II SA/Kr 72/16
PostanowienieWSA w Krakowie2016-03-24
Skład orzekający: Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada stały dochód i znaczący majątek (dom, nieruchomość rolna), może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) może zostać oddalony, jeśli osoba fizyczna dysponuje stałym dochodem, znaczącym majątkiem oraz nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu podmiotom, których sytuacja finansowa obiektywnie uniemożliwia pokrycie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył do WSA w Krakowie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie skargi na decyzję WINB. Skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, ich miesięczny dochód wynosi 2.853 zł, a w skład majątku wchodzi dom o pow. 100 m2 i nieruchomość rolna o pow. 2,27 ha. Wykazał miesięczne wydatki na media, podatek i leki. Referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącego A. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 4 listopada 2015 r. znak : [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia wykonania remontu mostu zgodnie z prawem p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego A. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego A. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w sprawie skargi na decyzję [...] wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 4 listopada 2015 r.
We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Ich miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczeń emerytalno – rentowych 2.853 zł i składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącego w wysokości 1.948 zł i świadczenie rentowe żony w wysokości 905 zł.
Według oświadczenia w skład majątku skarżącego wchodzi dom o pow. 100 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 2,27 ha.
Skarżący przedstawił zestawienie miesięcznych wydatków: opłata za prąd- 170 zł, opłata za gaz - 70 zł, opłata za śmieci - 30 zł, opłata za wodę - 100 zł Ponadto skarżący opłaca podatek rolny i od nieruchomości w łącznej kwocie 675 zł co w przeliczeniu na miesiąc daje kwotę 56 zł. Miesięczny koszt zakupu lekarstw i wizyt lekarskich to kwota 400 zł.
Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zatem wniosek skarżącego należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek postępowania.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ( postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń , jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Oceniając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy bierze się pod uwagę również sposób w jaki wnioskodawca gospodarował swoim majątkiem do chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niewątpliwe i ta okoliczność wpływa, i kształtuje obecną sytuację materialną wnioskodawcy.
W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącego, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.. pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący prowadzący wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną dysponuje stałym miesięcznym dochodem, bez obciążeń. Wykazane we wniosku stałe obciążenia miesięczne zamykają się kwotą 426 zł ( opłaty za media plus podatek od nieruchomości i rolny). Poza tym skarżący wykazuje wydatki na leczenie i leki z tym, że nie uściśla czy mają one charakter stały czy dynamiczny i czy ich wysokość ulega zmianie. Wykazane we wniosku zamykają się kwotą 400 zł. Po zsumowaniu kwota jaką skarżący wraz z żoną przeznaczają na stałe miesięczne wydatki to 826 zł. Na utrzymanie pozostaje więc kwota 2000 zł. Jak wynika z informacji zawartych we wniosku skarżący dysponuje też majątkiem znacznej wartości. Jest właścicielem domu o pow. 100 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 2,27 ha. Nie wyjaśnia jednak jakie przeznaczanie ma posiadany grunt, czy jest użytkowany - w jaki sposób. Podaje tylko, że jest to grunt podmokły przy potoku.
Obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym przedstawienia i wykazania wszelkich okoliczności potwierdzających ten fakt obciąża wnioskującego o przyznanie prawa pomocy.
W opinii orzekającego skarżący nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z wyboru.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło