II SA/Kr 715/14
PostanowienieWSA w Krakowie2014-10-07
Skład orzekający: Sędzia WSA Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie posiada dochodów i którego rodzina utrzymuje się z niskich świadczeń socjalnych, powinien zostać zwolniony z kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, mimo braku pełnego udokumentowania wydatków i dochodów, zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Decyzja ta oparta została na trudnej sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącego, który nie uzyskuje żadnych dochodów, a jego rodzina utrzymuje się z niskich świadczeń socjalnych, co uniemożliwia mu pokrycie kosztów postępowania sądowego. Dodatkowo, trudności skarżącego w zrozumieniu procedur przemawiają za potrzebą profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący Z. S. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zwrotu podania. Po odrzuceniu skargi, skarżący złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wskazując na trudną sytuację materialną rodziny utrzymującej się z zasiłków żony. W toku postępowania skarżący przedstawiał kolejne wyjaśnienia dotyczące swojej sytuacji finansowej i rodzinnej, w tym zaświadczenie o zarejestrowaniu jako osoba bezrobotna.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu w dniu 7 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu podania postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych i ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu
Z. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 3 lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu podania.
Postanowieniem z 23 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił ww. skargę.
Skarżący wniósł o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i trójką dzieci. W rubryce dochody wpisał, że "żona uzyskuje zasiłki z MOPS-u z wysokości 20 grodzy na dzień na osobę". Nie wykazał żadnego majątku poza mieszkaniem o powierzchni 41 m2.
Dodatkowo w piśmie z 3 czerwca 2014 r. wyjaśnił, iż nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, zarejestrowana jest żona. Nie uzyskuje dochodów z żadnego źródła. Wyjaśnił też, że nie może przedstawić dokumentów żądanych przez sąd a dotyczących pomocy na rzecz żony ze strony MOPS-u, gdyż ta nie chce ich udostępnić. Nie dysponuje też żadnymi fakturami i rachunkami za opłaty, gdyż również nie są mu one udostępniane. Na pewno występuje jakieś zadłużenie bo przychodzą ponaglenia od dostawców mediów.
Postanowieniem z 11 lipca 2014 referendarz sądowy tut. sądu oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia. Na kolejne wezwanie sądu w piśmie z 15 września 2014 r. wyjaśnił, że nie podejmuje żadnych prac dorywczych, jest głodny i głodzony przez MOPS w T., dziennie zjada jedynie 2 kromki chleba. Przedstawił zaświadczenie o zarejestrowaniu jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Podał, że w miesiącu sierpniu nie uzyskał żadnego dochodu. We wrześniu na mocy decyzji z 3 września 2014 r. rodzina dostała zasiłek celowy na zakup żywności w kwocie 500 zł, natomiast żona – G. S. uzyskała zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w kwocie 811,50 zł miesięcznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wskazany przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi regulację wyjątkową w stosunku do ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego, wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma natomiast na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które ze względu na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Oznacza to, że przyznanie prawa pomocy ma bardzo ograniczony zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach.
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Powyższy wniosek, w ocenie Sądu, zasługuje na uwzględnienie z uwagi na trudną sytuację rodzinną i materialną skarżącego. Co prawda skarżący nie wykazał, jakie są miesięczne wydatki jego rodziny, w szczególności, mimo wezwania, nie przedłożył kserokopii rachunków i faktur za media jednakże wobec faktu, że nie uzyskuje żadnego dochodu, a rodzina utrzymuje się z niewysokich świadczeń przyznawanych żonie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej należy stwierdzić, że skarżący nie posiada wystarczających środków na prowadzenie sprawy sądowej. Ponadto wyraźne trudności skarżącego w zrozumieniu rozstrzygnięć organów administracji publicznej, jak i sądu dodatkowo przemawiają za przyznaniem profesjonalnego pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło