenie stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 26.02.2016 r. sygn. akt II SA/Kr [...] oddalił skargę J. J. – Z.
Na żądanie Starosty [...], ponownie prowadzącego postępowanie, inwestor przedłożyła w dniu 05.09.2016 r. informację o obszarze oddziaływania obiektu uwzględniającą możliwości ewentualnego przesłaniania lub zacieniania budynku który może być usytuowany na dz. nr [...].
W toku postępowania strony wniosły zastrzeżenia co do planowanej inwestycji, wskazując na sprawę nieuregulowanego stanu prawnego dz. nr [...] w m. Z. , nieprawidłowy przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] a [...] i [...], ewentualnego zacieniania budynku usytuowanego na działce nr [...], lokalizacji zbiornika na ścieki w odległości 15 m od istniejącej sieci wodociągowej, zmiany nr działki na która została wydana decyzja o warunkach zabudowy (z działki nr [...] na działkę nr [...]) oraz o błędnym zapisie dotyczącym sposobu zagospodarowania ścieków odprowadzanych z projektowanego budynku.
Ustosunkowując się do powyższych uwag organ wskazał co następuje.
Inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, określając, że jest właścicielem działki nr [...]. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest uprawniony do sprawdzania prawidłowości złożonego oświadczenia. Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w T. (sygn. akt I Ca [...] z 18.04.2013 r.) zostało oddalone powództwo wnioskodawców w kwestii uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a tym samym utrzymał w mocy istniejący stan własności działki nr [...]. Projekt zagospodarowania został sporządzony na mapie do celów projektowych przyjętej do zasobów powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w T., organ nie ma prawa ani obowiązku badania czy granice działek są sporne.
Na podstawie opracowanej graficznej analizy nasłoneczniania ewentualnego budynku usytuowanego na dz. nr [...] w miejscowości Z. stwierdzono, że ma on zapewniony czas nasłonecznienia przez okres ponad 3 godzin w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 7°°
17°°, zgodnie z § 60 ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i mich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Z przeprowadzonej w sposób prawidłowy analizy ewentualnego zacieniania wynika, że budynek usytuowany na dz. nr [...] będzie miał zapewnione naturalne oświetlenie. W analizie wzięto pod uwagę lokalizację projektowanego budynku od granicy działką nr [...], jego wysokość i ewentualną lokalizację budynku na dz. nr [...] oraz poziom dolnej krawędzi najniżej położonych okien w budynku przesłanianym (na działce nr [...]). Przepisy zawarte w §13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i mich usytuowanie zostały zachowane. Nie ma więc przeszkód w zlokalizowaniu budynku na dz. nr [...] w odległości 4 m od granicy dz. nr [...] ze ścianą z otworami drzwiowymi lub okiennymi.
Lokalizację zbiornika na nieczystości ciekłe (szamba) regulują przepisy zawarte w art. 36 ust 2, pkt 1,2 ww. rozporządzenia. Określone są w nim odległości od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego oraz pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Brak jest przepisów dotyczących odległości od sieci wodociągowej. Lokalizacja projektowanego zbiornika wynosi: 23,90 m od okien i drzwi do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi projektowanego budynku mieszkalnego, 16,10 m od granicy działki nr [...], a zatem jest zgodna z przepisami techniczno - budowlanymi. Pomimo braku przepisów dotyczących odległości zbiornika na nieczystości ciekłe od sieci wodociągowej odległość 15 m od niej nie wpływa na jej bezpieczeństwo oraz możliwość ewentualnego skażenia wody.
Jak już podano, Burmistrz [...] ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolno stojącego na działce nr [...] w miejscowości Z. oraz szczelnego zbiornika wybieralnego na ścieki wraz z zewnętrznym odcinkiem instalacji kanalizacyjnej. Ponadto decyzją ostateczną znak: [...] z dnia 17 marca 2011 r. zatwierdził podział działki nr [...] na działki nr [...] i [...]. Zatwierdzony projekt podziału nie spowodował zmiany analizowanego obszaru inwestycji ani nie zmienił linii rozgraniczającej teren inwestycji kubaturowej. Wszystkie warunki i wymagania ochrony ładu przestrzennego terenu inwestycji określone dla działki nr [...] muszą być zachowane również dla działek nr [...] i [...]. Nie jest wymagana nowa decyzja wz.
