II SA/Kr 722/15

PostanowienieWSA w Krakowie2015-10-12

Skład orzekający: Krystyna Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym i dochodach jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli sąd posiada wiedzę o wcześniejszych zwolnieniach tej strony z kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że oświadczenie strony o stanie majątkowym i dochodach było wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ sąd posiadał wiedzę z urzędu o wcześniejszych zwolnieniach tej strony z kosztów sądowych w podobnych sprawach. Okoliczności te, wraz z wysokością dochodu, wiekiem i stanem zdrowia skarżącego, jednoznacznie wskazywały na jego trudną sytuację finansową, co czyniło dalsze postępowanie wyjaśniające niecelowym.
Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył skargę na postanowienie Wojewody odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wniósł również o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając oświadczenie o swoim stanie majątkowym i dochodach. Referendarz sądowy uznał oświadczenie za niewystarczające i oddalił wniosek. Skarżący wniósł sprzeciw, argumentując, że jego sytuacja finansowa jest znana sądowi z urzędu z wcześniejszych postępowań.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu w dniu 12 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 20 kwietnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych J. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Wojewody z 20 kwietnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W sprawie złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Według oświadczenia skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego wynosi 1.593,18 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o pow. 60 m2 nie przedstawiający żadnej wartości oraz nieruchomość rolna o pow. 3,56 ha (określona we wniosku jako ugór). Skarżący oświadczył, że ma 7.. lat, jest bardzo schorowany, stąd znaczną część emerytury przeznacza na lekarstwa. Posiadane gospodarstwo rolne nie daje żadnego przychodu. Referendarz sądowy, uznając powyższe dane za niewystarczające, wezwał skarżącego do potwierdzenia stosownymi dokumentami okoliczności wskazanych we wniosku. Następnie, biorąc pod uwagę, że skarżący nie zastosował się do wezwania oddalił postanowieniem z 8 września 2015 r. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia podnosząc, że okoliczności dotyczące jego sytuacji finansowej są znane sądowi z urzędu, albowiem w kilku sprawach korzystał już ze zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Podstawę do przyznania stronie prawa pomocy stanowi złożone przez nią na urzędowym formularzu oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a ponadto – jeżeli jest składane przez osobę fizyczną – także o jej stanie rodzinnym. W sytuacji gdy sąd uzna, że oświadczenie jest niewystarczające do dokonania oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych lub stanu rodzinnego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy lub budzi wątpliwości, możliwe jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego o którym mowa w art. 255 p.p.s.a. W ocenie sądu, oświadczenie o stanie majątkowym złożone na urzędowym formularzu było dostateczne dla ustalenia, że skarżący nie posiada wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. Na przestrzeni ostatnich lat skarżący wielokrotnie inicjował postępowania sądowo-administracyjne. Sądowi z urzędu wiadomo, że w sprawach tych korzystał z prawa pomocy w zakresie częściowym (przykładowo w ostatnim czasie sprawy do sygn. II SA/Kr 912/15, III SAB/Kr 79/14, II SAB/Kr 297/14, II SA/Kr 1256/14). W postanowieniu z 4 września 2015 r., sygn. II SA/Kr 912/15 orzekający nadmienił, że dom, w którym zamieszkuje J. P. nie posiada dostępu do prądu, wody, nie ma łazienki, ani centralnego ogrzewania. Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że skarżący nie należy do osób majętnych i wygospodarowanie przez niego nawet niewielkich kwot na opłaty sądowe jest bardzo utrudnione. Zważywszy na wysokość comiesięcznego dochodu, samotność, podeszły wiek i bardzo zły stan zdrowia, niecelowe było wzywanie skarżącego o przedłożenie dodatkowych dokumentów, zwłaszcza, że ich pozyskanie, jak i wiążący się z tym koszt mogło – jak się wydaje – przekroczyć możliwości skarżącego. W świetle powyższego sąd uznał, że J. P. wykazał w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym swoim utrzymaniu, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło