II SA/Kr 726/04

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr) Sędziowie NSA Anna Szkodzińska NSA Joanna Tuszyńska Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2004 r, Kol. [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie J. J. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku stałego wyrównawczego. Organ I instancji – Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., decyzją z dnia [...] 2004 r., nr [...] odmówił przyznania wnioskującemu zasiłku stałego wyrównawczego. Decyzja została przesłana listem poleconym na adres Aresztu Śledczego w K., gdzie jest osadzony J. J. Adresat decyzji pokwitował jej odbiór w dniu 11.02.2004 r. Od powyższej decyzji odwołał się J. J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] 2004r., [...], działając na podstawie art. 129 § 2 oraz art. 134 w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez J. J. od decyzji organu I instancji z dnia [...] 2004 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania w/w zasiłku stałego wyrównawczego. Uzasadniając wydane orzeczenie, organ odwoławczy wskazał, iż stwierdzono uchybienie czternastodniowemu terminowi - przewidzianemu w art. 129 § 2 k.p.a. - do wniesienia odwołania. Bieg powyższego terminu rozpoczyna się od dnia doręczenia decyzji stronie. Kolegium ustaliło, że zaskarżoną decyzję J. J. odebrał w dniu 11.02.2004 r., co potwierdza podpis strony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji (k. 24 akt administracyjnych). Wobec tych ustaleń organ II instancji przyjął, iż ostatnim dniem terminu czternastodniowego, w którym możliwe było skuteczne złożenie odwołania w niniejszej sprawie był 25. 02. 2004 r. Z uwagi okoliczność, że odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 26 lutego 2004 r. (zgodnie z datą stempla pocztowego na kopercie, w której odwołanie wpłynęło do Kolegium) organ odwoławczy przyjął uchybienie czternastodniowemu terminowi do wniesienia odwołania. Kolegium stwierdziło, iż J. J. nie wysłał w/w odwołania za pośrednictwem służb Aresztu Śledczego. Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek skargi skierowanej przez J. J. z daty [...] 2004r. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2004r., podnosząc, iż odwołanie od w/w decyzji organu I instancji wysłał z Aresztu Śledczego i przyczyną późniejszego nadania przesyłki są opóźnienia w wysyłaniu korespondencji przez służby więzienne. Skarżący wskazał również na swoją trudną sytuację życiową, uzasadniającą przyznanie mu wnioskowanego zasiłku. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi i przytoczył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do przedstawionej przez skarżącego argumentacji, Kolegium podniosło, iż nie dokonywało merytorycznej oceny wydanej w l instancji decyzji, ani nie badało jej zgodności z prawem, bowiem odwołanie od niej złożono z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia, a który to termin nie został przywrócony. Opisywana decyzja organu l instancji mogłaby podlegać merytorycznej ocenie w toku postępowania odwoławczego przez organ II instancji tylko wówczas, gdy skuteczna byłaby czynność, od której zależne jest uruchomienie postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy, w toku postępowania wyjaśniającego ustalił, na podstawie wyjaśnień J. D. - Kierownika Działu Penitencjarnego, iż według obowiązującej procedury, korespondencja osadzonych w areszcie śledczym winna być oddawana do rąk opiekuna, którego obowiązkiem jest opatrzyć kopertę stemplem z datą otrzymania przez niego listu. Zdaniem organu II instancji, brak na kopercie takiej adnotacji, wskazuje na wysłanie przesyłki np. poprzez osoby trzecie, nie zaś za pośrednictwem służb więziennych. Kolegium podało, iż na pozostałych kopertach znajdujących się w aktach sprawy widnieją właściwe pieczęcie. Wobec niepodniesienia przez skarżącego zarzutów wskazujących na formalne uchybienia przy wydawaniu przez Kolegium postanowienia stwierdzającego uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez stronę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W oparciu o art. 134 p.o.p.s.a Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. Sąd uznał skargę za uzasadnioną i uchylił postanowienie organu II instancji. Zdaniem Sądu organ odwoławczy wydał przedmiotowe rozstrzygniecie przedwcześnie, nie wyjaśniając dokładnie stanu faktycznego sprawy . W aktach brak jest informacji, czy odwołanie sporządzone własnoręcznie przez J. J. z dnia[...] 2004r. nadane zostało przez skarżącego osobiście w urzędzie pocztowym, czy poprzez osoby trzecie (przez kogo?), czy też za pośrednictwem służb aresztu śledczego. Bezspornym jest, iż skarżący w tym okresie był osadzony w Areszcie Śledczym w K. Organ odwoławczy, w oparciu o wyjaśnienia Kierownika Działu Penitencjarnego ustalił, że zgodnie z obowiązującą w areszcie śledczym procedurą, korespondencja osadzonych w AŚ winna być oddawana do rąk opiekuna, który obowiązany jest fakt ten zrejestrować oraz opatrzyć kopertę pieczątką z datą wpływu. Przyjęto zatem, że odwołanie skarżącego z daty [...] 2004r. nie zostało odnotowane jako nadane za pośrednictwem służb Aresztu Śledczego. W ocenie Sądu powyższe ustalenia nie dyskwalifikują twierdzeń skarżącego, z których wynika, iż odwołanie "nadał" w terminie w Areszcie Śledczym, w którym był w tym czasie osadzony. Jak pisze skarżący "przebywałem wtedy w Areszcie Śledczym i stąd też odwołanie moje wysyłałem. Innej możliwości wysłania odwołania w tej sytuacji nie miałem." Nie można zatem wykluczyć, że pracownik aresztu otrzymał przesyłkę zawierającą odwołanie w terminie do jego złożenia, a omyłkowo wysłał ją bez ostemplowania i odnotowania. W takiej sytuacji skarżący nie miał wpływu na terminowe nadanie przesyłki w urzędzie pocztowym przez służby Aresztu Śledczego. Istotą wątpliwości jest zresztą nie tyle to, kiedy służby Aresztu Śledczego wysłały odwołanie J. J., lecz czy przesyłka została nadana z pośrednictwem służb Aresztu Śledczego. Organ administracyjny winien zatem wykluczyć inne możliwości nadania tej przesyłki przez skarżącego np. przez osoby trzecie (osoby odwiedzające, adwokata). Tym bardziej, że skarżący twierdzi, iż wysłał odwołanie nie na pośrednictwem osób trzecich (np. za pośrednictwem adwokata, czy osób odwiedzających), lecz za pośrednictwem służby Aresztu Śledczego. Mając na uwadze, iż odwołanie jest pismem oficjalnym (a więc osadzony sam jest zainteresowany "urzędową" drogą wnoszenia takich pism przez administrację Aresztu Śledczego), fakt, że skarżący przebywał wówczas w areszcie śledczym oraz wykluczając, że nie mógł nadać przesyłki przy pomocy osób trzecich przyjąć by należało twierdzenia skarżącego za uprawdopodobnione. Organ nie może domniemywać sposobu wysłania odwołania z braku adnotacji na kopercie, bowiem ta okoliczność – jako kluczowa dla rozstrzygnięcia, powinna być w sposób niewątpliwy ustalona przez orzekający w sprawie organ. Nieustalenie powyższego powoduje, że postanowienie organu drugiej instancji wydane zostało z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Naruszenie to miało istotny wpływa na wynik sprawy, bowiem zamykało skarżącemu możliwość odwołania się od decyzji organu I instancji. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1ust. 1 pkt. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.