Projektant dokonujący adaptacji projektu typowego [...] poprawnie dokonał zapisu dotyczącego sposobu zagospodarowania ścieków.
Organ konkludował, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy oraz z wymaganiami ochrony środowiska, projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, projekt jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, zaświadczenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, projekt budowlany został wykonany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się, aktualnym na dzień opracowania projektu, zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Przedłożone dokumenty spełniają warunki określone w art. 32 ust. 4, 33 ust. 2 i 35 ust. 1 Prawa budowlanego, w związku z czym zgodnie z art.35 ust. 4, organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Od decyzji tej w ustawowym terminie odwołanie złożyli A. i M.
Grzegórzek, J. S., A. W., B. P., wnosząc
o uchylenie decyzji Starosty [...] i umorzenie postępowania. Zdaniem skarżących, pozwolenie na budowę może być wydane jedynie na zamierzenie budowlane, natomiast przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w czasie toczącej się sprawy o wydanie pozwolenia na jej budowę. Decyzja ustalająca warunki zabudowy została wydana dla inwestycji na działce nr [...], natomiast, pozwolenie na budowę zostało wydane dla J. J. na działce nr [...],a więc dla innej działki. Ponadto wskazali, że Starosta [...] postanowieniem z 17.07.2013 r. znak: [...] odmówił pozytywnego uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy garażu na działce nr [...], a więc dla tej której dotyczy niniejsze postępowanie.
B. P. oraz A. W. w piśmie z 22.02.2017 r. poinformowały Wojewodę o tym, że nadal toczy się postępowanie rozgraniczeniowe o ustalenie przebiegu granicy działki nr [...], wszczęte w dniu 24.03.2014 r. J. J. zrealizowała przedmiotową inwestycję na części działki, która należy do [...] i M. G.. Ponadto prowadziła prace budowlane, pomimo wydania przez Wojewodę decyzji z 5.11.2015 r., znak: [...]
W piśmie z 22.02.2017 r. odwołujący zwrócili uwagę na konflikt interesów, wskazując, że radca prawny M. D. jest równocześnie pełnomocnikiem inwestora w toczącej się sprawie o rozgraniczenie nieruchomości i wchodzi w skład zespołu radców prawnych Starostwa Powiatowego w T..
W piśmie z 23.03.2017 r. B. P., A. W., J. S. wniosły o uzupełnienie przedstawionego materiału dowodowego tj. Dziennika budowy o 6 stronę dziennika oraz o przedłożenie protokołów odbioru instalacji celem wykazania, iż zapisy Dziennika budowy są zgodne.
Wojewoda decyzją z 27.03.2017 r., [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2016.23 ze zmianami) - zwanej dalej kpa oraz art. 37 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę na zamierzenie budowlane obejmujące budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z wewnętrznymi i zewnętrznymi instalacjami i w tym zakresie orzekł o udzieleniu pozwolenia na budowę polegających na:
wkopaniu zbiornika na ścieki wraz z wykonaniem zewnętrznego odcinka instalacji
kanalizacji sanitarnej zgodnie z projektem zagospodarowania działki nr [...]
obręb Z., stanowiącym część załącznika nr [...], zatwierdzonego decyzją Starosty
[...] Nr [...] z 9 listopada 2016 r., znak: [...],
wykonaniu elewacji budynku,
wykonaniu schodów wejściowych do budynku,
zamontowaniu balustrad na balkonach,
wyrównaniu i utwardzeniu terenu;
W pozostałym zakresie tj. zatwierdzenia projektu budowlanego, szczegółowych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, szczegółowego nadzoru na budowie, Wojewoda utrzymał w mocy zakażoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że Burmistrz [...] decyzją z 8.11.2010 r., ustalił warunki zabudowy dla planowanej inwestycji. W aktach sprawy znajduje się kopia ostatecznej decyzji Burmistrza [...] z 17.03.2011 r., zatwierdzającej podział działki nr [...] na działkę: [...] oraz [...]. Ponadto, na załączniku graficznym "Mapa uzupełniająca projekt podziału nieruchomości", przyjętym w dniu 3.03.2011 r. do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnych i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w T., pod numerem: [...], został zatwierdzony podział działki nr [...] na działkę nr [...] i [...]. Wniosek inwestora z 2.09.2013 r. obejmował pozwolenie na budowę zamierzenia inwestycyjnego zlokalizowanego na działce oznaczonej aktualnym numerem, tj. [...]. Decyzja Starosty [...] o pozwoleniu na budowę także została wydana z uwzględnieniem działki podzielonej. Zdaniem Wojewody, działanie organu pierwszej instancji było właściwe. Podział działki dokonany po wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla projektowanej inwestycji, a przed wydaniem pozwolenia na budowę, nie spowodował konieczności uzyskania nowej decyzji ustalającej warunki zabudowy, skoro zakres tej inwestycji się nie zmienił. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, o której mowa w powołanym przepisie, oznacza brak sprzeczności, a nie dosłowną zgodność polegającą na dokładnym przepisaniu ustaleń. O ile postępowanie dotyczące garażu miało miejsce, to było to postępowanie odrębne i niezależne od postępowania zakończonego decyzją Burmistrza [...] z 8.11.2010 r.
Odnosząc się do zastrzeżeń dotyczących przebiegu granicy działki nr [...], Wojewoda wyjaśnił, że zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji związany jest wytycznymi zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA/Kr [...] z 6.07.2015 r., który wskazał, że "nie jest ani prawem ani obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej badanie czy granice nieruchomości są sporne, na pewno zaś nie jest właściwym momentem rozstrzyganie sporów granicznych w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Ze znajdujących się w sprawie dokumentów (akta organu II instancji) wynika, że sąd powszechny prawomocnie odmówił skarżącym uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Także z ostatecznej decyzji Burmistrza [...] z 4.11.2014r. ([...]) wynika, że zatwierdzono ustaloną protokolarnie w toku postępowania rozgraniczeniowego granicę dziatek ewidencyjnych [...] i [...] oraz [...] i [...] i jest to przebieg dotychczasowy. Tym samym nie może być mowy o dalszym roztrząsaniu tych kwestii przy okazji wydawania pozwolenia na budowę."
W odpowiedzi na pismo odwołujących z 23.03.2017 r. Wojewoda poinformował, że w dniu 11.01.2017 r. J. J. przedłożyła do wglądu Dziennik Budowy Nr [...], którego kopię sporządzono w urzędzie. Wpisy dotyczące przebiegu robót budowlanych kończyły się na stronie 5 zapisem: "14.06.2016 r., PINB w T., insp. J. S.. Kontrola ze skargi. Sporządzono protokół oraz własnoręczny podpis inspektora J. S.". Pracownik organu zrezygnował z kopiowania str. 6 i kolejnych ze względu na fakt, że nie znajdowały się na nich żadne zapisy. Wojewoda opierając się na zapisach w Dzienniku Budowy Nr [...] uznał, że przedstawione dowody świadczące o stopniu zaawansowania budowy są wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
Wyjaśniając zastrzeżenia, co do realizowania przez inwestora prac budowlanych, pomimo wydania przez Wojewodę decyzji z 5.11.2015 r., znak: [...], organ II instancji wyjaśnił, że pierwsza decyzja starosty wydana w tej sprawie z 25.09.2013 r. wobec niewniesienia odwołania w ustawowym terminie stała się ostateczna 11.10.2013 r. Jak wynika z zapisów Dziennika Budowy nr [...] prace rozpoczęto 22.03.2014 r., czyli w dacie, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę była ostateczna. Z analizy zapisów Dziennika Budowy nr [...] wynika, że po dacie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę (5.11.2015 r.) wykonano jedynie izolację poddasza - zapis z 28.04.2016 r., na str. 5 dziennika budowy. Są to prace nie wymagające ani zgłoszenia, ani uzyskania pozwolenia na budowę.
W zaistniałym stanie faktycznym nie można mówić o samowoli budowlanej. Inwestor wykonał wszystkie prace w oparciu o ostateczną decyzję Starosty [...] z 25.09.2013 r. Po uchyleniu powyższej decyzji J. J. zaprzestała wykonywania robót budowlanych wymagających zgłoszenia, bądź uzyskania pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do zarzutu skarżących dotyczącego konfliktu interesów związanego z radcą prawnym M. D., Wojewoda wskazał, że M. D. nie był i nie jest pełnomocnikiem inwestora w żadnym postępowaniu (zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji) dotyczącym wydania pozwolenia na budowę.
Uzasadniając wydanie decyzji reformatoryjnej, organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane może zostać wydana jedynie na przyszłe zamierzenie budowlane. Organ ustalił, że do dokończenia inwestycji pozostały jeszcze do wykonania roboty budowlane polegające na: wkopaniu zbiornika na ścieki wraz z wykonaniem zewnętrznego odcinka instalacji
kanalizacji sanitarnej zgodnie z projektem zagospodarowania działki nr [...] obr. [...], stanowiącym część załącznika nr [...], zatwierdzonego decyzją Starosty [...] [...] z 9 listopada 2016 r., znak: [...], wykonaniu elewacji budynku, wykonaniu schodów wejściowych do budynku, zamontowaniu balustrad na balkonach, wyrównaniu i utwardzeniu terenu. Starosta [...] powinien zbadać stan zaawansowania robót budowlanych wykonanych przez inwestora, przed wydaniem kolejnego pozwolenia na budowę w trybie art. 28 ustawy Prawo budowlane i ustalić roboty budowlane niezbędne do dokończenia tej inwestycji. Ze względu na powyższe, Wojewoda zobligowany był do uchylenia decyzji Starosty [...] o wydania pozwolenia na budowę na roboty budowlane, które były niezbędne są do dokończenia przez inwestora zamierzenia budowlanego.
Natomiast w pozostałym zakresie, tj. zatwierdzenie projektu budowlanego, szczegółowych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, szczegółowego nadzoru na budowie, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...].
A. G., M. G., A. W. i B. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody, domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazali, że nie zgadzają się z zaskarżoną decyzją i zarzucają, że została wydana z naruszeniem art. 7, 77 i 78 kpa oraz art. 37 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 28 ust. 1 Prawo budowalne. Wojewoda jako podstawę swojego rozstrzygnięcia podał art. 37 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 28 ust. 1 Prawo budowalne. Art. 37 w ust. 2 pkt 2 stanowi, że w przypadku stwierdzenia nieważności albo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę rozpoczęcie albo wznowienie budowy może nastąpić po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ust. 1. Z art. 28 ust. 1 wynika, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z powyższym Wojewoda orzekł wbrew treści wskazanego przez siebie przepisu. Z uzasadnienia orzeczenia organu II instancji można przyjąć iż organ stosuje też ust. 3 art. 37 bo odwołuje się do art. 36a ust. 2. Niewątpliwie po uchyleniu decyzji zezwalającej na budowę, organ l instancji wszczął w tej sprawie postępowanie legalizacyjne/naprawcze ale na podstawie dotychczasowego trybu postępowania w tej sprawie i treści decyzji wydanych przez organy l i II instancji trudno ustalić, jaki to jest tryb i na podstawie których przepisów Prawa budowlanego jest prowadzony. Tym bardziej, że w zaskarżonej decyzji , na wyżej wskazanej podstawie prawnej, wojewoda utrzymał w mocy część decyzji Starosty [...] z 9 listopada 2016r. dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego, szczegółowych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, szczegółowego nadzoru na budowie.
Art. 37 ust.2 dotyczy rozpoczęcia budowy lub jej wznowienia. W niniejszej sprawie budynek został już wybudowany więc nie można mówić o rozpoczęciu budowy ani też o wznowieniu, bo prace budowlane nie były wstrzymane. Zdaniem skarżących zatwierdzenie projektu budowlanego po uchyleniu decyzji o zezwoleniu na budowę wymaga ponownego uzyskania przez inwestora aktualnej decyzji o warunkach zabudowy dla działki objętej inwestycją, szczególnie w sytuacji upływu tylu lat od wydania pierwotnej decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego jak w niniejszej sprawie oraz nałożenia przez Starostę [...] na inwestora (postanowieniem z 01.12.2015r.) obowiązku określenia w projekcie budowlanym obszaru oddziaływania projektowanego budynku (wówczas już wybudowanego) ze szczególnym uwzględnieniem wpływu na dz. nr [...] oraz możliwości ewentualnego przesłaniania lub zacieniania budynku, który może być na niej usytuowany.
