II SA/Kr 72/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.W. i A.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 października 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżących od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżących adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, skarżący Z.W. i A.W. złożyli wniosek o zwolnienie ich z konieczności uiszczenia tej opłaty. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, dlatego w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] lutego 2010 roku skarżącym zostały przesłane urzędowe formularze wniosków "PPF" celem ich wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący uzupełnili braki przesyłając wypełnione formularze wniosków o przyznanie prawa pomocy. Z zakreśleń dokonanych w rubryce 4 wniosków wynika, że skarżący domagają się zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia na ich rzecz adwokata z urzędu. We wniosku skarżący oświadczyli, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich miesięczny dochód wynosi 1.394,36 zł i stanowi go emerytura Z.W. w wysokości [...] zł oraz renta inwalidzka A.W. w wysokości [...] zł. W skład majątku skarżących wchodzi dom o powierzchni 100 m² do kapitalnego remontu, mieszkanie o powierzchni 60 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 1,30 ha. Skarżący nie dysponują zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podnieśli, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika. Utrzymują się jedynie z emerytury i renty w łącznej wysokości 1.394,36 zł. Skarżący są osobami schorowanymi. Z.W. cierpi na choroby serca oraz zwyrodnienie stawów kolanowych, ma orzeczoną II grupę inwalidzką. Pozostaje w stałym leczeniu, a na lekarstwa i rehabilitację wydaje miesięcznie 200 zł. A.W. jest inwalidą I grupy, osobą niepełnosprawną po udarze mózgu. Na niedowład prawostronny, nie mówi, ma kłopoty ze świadomością. Pozostaje w stałym leczeniu pod opieką lekarza rodzinnego, neurologa, kardiologa, urologa i alergologa. Przeznacza na leczenie i rehabilitację 400 zł miesięcznie. Z uzyskiwanych dochodów brakuje środków finansowych na konieczną rehabilitację. Renta skarżącego jest obciążona egzekucją komorniczą na rzecz Wójta Gminy N. z tytułu kosztów sądowych. Ponadto skarżący spłaca ratę w kwocie około 100 zł za zakupiony sprzęt rehabilitacyjny. Małżonkowie ponoszą następujące miesięczne wydatki: leki 600 zł, spłata kredytu 120 zł, opał 150 zł, prąd 100 zł, gaz 40 zł, środki czystości 50 zł, telefon 60 zł. Skarżący żyją w biedzie, nie stać ich na podstawowe produkty żywnościowe. Na działce uprawiają na własne potrzeby ziemniaki i inne warzywa. Z gruntu 1,3 ha nie uzyskują żadnych dochodów. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący domagają się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnili w sposób wystarczający i skuteczny, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jedynym źródłem utrzymania skarżących są pobierane przez nich świadczenia emerytalne i rentowe w łącznej wysokości 1.394,36 zł. Skarżący są osobami schorowanymi, a wydatki na konieczne leczenie i rehabilitację stanowią poważne obciążenie domowego budżetu. Miesięczne wydatki skarżących wynoszą 1.120 zł (leki 600 zł, spłata kredytu 120 zł, opał 150 zł, prąd 100 zł, gaz 40 zł, środki czystości 50 zł, telefon 60 zł), a kwota ta nie obejmuje wydatków na zakup żywności. Z powodu niskich dochodów skarżący zmuszeni są zrezygnować z koniecznej rehabilitacji, nie stać ich na podstawowe produkty żywnościowe. Uzyskiwane w miesiącu środki finansowe wystarczają zatem jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych i wydatków związanych koniecznym leczeniem. Skarżący nie posiadają przy tym oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych, a posiadany majątek nie przynosi żadnych dochodów. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie na ich rzecz kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).