II SA/Kr 73/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Mirosław Bator SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Iwona Niżnik – Dobosz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 listopada 2015 r. znak : [...] w przedmiocie obowiązku dostarczenia oceny technicznej oddala skargę. WSA/wyr.1a - sentencja wyroku (tryb uproszczony) Postanowieniem nr [...] z dnia 27 października 2015 r., znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. orzekł o nałożeniu na właścicielkę obiektu Panią K.S. obowiązku dostarczenia oceny technicznej obudowy komina i ściany zewnętrznej szczytowej zachodniej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w N. przy ul. [...] . Termin wykonania powyższego obowiązku ustalono na dzień 31 grudnia 2015 r. Zaznaczono, że opinia techniczna powinna zawierać projekt ewentualnych zmian lub przeróbek i zaleceń wykonania określonych czynności doprowadzających obiekt a w tym przypadku ścianę ( elewację) do stanu zgodnego z przepisami prawa. Opinia powinna być sporządzona przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. Złożona opinia ma stanowić podstawę dla wydania stosownej decyzji mającej na celu wyeliminowanie zagrożeń i doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami. W uzasadnieniu organ podał że wydane postanowienie jest konsekwencją decyzji kasacyjnej MWINB nr [...] z dnia 19 maja 2015 r, znak; [...] który polecił aby sprawę o sygn.. [...] w sprawie stanu technicznego obudowy komina połączyć ze sprawą prowadzoną pod sygnaturą [...] w przedmiocie stanu technicznego ściany szczytowej zachodniej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na dz. nr ewid [...] przy ul. [...] w N. W decyzji tej podkreślono, że obudowa kominów stanowi też część ściany szczytowej zachodniej budynku mieszkalnego przy ul. [...] w N. dlatego prowadzenie oddzielnych spraw nie było zasadne. Inspektorzy PINB przeprowadzili w dniu 26 listopada 2013 r kontrolę w terenie, podczas której potwierdzono pęknięcia i rysy, ubytki w cegle oraz tynku w ścianie szczytowej zachodniej budynku. Według oceny inspektorów ściana zachodnia budynku przy ul. [...] wymaga wykonania remontu bieżącego i naprawczego. Choć nie jest to sytuacja, która stanowiłaby zagrożenie dla zdrowia lub życia i mienia użytkowników działki sąsiedniej to właściciele na podstawie art. 5 ust 2 prawa budowlanego są zobowiązani do utrzymania właściwego stanu technicznego budynku. Organ powziął uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu , wymagające wiadomości specjalnych i skorzystał z uprawnień jakie daje art. 81 c ust 2 ustawy prawo budowlane. Po rozpatrzeniu zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem nr [...] z dnia 13 listopada 2015 r., znak [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w zw. z art.104 i art.144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), art. 81c ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409 tekst jednolity z późn. zm.) utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu przypomniano, że postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane jest elementem postępowania dowodowego, które poprzedza wydanie decyzji rozstrzygającej merytorycznie sprawę administracyjną. Realizacja obowiązków nałożonych w tym trybie pozwoli organowi nadzoru budowlanego na zgromadzenie materiału dowodowego, stanowiącego podstawę merytorycznego zakończenia postępowania. Nałożenie w drodze postanowienia obowiązku dostarczenia przez osoby wymienione w art. 81c ust. 1 ustawy Prawo budowlane, odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, może być dokonane tylko wówczas, gdy istnieje uzasadniona wątpliwość co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Organ nadzoru budowlanego musi wykazać, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego - czy istnieją uzasadnione wątpliwości, o których mowa powyżej. Organ odwoławczy uznał, że przesłanka dotycząca istnienia uzasadnionych wątpliwości organu nadzoru budowlanego, co do prawidłowego stanu technicznego budynku na dz. nr ewid [...] przy ul. [...] w N. została spełniona. Właścicielka obiektu K.S. nie przedłożyła aktualnego przeglądu przewodów kominowych wbrew obowiązkom wynikającym z postanowień PINB wydanych w dniach 5 lipca 2006 i 25 kwietnia 2014 r w oparciu o obowiązujące przepisy prawa budowlanego w szczególności art. 62 ust 1 pkt 1 lit c. Na istnienie uzasadnionych wątpliwości, co do stanu technicznego wskazują przede wszystkim wyniki kontroli z dnia 26 listopada 2013 r. W protokole stwierdzono, że : " na ścianie przyziemia widoczne dwie rysy pionowe. W obrębie poddasza przy kominie widoczne ubytki cegły. " W protokole oględzin z dnia 11 lutego 2015 r stwierdzono, że "Elewacja zachodnia budynku przy ul. [...] w N. zlokalizowana jest w granicy z działką sąsiednią E.P. W ścianie widoczne spoiny między cegłami. Ściana przyziemia betonowa z widocznymi pionowymi rysami. Od kondygnacji II piętra ściana z cegły obrzucona zaprawą tynkarską. (...) Pod większym z przewodów wentylacyjnych widoczne uszkodzenia w tynkach i cegłach. Wg. oświadczenie Pani P. od ostatniej kontroli nie zauważyła, aby jakieś elementy wykończenia ściany odpadły. Wg. dokonanych oględzin zachodzi konieczność przeprowadzenia bieżącego remontu ściany zachodniej budynku nr [...] Podczas oględzin widoczne zacieki w obrębie wystających ponad połacią dachową przewodów wentylacyjnych (k- [...] ". W protokole oględzin z dnia 11 lutego 2015 r ( w sprawie uprzednio prowadzonej przed PINB znak : [...] ) ustalono że " oba piony w ścianie zachodniej budynku pełnią wyłącznie funkcje wentylacji grawitacyjnej. W zachodniej ścianie są łącznie 2 piony – jeden z nich 2 kanałowy, drugi 5 kanałowy. Będący przedmiotem postępowania pion wentylacyjny- część ponad dachem został wyremontowany z cegły klinkierowej zakończony czapą kominową (...) W elewacji zachodniej pod częścią wystającą ponad połacią przewodu wentylacyjnego widoczne uszkodzenia cegieł ( k – [...] )" Stwierdzone podczas kontroli i oględzin rysy, uszkodzenia i ubytki cegieł oraz tynku a także okoliczność, że K.S. nie legitymuje się wymaganymi z mocy prawa dokumentami, o których mowa w art 62 prawa budowlanego powoduje że zaistniały uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obudowy komina i ściany zewnętrznej szczytowej zachodniej budynku mieszkalnego przy ul [...] w N. . Podkreślono że budynek znajduje się w granicy z działką sąsiednią nr [...] , przy trakcie komunikacyjnym działki , konieczne jest więc pozyskanie specjalistycznej wiedzy przekraczającej możliwość wizualnej oceny przez pracowników PINB w N. celem jednoznacznego wyjaśnienia czy istnieje stan zagrożenia dla użytkowników sąsiedniej działki. Ekspertyza może zawierać zalecenia w celu usunięcia nieprawidłowości technicznych. Organ ustosunkował się do zarzutów zawartych w zażaleniu wyjaśniając, że organy nadzoru budowlanego nie badają, kto ponosi odpowiedzialność za wystąpienie nieprawidłowości stanu technicznego obiektu pod względem cywilno - prawnym, bowiem do rozpoznawania konkretnych roszczeń tego rodzaju właściwy jest sąd powszechny. Postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Pani K.S. , zarzucając, że postępowanie jest manipulowane a sprawa prowadzona jest w ramach szykan. Powołała się na art. 62 ust 3 prawa budowlanego który mówi o tym że organ może zażądać ekspertyzy jedynie w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu w stopniu zagrażającym życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska po przeprowadzeniu postepowania wyjaśniającego. Skarżąca zakwestionowała wątpliwości organu odnośnie stanu technicznego badanej części obiektu. Jej zdaniem wymiary 2 rys w ścianie są zatajone a mają one jedynie 1,5 m na całym 8 metrowym murze. Przecież nie stwierdzono, aby jakiekolwiek fragmenty budynku groziły odpadnięciem. To PINB niech zaleci jak ma wyglądać remont i jak go ma dokonać skarżąca, bo przecież organ budowlany posiada wykwalifikowana kadrę techniczną. Kominy są nieużywane od trzydziestu lat i stoją tak na wszelki wypadek jak komuś będą potrzebne, dlaczego więc - zapytuje skarżąca ma dokonywać ich okresowego przeglądu i co ma sprawdzać. Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o " oddalenie postanowienia " bowiem jest ono sprzeczne z dowodami i faktami a także istniejącym prawem. Skarżąca zaznaczyła że nie jest w stanie opisać wszystkich matactw i nieprawidłowości w toczących się sprawach. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Dokonana w powyższym zakresie kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że jest ono prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Zgodnie z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Jak słusznie zauważyły organy nadzoru budowlanego postanowienie to ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (wyrok NSA z dnia 15 maja 2012 r., sygn. II OSK 353/11, LEX nr 1219138). Jedyną przesłanką warunkującą nałożenie na stronę postępowania (w tym wypadku właściciela nieruchomości) obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego budynku jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. II OSK 1486/11 (LEX nr 1367295) nakładając w drodze postanowienia obowiązek sporządzenia i dostarczenia w odpowiednim terminie ocen i ekspertyz organ winien szczegółowo wykazać w jego motywach, że w danej sprawie zaistniała właśnie taka sytuacja, która wskazuje na powstanie "uzasadnionych wątpliwości", co do stanu technicznego obiektu budowlanego. Jednocześnie jego stanowisko powinno mieć dostateczne potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej lub ekspertyzy jak również uzasadnienie podjętych działań w trybie art. 81c ust. 2 p.b., musi oparte być na szczegółowej analizie stanu faktycznego sprawy i wymaga uzasadnienia. W ocenie Sądu takie wątpliwości, co do stanu technicznego obudowy komina i ściany zewnętrznej szczytowej zachodniej budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w N. zostały w niniejszej sprawie wykazane. Aktualny stan techniczny tej części budynku został opisany w protokołach kontroli, na które powołują się organy I i II instancji, a także udokumentowany za pomocą materiału fotograficznego znajdującego się w aktach sprawy. Z protokołów tych wynika, że zakres uszkodzeń i ubytków w substancji budynku może okazać się na tyle istotny, że ściana zachodnia budynku wymaga remontu. Stwierdzono dwie rysy pionowe w ścianie w przyziemiu o szerokości około 2 mm i wysokości od utwardzonego terenu przejazdu : 1,5 i 1,55 m. Pod większym z przewodów wentylacyjnych widoczne uszkodzenia w tynku i cegłach. Widoczne zacieki w obrębie wystających ponad połacią dachowa przewodów wentylacyjnych. W elewacji zachodniej widoczne uszkodzenia cegieł. Stwierdzono ubytki cegieł przy kominie w obrębie poddasza. (protokoły z 26 listopada 2013 r i 11 lutego 2015 r) Ponadto w trakcie kontroli wykonano dokumentację fotograficzną, która jednoznacznie potwierdza istnienie opisywanych w protokołach nieprawidłowości stanu technicznego. Ściana zewnętrzna budynku ma widoczne pęknięcie, na zdjęciach widać ubytki cegieł i odpadający tynk. Ściana zewnętrzna posadowiona jest bezpośrednio przy granicy z sąsiednią nieruchomością zabudowaną budynkiem mieszkalnym a pomiędzy budynkami znajduje się szlak drożny o szerokości 2,7 m zamykany bramą wjazdową, którym odbywa się wjazd na wewnętrzną stronę nieruchomości. Kominy na zachodniej ścianie budynku wg oświadczenia skarżącej nie są używane od wielu lat a prawidłowości ich stanu technicznego strona nie jest w stanie wykazać stosownymi dokumentami kontroli. Nie widzi zresztą takiej potrzeby. Właścicielka zamieszkująca nieruchomość sąsiednią wielokrotnie w pismach do organów budowlanych zgłaszała, że kawałki rozsypującego się komina spadają bezpośrednio na jej przejazd i mogą spowodować szkody lub utratę życia lub zdrowia przez osoby korzystające. Ze znajdujących się w aktach pism wynika, że właściciele obu sąsiadujących nieruchomości od lat są w sporze odnośnie sposobu użytkowania nieruchomości, wykonanych prac budowlanych i ich wzajemnego oddziaływania na stan obu budynków. W świetle tych zebranych dowodów nie można postawić zarzutu, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. naruszył art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy nadzoru budowlanego zebrały wystarczający materiał dowodowy, który dał podstawę do przyjęcia, że zakres uszkodzeń budynku jest na tyle znaczny, że budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego stanu technicznego. Należy podzielić stanowisko, że analiza zawarta w ekspertyzie stanu technicznego dotycząca elementu konstrukcji ściany szczytowej budynku oraz obudowy komina, zawierająca także sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości doprowadzi do wykrycia wszystkich istniejących nieprawidłowości stanu technicznego, co w przyszłości pozwoli organowi I instancji na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy i doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego. Leży to również w interesie samej właścicielki, która w perspektywie zamierza przeprowadzić docieplenie ściany szczytowej własnego budynku ( zgłoszenie robót budowlanych z dnia 10 maja 2012 r ). Z tych względów prawidłowe było zastosowanie art. 81c ust 2 ustawy Prawo budowlane w niniejszej sprawie. WINB w K. trafnie potwierdził stanowisko organu I instancji, że budynek znajduje się w niewłaściwym stanie technicznym i w związku z tym organ I instancji zobligowany jest do podjęcia działania zmierzającego do likwidacji wykrytych nieprawidłowości, zarówno już ujawnionych przez PINB, jak i dodatkowych, ewentualnie wskazanych w zażądanej ekspertyzie technicznej. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że organy nadzoru budowlanego orzekające w niniejszej sprawie nie przekroczyły kompetencji wynikających z przepisów prawa budowlanego, nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania i dlatego skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.