Mimo wielokrotnych zarzutów, że budynek mieszkalny inwestora będzie zacieniał działkę skarżących, organy orzekające w sprawie oparły się jedynie na szkicach zacienienia i zapewnieniach inwestora, które w żaden sposób nie mają przełożenia na stan faktyczny w terenie. Dom jednorodzinny został już postawiony na działce nr [...] i zacienienie powinno być sprawdzone w terenie, a nie szkicowane. Zdaniem skarżących, obszar zacienienia jest znacznie większy niż wynika to z przedstawionych przez inwestora szkiców bo sięga na odległość ok.13-15 metrów.
Na projekcie zostały naniesione poprawki (co do kanalizacji sanitarnej bo w pierwotnym projekcie kanalizacja miała być doprowadzona do lokalnej sieci kanalizacyjnej, której nie ma) bez wskazania osoby dokonującej tych poprawek oraz daty ich naniesienia na projekt.
Skarżący podtrzymali zarzut dotyczący usytuowania betonowego szamba w gruncie w odległości ok. 15 metrów od drogi w sytuacji gdy w tej samej odległości od tej drogi (działka nr [...]) tj. w odległości ok. 15 metrów i na głębokości 3,30 m biegnie ciąg źródła wody pitnej dla ich nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Czystość wody jest zagrożona w przypadku nieszczelności zbiornika. Nadmienili, że zbiornik został już wykopany.
Organ l instancji ustalił, ze projektowany budynek mieszkalny na działce nr [...] znajduje się w odległości 3,31-4,07 od granicy z nasza działką nr [...] i jest to zgodne z § 12 ust. 1 w/w rozporządzenia. Tymczasem z tego paragrafu wynika, że owszem przy braku otworów okiennych i drzwiowych projektowanego budynku od granicy ta odległość może wynosić 3 m ale już ust. 5 tego paragrafu stanowi, że okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać tej odległości o więcej niż 0,5 m, a takie elementy jak galerie, werandy, tarasy lub schody o więcej niż 1m. Okap wybudowanego już budynku usytuowany nad ścianą wzniesioną od naszej nieruchomości wystaje ponad 0,5 metra od ściany budynku, a ponadto budynek został postawiony w bliższej odległości niż to ustalił organ tylko na podstawie mapy.
Dalej skarżący podnieśli, że kwestia prawidłowego ustalenia granicy jest kluczowa dla rozstrzygnięcia, czy normy odległościowe przewidziane w tym rozporządzeniu zostały zachowane. Granica pomiędzy działkami nigdy nie była formalnie ustalona, a widoczna na mapach została zakreślona nieprawidłowo, wbrew istniejącym dokumentom.
Ponadto skarżący argumentowali, że Starosta [...] postanowieniem z 17.07.2013r. znak: [...] odmówił pozytywnego uzgodnienia projektu decyzji dla garażu na działce nr [...] m.in. z tego powodu, że powierzchnia tej działki wynosi 0,2054 ha i znajduje się "w kompleksie gruntów rolnych o wysokiej przydatności rolniczej, zaliczonych do I i II klasy bonitacyjnej", "w obszarze występowania najlepszych gleb mineralnych, dla których w planie zagospodarowania nie było zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze". Starosta powołując się na art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych stwierdził, iż przeznaczenie takich gruntów na cele nierolnicze wymaga zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ale uzyskanie takiej zgody może nastąpić jedynie w trakcie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tej sytuacji budowę garażu Starosta uznał za kolidującą z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Wprawdzie później to stanowisko zostało zmienione, ale tylko dlatego, że została już wydana dla działki nr [...] decyzja zezwalająca na budowę domu jednorodzinnego, ale ta decyzja już nie istnieje w obrocie prawnym i w uchylonej decyzji powyższy aspekt nie był badany. Natomiast z przytoczonego postanowienia wynika, że odmiennie została potraktowana wydzielona działka nr [...] niż cała działka [...] o pow. 0,46 ha, a skoro powyższe zastrzeżenia dotyczyły działki nr [...] to są one nadal aktualne.
