II SA/Kr 730/02

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 stycznia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Woś ( spr. ) Sędziowie: WSA Barbara Pasternak AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi W. K. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 1 lutego 2002r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności skargę oddala II SA/Kr 730/02 Uzasadnienie Decyzją z 1.02.2002 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania W. i A. K. od decyzji Prezydenta Miasta z [...].12.2001 r. nr [...] orzekającej o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego 1/50 części nieruchomości stanowiącej działkę nr 1 obręb geodezyjny [...], objętej KW [...], położonej przy ul. [...] w K. i zabudowanej domem wielorodzinnym, w prawo jej własności na rzecz W. i A. K., działając na podstawie art. 1 ust. 2 i ust. 5 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. nr 120 z 2001 r. poz. 1299) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło co następuje: zaskarżoną decyzją organ I instancji orzekł o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego 1/50 części nieruchomości stanowiącej działkę nr 1, obręb geodezyjny [...], objętej KW [...], położonej przy ul. [...] w K. i zabudowanej domem wielorodzinnym, w prawo własności na rzecz W. i A. K. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że przepisy ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stosuje się wyłącznie do osób, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r., a jednocześnie prawo przekształcenia udziału w prawie użytkowania wieczystego jako prawie związanym z własnością wyodrębnionego lokalu przysługuje wówczas, gdy wnioski o przekształcenie złożą wszyscy współużytkownicy wieczyści. Organ I instancji wskazał, iż w budynku wielorodzinnym nr [...] przy ul. [...] w K. znajduje się [...] lokali mieszkalnych, z czego [...] mieszkań zostało sprzedanych na rzecz osób fizycznych, a pozostała część lokali mieszkalnych jest nadal własnością Gminy. W odniesieniu jednakże do części lokali mieszkalnych sprzedanych osobom fizycznym ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz tych osób nastąpiło po dniu 31 października 1998 r., a zatem osoby te nie nabyły prawa do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W konsekwencji nie można skutecznie dokonać przekształcenia - "z pominięciem" tych osób - na rzecz tych użytkowników wieczystych, którzy to prawo nabyli jeszcze przed dniem 31 października 1998 r. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli W. i A. K. podnosząc, iż odmowa przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest dla nich krzywdząca, ponieważ własność lokalu mieszkalnego oraz prawo użytkowania wieczystego nieruchomości nabyli w dniu 25 lutego 1983 r., a przepisy ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności stosuje się do osób, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r. Ponadto w odwołaniu zarzucono, iż dokonywanie w zaskarżonej decyzji swego rodzaju "klasyfikacji" osób, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r., jest niezgodne z Konstytucją RP. Kolegium Odwoławcze po zapoznaniu się z materiałami sprawy zważyło co następuje: zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 4.09.1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz.U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299), ustawa ta określa zasady przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osób fizycznych będących dotychczasowymi użytkownikami wieczystymi, a jej przepisy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r. i - na podstawie art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz.U. Nr 72 poz. 749) - złożą wniosek o dokonanie przekształcenia do dnia 31 grudnia 2002 r. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że umowa sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w K. oraz ustanowienie prawa użytkowania wieczystego (w 1/50 części) nieruchomości stanowiącej działkę nr 1, zabudowaną tymże budynkiem, została zawarta w dniu 25 lutego 1983 r. (akt notarialny Rep. A [...]), natomiast wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności złożony został w dniu 29 grudnia 2000 r. (karta nr 9). W przedmiotowej sprawie jednakże, mimo ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oraz złożenia wniosku o dokonanie przekształcenia w ustawowym terminie, wobec odwołujących się nie mogą być zastosowane przepisy ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. Przepis art. l ust. 5 cyt. ustawy przewiduje bowiem, że jej przepisy stosuje się odpowiednio do osób fizycznych będących właścicielami lokali mieszkalnych, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jako w prawie związanym z własnością wyodrębnionego lokalu, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące warunki: 1) wniosek złożą wszyscy współużytkownicy wieczyści, a w razie braku zgody stosuje się odpowiednio art. 199 Kodeksu cywilnego; 2) wszyscy współużytkownicy nabyli prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zgodnie z ust. 2. W przedmiotowej sprawie opisane wyżej warunki nie zostały łącznie spełnione, ponieważ nie wszyscy użytkownicy wieczyści działki nr 1 nabyli -stosownie do art. l ust. 2 cytowanej ustawy - prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, gdyż, jak to wynika z akt sprawy, prawo użytkowania wieczystego związane z własnością wyodrębnionego lokalu nabyli już po dniu 31 października 1998 r. Przykładowo, po tej dacie zostały zawarte umowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oraz sprzedaży lokali mieszkalnych: nr [...] (3.11.1998 r.), nr [...] (10.08.2001 r.), nr [...] (9.02.2000 r.), nr [...] (21.12.2000 r.), nr [...] (29.02.2000 r.). Właściciele tych wyodrębnionych lokali i jednocześnie współużytkownicy wieczyści działki nr 1 nie nabyli prawa do dokonania przekształcenia przysługującego im prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, co skutkuje tym, że przekształcenie nie może zostać dokonane także wobec tych użytkowników wieczystych, którzy - tak jak odwołujący się - nabyli prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r. i złożyli wniosek o dokonanie przekształcenia w ustawowym terminie. Odnosząc się natomiast do podnoszonego w odwołaniu zarzutu co do niezgodności z Konstytucją RP, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że zarówno ono, jak i organ I instancji, są jedynie organami administracji stosującymi prawo, natomiast do oceny zgodności aktów normatywnych z Konstytucją RP powołany jest Trybunał Konstytucyjny. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. K. i A. K. podnieśli co następuje: przedmiotowe mieszkanie nabyli od Skarbu Państwa w dniu 25.02.1983 r. Wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego złożyli w dniu 29.12.2000 r. Uzależnienie pozytywnego załatwienia ich wniosku od złożenia wniosku przez wszystkich pozostałych współużytkowników wieczystych "i od nabycia prawa do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zgodnie z ust. 2" uważają za sprzeczne z zawartą w art. 2 Konstytucji zasadą ochrony praw osobistych. Ich zdaniem nie jest dopuszczalne różne traktowanie osób fizycznych w zależności od tego czy nabyły one prawo użytkowania wieczystego przez dniem 31.10.1998 r. oraz złożyły wniosek w ustawowym terminie. Argumentację tę skarżący powtórzyli w piśmie z dnia 26.01.2006 r. złożonym na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie wnosząc o "skierowanie rozstrzygnięcia powyższej sprawy do Trybunału Konstytucyjnego". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie argumentując podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna i nie mogła być uwzględniona przez Sąd. 1. Zaskarżona decyzja Wojewody i utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta Miasta zostały wydane pod rządami ustawy z 4.09.1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299). Zgodnie z art. l ust. l i 2 tej ustawy, ustawa określa zasady przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osób fizycznych będących dotychczasowymi użytkownikami wieczystymi. Przepisy ustawy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r. i - po zmianach wprowadzonych w art. l ust. 2 ustawy przez art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. Nr 72 poz. 749) - złożą wniosek o dokonanie przekształcenia do dnia 31 grudnia 2002 r. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że umowa sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w K. oraz ustanowienie prawa użytkowania wieczystego (w 1/50 części) nieruchomości stanowiącej działkę nr 1, zabudowaną tymże budynkiem, została zawarta w dniu 25 lutego 1983 r. (akt notarialny Rep. A [...]), natomiast wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności złożony został przez skarżących w dniu 29 grudnia 2000 r. (vide karta 9 akt sprawy). W przedmiotowej sprawie jednakże, mimo ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oraz złożenia wniosku o dokonanie przekształcenia w ustawowym terminie, wobec odwołujących się nie mogły znaleźć zastosowania przepisy ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. Przepis art. 1 ust. 5 powyższej ustawy przewiduje bowiem, że jej przepisy stosuje się odpowiednio do osób fizycznych będących właścicielami lokali mieszkalnych, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jako w prawie związanym z własnością wyodrębnionego lokalu, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące warunki: 1) wniosek złożą wszyscy współużytkownicy wieczyści, a w razie braku zgody stosuje się odpowiednio art. 199 kodeksu cywilnego; 2) wszyscy współużytkownicy nabyli prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zgodnie z ust. 2, tj. przed dniem 31 października 1998 r.. W przedmiotowej sprawie powyższe warunki nie zostały łącznie spełnione, ponieważ nie wszyscy użytkownicy wieczyści działki nr 1 nabyli -stosownie do art. 1 ust. 2 cytowanej ustawy - prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, gdyż - jak to wynika z akt sprawy - prawo użytkowania wieczystego związane z własnością wyodrębnionego lokalu nabyli już po dniu 31 października 1998 r. Przykładowo, po tej dacie zostały zawarte umowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oraz sprzedaży lokali mieszkalnych: nr [...] ([...].11.1998 r.), nr [...] ([...].02.2000 r.), nr [...] ([...].08.2001 r.), nr [...] ([...].02.2000 r.) i nr [...] ([...].12.2000 r.). Właściciele tych wyodrębnionych lokali i jednocześnie współużytkownicy wieczyści działki nr 1 nie nabyli prawa do dokonania przekształcenia przysługującego im prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, co powoduje, że przekształcenie nie może zostać dokonane także wobec tych użytkowników wieczystych, którzy - tak jak odwołujący się - nabyli prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r. i złożyli wniosek o dokonanie przekształcenia w ustawowym terminie. 2. Sąd nie ocenił za zasadny zawarty w skardze i powtórzony w piśmie z 26.01.2006 r. wniosek skarżących o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o stwierdzenie niezgodności postanowień art. 1 ust. 5, pkt 1 i 2a ustawy z 4.09.1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności z Konstytucją RP. Podkreślić natomiast należy, że z dniem 13 października 2005 r. przestała obowiązywać powyższa ustawa, na podstawie której została wydana zaskarżona decyzja Wojewody i zaczęła obowiązywać ustawa z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. Nr 175, poz. 1459). Zgodnie z postanowieniami art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić m. in. osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego. Stosownie do postanowień ust. 4 tego przepisu postanowienia ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które nabyły udział w użytkowaniu wieczystym po dniu wejścia w życie ustawy. Nie uległ natomiast zmianie drugi z warunków wystąpienia z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności nieruchomości. Mianowicie zgodnie z art. 2 powoływanej ustawy z 29.07.2005 r. w przypadku osób, o których mowa w art. l ust. 2, z żądaniem przekształcenia powinni wystąpić wszyscy użytkownicy wieczyści. W razie braku zgody stosuje się odpowiednio art. 199 kodeksu cywilnego. Nic nie stoi na przeszkodzie, by w związku z tą nową regulacją prawną kształtującą nową sprawę administracyjną skarżący wystąpili z nowym wnioskiem o przekształcenie przysługującego im udziału we współużytkowaniu wieczystym działki nr [...] w prawo własności. Wniosek taki byłby oceniany w świetle tej nowej regulacji prawnej. Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., orzekł jak w sentencji wyroku.