II SA/Kr 73/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie WSA Krystyna Daniel (spr) WSA Małgorzata Brachel -Ziaja Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2007 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 grudnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wyłączenia z użytkowania instalacji gazowej I uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Spółdzielni Lokatorsko w K. kwotę [...] zł ([...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiat N., decyzją z [...].2003 r. znak: znak: [...] na podstawie art. 69 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt. 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104, art. 108 ustawy z 14. 06. 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 roku Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą w K. w trybie natychmiastowym wyłączyć z użytkowania instalację gazową w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym w K. przy ulicy [...] oraz na podstawie art. 108 k.p.a. decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu [...].2003 r. w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] została przeprowadzona okresowa kontrola stanu technicznego przewodów kominowych, w wyniku której ustalono, że sprawność techniczna poszczególnych przewodów nie spełnia wymogów prawa budowlanego oraz, że stwierdzone usterki zagrażają życiu i zdrowiu ludzi oraz mieniu. W związku z koniecznością niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi, organ I instancji podjął czynności w trybie art. 69 ustawy Prawo budowlane. Odwołanie od powyższych decyzji wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa z siedzibą w K., podnosząc, że powyższa decyzja jest niezasadna, gdyż budynek został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym z [...].1999 r. oraz dopuszczony do użytkowania w dniu [...]. 2000 r. zgodnie z wymaganiami prawa. Nadto podniesiono, że odwołujący podjął niezbędne działania w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości instalacji wentylacyjnej, wskazując równocześnie, że wyeliminowanie stwierdzonych nieprawidłowości w kontrolowanej instalacji wymaga wykonania dodatkowej dokumentacji projektowej, co uniemożliwia natychmiastowe działanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 3. 12. 2003 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 i art. 104 k.p.a., art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7. 07 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1 ustawy z 27. 03. 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji nakazujących wyłączenie z użytkowania instalacji gazowej w budynku mieszkalnym nr [...] ul. [...] w K. bowiem jak ustalono w toku postępowania pierwszoinstancyjnego poszczególne przewody kominowe w przedmiotowym budynku znajdują się w nieodpowiednim stanie technicznym oraz nie spełniają norm i wymogów przepisów Prawa budowlanego. Na podstawie protokołu z okresowej kontroli przewodów kominowych, przeprowadzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia stwierdzono, że w przewodach kominowych występują liczne nieprawidłowości, które stwarzają zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. W protokole tym wskazano również, że do czasu usunięcia nieprawidłowości, urządzenia gazowe należy wyłączyć z eksploatacji. Nadto organ odwoławczy podniósł, że skarżona decyzja została wydana w następstwie decyzji z [...].2003 r., znak: [...] nakazującej odwołującej się stronie, w trybie art. 66 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w przedmiotowym budynku. Mając na uwadze bezpieczeństwo zdrowia i życia mieszkańców budynku, jak również konieczność prawidłowego wykonania decyzji nakazujących usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości organ stwierdził, że w sprawie zaistniały przesłanki do nakazania w trybie natychmiastowym wyłączenia z użytkowania instalacji gazowej w przedmiotowym budynku mieszkalnym wielorodzinnym. W dniu [...].2004 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniosła, że w budynku przy ul. [...] w K. zrealizowano wszystkie prace mające na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a nadto strona skarżąca wystąpiła do Zakładu Kominiarskiego o przeprowadzenie okresowej kontroli przewodów wentylacyjnych i spalinowych w oparciu o art. 62 Prawa budowlanego. W związku ze zmianą okoliczności, uznała, że utrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest już niezasadne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji. W uzupełnieniu wskazał, że przepis art. 69 Prawa budowlanego, co prawda nie precyzuje formy działania organu nadzoru budowlanego, nie mniej jednak, przewiduje działanie za właściciela i na jego koszt tj. kompetencje do działania mającego na celu usunięcie bezpośredniego niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Wówczas to organ obowiązany jest zapewnić zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających. W tym konkretnym przypadku wystąpiła taka sytuacja ponieważ w przedmiotowym obiekcie, podczas okresowej kontroli przewodów kominowych stwierdzono, że w przewodach tych występują liczne nieprawidłowości stwarzające realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz ich mienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.) W ramach swojej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga jest uzasadniona bowiem kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo. Na wstępie należy stwierdzić, że materialno-prawną podstawą decyzji w niniejszej sprawie, powołaną przez organy I i II instancji, jest art. 69 ustawy z 7.07. 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym w razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia właściwy organ zapewni, na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających. Do zastosowania takich środków są również upoważnione organy Policji Państwowej oraz Straży Pożarnej. Powyższy przepis nakłada zatem na organ nadzoru budowlanego obowiązek natychmiastowego podjęcia działań w przypadku stwierdzenia zagrożenia w obiekcie budowlanym i zapewnienia wykonania niezbędnych czynności mających na celu zabezpieczenie ludzi i mienia przez zagrożeniem. Należy podkreślić, że adresatem obowiązku z art. 69 ustawy nie jest jednak ani właściciel ani zarządca obiektu. Przepis ten nie przewiduje także - ze względu na konieczność prowadzenia w takiej sytuacji niezbędnych prac w trybie natychmiastowym – wydania przez organ nakazu wykonania tych prac w formie decyzji administracyjnej. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie NSA (wyrok z 18.12.2003 r., sygn. akt IISA/Lu 932/2002 niepubl.) i w i piśmiennictwie ( Z. Niewiadomski (red.) Prawo budowlane. Komentarz, W-wa 2006 s. 632). Przepis art. 69 odmiennie od innych unormowań cyt. ustawy, stanowiących podstawę wydania decyzji jak m.in. art. 48, art. 51, art. 66-68, nie mówi nic o wydaniu przez właściwy organ decyzji co do środków zabezpieczających. W związku z tym należy stwierdzić, że adresatem art. 69 ustawy jest sam organ nadzoru budowlanego (ew. Policja Państwowa i Straż Pożarna), a nie właściciel lub zarządca obiektu. A zatem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nakazująca Spółdzielni Mieszkaniowej w K. w trybie natychmiastowym wyłączyć z użytkowania instalację gazową w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K. zostały wydane w oparciu o błędna podstawę prawną. Trzeba podkreślić, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek wydania decyzji bez podstawy prawnej, co musiałoby skutkować stwierdzeniem, w oparciu o art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. in principio, stwierdzeniem nieważności, ponieważ przedmiotowe rozstrzygnięcie mogło znaleźć podstawę w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, uprawniającym organ do nakazania - w drodze decyzji – usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, z określeniem terminu ich wykonania. Stanowisko, iż powołanie wadliwego przepisu prawnego, samo przez się nie powoduje nieważności decyzji, jeśli rozstrzygnięcie znajduje podstawę w innym przepisie prawnym, może natomiast skutkować uchyleniem decyzji, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 6.09. 1984 r. IISA 737/84, GAP 1988 Nr 18, s.45) Oceniając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję należy także podnieść, że organy rozpoznające niniejszą sprawę nie uczyniły zadość wymogom art. 7, i 77 k.p.a., zgodnie z którymi organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7) oraz są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 ). Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organy podjęły decyzje w oparciu o ustalenia okresowej kontroli przewodów kominowych w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w K., zawarte w protokole z [...].2003 r., w którym mistrz kominiarski P. W. stwierdził nieprawidłowości urządzeń kominowych w w/w budynku i uznając je za zagrażające życiu, zdrowiu i mieniu, wskazał że należy do czasu wykonania stwierdzonych usterek w trybie natychmiastowym wyłączyć urządzenia gazowe z eksploatacji. Należy stwierdzić, że organy I i II instancji nie podjęły działań pozwalających na zweryfikowanie czy faktycznie stan urządzeń kominowych wymagał natychmiastowego włączenia z eksploatacji instalacji gazowej, przewidzianych w art. 62 § 3 cyt. ustawy, który stanowi, że właściwy organ w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska – nakazuje przeprowadzenie kontroli o której mowa w ust. 1,a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Trzeba wskazać, że w szczególności organ II instancji, który wydał decyzję po upływie 7 miesięcy od wydania decyzji pierwszoinstancyjnej powinien był podjąć działania mające na celu ustalenie czy nadal w przedmiotowym budynku zachodziły warunki uzasadniające wyłączenie instalacji gazowej w związku z nieprawidłowościami urządzeń kominowych. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.