Wojewoda nie przeprowadził żadnych ustaleń co do stanu zaawansowania prac budowlanych na działce nr [...], ponieważ uznał iż stosowna dokumentacja zostanie przedstawiona przez inwestora do zawiadomienia o zakończeniu robót lub z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie. Organ II instancji błędnie ustalił termin "wstrzymania" robót i stan zaawansowania robót. Roboty budowlane wymagające uzyskania pozwolenia na budowę były prowadzone już po uchyleniu decyzji o zezwoleniu na budowę , a w związku z tym ewentualna legalizacja tej budowy powinna być prowadzona w trybie przewidzianym dla samowoli budowlanej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
W piśmie z 4.08.2017r. uczestnik J. J. przedłożyła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z 17.07.2017 r. o udzieleniu jej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości Z., gm. W..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.
Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad Sąd doszedł do przekonania, że skarga jako nieuzasadniona musiała podlegać oddaleniu.
Na wstępie należy wskazać, że przedmiotowa sprawa administracyjna w zakresie istotnym dla niniejszej sprawy była już dwukrotnie przedmiotem kontroli tut. Sądu Uchylając po raz drugi postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Starosty [...] z 25 września 2013 r. o zatwierdzającej projekt budowlany budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce ewid. nr [...] w m. [...], gm. W. i udzielającej pozwolenia na budowę - Sąd w wyroku z 6 lipca 2016 r. sygn. Akt II SA/kr [...] przesądził, ze skarżący mają przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu stosownie do treści art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego stanowi natomiast, że przez obszar oddziaływania obiektu, należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie. Zgodnie normą z art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z 27 marca 2017 r., którą to decyzją Wojewoda uchylił decyzję organu Starosty [...] z dnia 9 listopada 2016 r. - wydaną w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego – i orzekając reformatoryjnie przy zastosowaniu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę na zamierzenie budowlane obejmujące budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z wewnętrznymi i zewnętrznymi instalacjami i w tym zakresie orzekł o udzieleniu pozwolenia na budowę polegających na:
- wkopaniu zbiornika na ścieki wraz z wykonaniem zewnętrznego odcinka instalacji
kanalizacji sanitarnej zgodnie z projektem zagospodarowania działki nr [...]
obręb Z., stanowiącym część załącznika nr [...], zatwierdzonego decyzją Starosty [...] [...] z 9 listopada 2016 r., znak: [...],
- wykonaniu elewacji budynku,
- wykonaniu schodów wejściowych do budynku,
- zamontowaniu balustrad na balkonach,
- wyrównaniu i utwardzeniu terenu;
W pozostałym zakresie tj. zatwierdzenia projektu budowlanego, szczegółowych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, szczegółowego nadzoru na budowie, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Podstawę materialno-prawną skarżonej decyzji stanowi przepis art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy z 7. 07. 1994 r. – Prawo budowlane, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia nieważności albo uchylenia decyzji pozwolenia na budowę, rozpoczęcie albo wznowienie budowy może nastąpić po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Trzeba przy tym zważyć, że norma z art. 28 ust. 1 ustawy stanowiąc, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 przesądza, że to decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego musi poprzedzać rozpoczęcie procesu budowlanego. Jak wskazuje się bowiem w doktrynie norma z art. 28 ust. 1 wyraża zasadę, zgodnie z którą rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych jest dopuszczalne po uprzednim uzyskaniu przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę (A. Gliniecki (red.) Prawo budowlane. Komentarz wyd. III LEX do art. 37 prawa budowlanego) .
