II SA/Kr 73/16

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.S. o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 listopada 2015r. znak. [...] w przedmiocie nałożenie obowiązku dostarczenia oceny technicznej p o s t a n a w i a ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. W dniu 18 maja 2016r. skarżąca złożyła ponowny wniosek w zakresie ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję MWINB z dnia 13 listopada 2015r. wydaną w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej. Skarżąca domaga się ustanowienia adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej dotyczącej wyroku WSA w Krakowie , gdyż opłacenie adwokata przewyższa wysokość jej emerytury. Skarżąca wskazuje na niskie dochody rodziny, brak wystarczających środków, koniecznych do udźwignięcia opłaty za pełnomocnika z wyboru. Wskazuje, iż nie stać jej na wynajęcie adwokata. Podaje, iż obydwoje z mężem cierpią na liczne schorzenia, wydatkują około 700 zł miesięcznie na leki. W ostatnim okresie mąż zakupił aparat słuchowy, który kosztował 2500 zł. Zdaniem orzekającego, wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z mężem. Rodzina utrzymuje się z dochodu z emerytur w wysokości kolejno [...] zł oraz 35 euro miesięcznie. Łącznie zatem dochody wynoszą 2192,24 zł. Jako comiesięczne zobowiązania i wydatki – skarżąca podaje kwoty 700 - 800zł łącznie na utrzymanie domu wraz z ratą kredytową na zakup masażera, około 700-800 zł na leki, lekarzy oraz okulary. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący posiada dom o pow. 110 m2 o wartości około 500 000 zł, ponadto grunty rolne o pow. 0,56 ha oraz o pow. 0,5 ha las. Wedle oświadczenia - nieruchomości te nie przynoszą dochodu. Skarżąca nie wykazuje faktu posiadania cennych ruchomości ani oszczędności. Wskazuje natomiast na zaciągnięty w Banku [...] kredyt w wysokości 1870 zł. Oświadcza, iż posiada samochód osobowy [...] z 1999r o wartości poniżej 5000 zł. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 cyt. ustawy sformułowanie " gdy osoba wykaże " oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż pozostaje w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej strony – jej możliwości płatniczych i finansowych. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata uznano, iż strona wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie, w aktualnej sytuacji materialno – rodzinnej ponieść kosztów ustanowienia kwalifikowanego zastępstwa procesowego, którego udział jest konieczny na obecnym etapie postepowania. Wnioskodawczyni posiada bowiem bardzo niski dochód, i w kontekście wydatków na leki i utrzymanie oraz zobowiązań pożyczkowych - zdaniem orzekającego, nie jest aktualnie w stanie poczynić oszczędności w celu wygenerowania stosownej kwoty koniecznej dla opłacenia pełnomocnika z wyboru. Dochody osiągane przez wnioskodawcę z tytułu emerytur strony oraz małżonka są na tyle niskie, iż przy równoczesnym uiszczeniu kosztów utrzymania i leczenia, nie jest w stanie poczynić oszczędności ( łączne dochody wraz z 35 Euro ok. 2400 zł przy wydatkach miesięcznych rzędu 1600 zł ). W obecnej sytuacji nie jest ona zatem w stanie, zdaniem orzekającego, pokryć kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru szczególnie wobec okoliczności, iż udział kwalifikowanego pełnomocnika procesowego na obecnym etapie postępowania jest obligatoryjny. Orzekający natomiast, przy uznaniu czy wnioskodawcy należy przyznać adwokata czy radcę prawnego z urzędu, czy też nie, bierze pod uwagę jedynie przesłanki ekonomiczne i sytuację materialną i bytową wnioskodawców, a nie charakter czy też okoliczności sprawy, które merytorycznie uzasadniałyby bądź nie przyznanie kwalifikowanego zastępstwa procesowego w sprawie. Regulacje cytowanej ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zakresie prawa pomocy nie uzależniają bowiem przyznania tej pomocy od charakteru i problematyki sprawy oraz potrzeby udziału w niej kwalifikowanego zastępcy procesowego. W powyższej sprawie, zdaniem orzekającego, sytuacja rodzinno – bytowa strony uzasadnia przyznanie jej pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia stosownej skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).