W rozpatrywanej sprawie uchylenie pierwotnej decyzji Starosty [...] z dnia 25 września 2013 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, która weszła do obiegu prawnego w dniu 11. 10. 2013 r. miało miejsce w dniu 5 listopada 2015 r. na skutek rozpoznania przez Wojewodę odwołania A. W., B. P., A. G., M. G. i J. S.. Zgodnie z cyt. przepisem art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego wznowienie budowy może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ust. 1. , albo decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4 pr.bud. (ustawa Prawo budowlane w brzmieniu przyjętym w tekście jednolitym opublikowanym w Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późniejszymi zm.). Prawidłowość takiego rozwiązania potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z 17.12. 2014 r., sygn. akt II OSK [...] oraz wyroku z 26. 11. 2014 r., sygn. akt II OSK [...].
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że w ocenie Sądu w składzie rozstrzygającym w niniejszej sprawie zostały spełnione warunki do wydania decyzji o zatwierdzeniu na wniosek J. J. – Zięby projektu budowlanego dotyczącego budowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego na działce nr [...] w m. Zakrzów, gm. W. wraz z: wewnętrznymi instalacjami: wodociągową, kanalizacji sanitarnej, elektryczną, gazową, centralnego ogrzewania; zewnętrzną instalacją kanalizacyjną do projektowanego zbiornika na ścieki na działce nr [...]; zewnętrzną instalacją gazu do SG na działce nr [...], zewnętrzną instalacją elektryczną do ZP na działce nr [...] oraz udzielenia pozwolenia budowlanego na wznowienie jeszcze niewykonanych robót obejmujących wkopanie zbiornika na ścieki z wykonaniem zewnętrznego odcinka instalacji sanitarnej zgodnie z przedłożonym projektem zagospodarowania działki nr [...] r. stanowiącym część załącznika nr [...], zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z 29.11. 2016 r., wykonanie elewacji budynku, schodów wejściowych do budynku, zamontowaniu balustrad na balkonach oraz wyrównanie i utwardzenie terenu.
W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że roboty budowlane dotyczące przedmiotowej inwestycji prowadzone były przez inwestorkę na działce nr [...] w latach 2014 – 2015 r. na podstawie ww. decyzji Starosty [...] z 25. 09. 2013 r. Potwierdza to treść dziennika budowy nr [...], wydanego w dniu 15.10. 2013 r., którego kopię obejmującą 5 stron przedłożono organowi I instancji. W tym miejscu trzeba wskazać, że stosownie do treści art. 45 ust. 1 Prawa budowlanego dziennik budowy stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót (...). Zgodnie z treścią ww. dziennika budowy przedłożonego do akt administracyjnych sprawy pierwszy wpis sporządzony został w dniu 22. 03. 2014 r., przez kierownika budowy -[...] - a z pozostałych wpisów dokonanych w dzienniku wynika, jakie roboty budowlane zostały wykonane przed wydaniem decyzji Wojewody z dnia 5 listopada 2015 r., którą uchylono przedmiotowe pozwolenie na budowę. Należy zaznaczyć, że wszystkie wpisy dotyczące wykonanych robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zostały wykonane przed ww. datą, natomiast dwa wpisy dokonane po 5. 11. 2015 r. dotyczą sprawdzenia instalacji gazowej ( wpis z dnia 23. 11. 2015 r.) i wykonania izolacji poddasza (wpis z dnia 28. 04. 2015 r.). Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca samowola budowlana, gdyż wykonane prace były oparte na znajdującym się wówczas w obiegu prawnym pozwoleniu na ich wykonanie, a po uchyleniu pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę inwestorka – przy znacznym stopniu zaawansowania robót budowlanych - zaprzestała budowy. Ponieważ znaczna część prac związanych z realizacją zamierzenia inwestycyjnego objętego pierwotnym pozwoleniem na budowę została zrealizowana, co potwierdza nie tylko treść dziennika budowy, ale także ustalenia poczynione podczas kontroli przedmiotowego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na dz. Nr [...] przeprowadzonej w dniu 3 sierpnia 2016 r. przez PINB w T. - a także mając na uwadze treść art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego należy ocenić jako prawidłowe zreformowanie decyzji pierwszoinstancyjnej przez organ odwoławczy tak aby pozwolenie budowlane obejmowało tylko dotychczas niewykonane roboty budowlane. A zatem Wojewoda słusznie uznał, że pozwolenie budowlane wydane w oparciu o normę z art. 37 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie może obejmować robót budowlanych, które zostały już legalnie wykonane. Trzeba nadto wskazać, że przed zatwierdzeniem projektu przedmiotowej inwestycji organ I instancji uwzględnił przedłożone przez inwestorkę - w wykonaniu obowiązku nałożonego przez Starostę [...] postanowieniem z 1. 12. 2015 r. - wraz z projektem zagospodarowania działki określenie w projekcie budowlanym obszaru oddziaływania wybudowanego budynku na działce nr [...] w zakresie ewentualnego przesłaniania lub zacienia budynku, który może być zrealizowany na sąsiedniej działce ewid. nr [...]. Opracowanie zostało wykonane przez uprawnionego arch. mgr inż. E. B..
Konkludując, podniesione w skardze zarzuty niewyjaśnienia przedmiotowej sprawy, a więc naruszenia przepisów art. 7 i 77 par. 1 k.p.a. oraz uchybienia normie z art. 37 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego należy uznać za niezasadne. Oczywiście gdyby skarżące rozpoczęła przedmiotową inwestycję z naruszeniem art. 28 ust. 1 ww. ustawy, względnie kontynuowała ją po uchyleniu pierwotnej decyzji zatwierdzającej projekt budowalny i udzielającej pozwolenia na budowę – tryb z art. 37 ust. 2 nie miałby zastosowania, jednakże w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi trzeba wskazać, że również nie podlegają uwzględnieniu jako niezasadne. I tak, nie ma znaczenia dla rozpoznawanej sprawy fakt, iż decyzja Burmistrza [...] z 8.11. 2010 r. o warunkach zabudowy obejmująca przedmiotową inwestycję, została wydana dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w m. Zakrzów, która – przed wydaniem decyzji Starosty [...] z dnia 25 09. 2013 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego – uległa podziałowi na działkę ewid. nr [...] i nr [...]. Należy bowiem wskazać, że ani lokalizacja inwestycji po ww. podziale, ani jej zakres nie uległy zmianie, nie zmieniły się też linie rozgraniczające teren inwestycji kubaturowej. Odnosząc się do zarzutów dotyczących nieprawidłowego wkopania zbiornika na nieczystości (wkopania) oraz nieprawidłowości usytuowania okapu przedmiotowego budynku oraz nadmiernego zbliżenia budynku do granicy z sąsiednią nieruchomością należy wskazać, że w dniach 23 czerwca 2017 r. i 5 lipca 2017 r. została przeprowadzona przez PINB w T. kontrola obowiązkowa zakończonej budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego, podczas której nie stwierdzono nieprawidłowości określonych w art. 59a ust 2 Prawa budowlanego , sprawdzono również zgodność wykonanego przedsięwzięcia inwestycyjnego z projektem budowlanym i z projektem zagospodarowania działki stanowiącym załącznik nr [...] do projektu budowlanego. W konsekwencji została tez wydana decyzja z dnia 17.07.1917 r. przez PINB w T. , która udzielono pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku.
Bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy są również ewentualne spory dotyczące przebiegu granicy pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działka ewid. nr [...] a działkami sąsiednimi. Od inwestora, zgodnie z treścią art. 32 ust. 4 pkt. 2 Prawa budowlanego, wymagane jest złożenie oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – i takie oświadczenie zostało złożone przez J. J. – [...]. Nadto organy ustaliły, że w sprawie z powództwa skarżących o uzgodnienie treści księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym – powództwo to zostało prawomocnie oddalone (wyrok Sądu Okręgowego w T. z dnia 18.04. 2013 r., sygn. akt I Ca [...]). Niezależnie od powyższego w kwestii braku potrzeby rozważanie przebiegu granicy przedmiotowej nieruchomości (działka nr [...] z działka nr ) wypowiedział się WSA W K. w wyroku z dnia 6. 07. 2015 , sygn. Akt II SA/kr [...], którym związany jest Sąd stosownie do normy z art. 153 p.p.s.a.
Biorąc powyższe pod uwagę należało na podstawie art. 151 p.p.s.a orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło