II SA/Kr 732/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie : NSA Anna Szkodzińska ( spr.) WSA Renata Czeluśniak Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 7 lutego 2001 r., Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki skargę oddala II SA/Kr 732/01 Uzasadnienie Decyzją z dnia 5 grudnia 2000 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał J. W. rozbiórkę położonego na działce nr 1 przy ul. [...] w G., będącego w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku o wymiarach w rzucie 11,20m x 6,04m z wiatrołapem o wymiarach 2,54m x 3,20m składającego się z następujących elementów: fundamentów, ścian, konstrukcji dachu, [...] słupów betonowych, tarasu, schodów i uporządkowanie terenu po rozbiórce. W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że w sierpniu 2000 r. na działce nr 1 rozpoczęto budowę opisanego budynku. Ściany wiatrołapu i części południowej budynku wykonano z pustaków [...], a od strony północnej, konstrukcję szkieletową wypełniono balami drewnianymi. W dniu 10 października 2000 r. inwestorka J. W. zgłosiła zamiar budowy budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 35 m2 na działce nr 1. Prawomocną decyzja z dnia 3 listopada 2000 r. Starosta G. wniósł sprzeciw do przedmiotowego zgłoszenia, a zatem inwestor nie mógł przystąpić do budowy. Informacja zawarta w piśmie J. W., iż inwestycja polega na remoncie stodoły gospodarczej, której powierzchnia zabudowy nie przekracza 35 m2 jest niezgodna ze stanem faktycznym, gdyż w rzeczywistości przystąpiono do budowy budynku o powierzchni zabudowy 76 m2 z nowymi fundamentami, konstrukcją ścian i dachu. Budowa takiego obiektu wymaga pozwolenia na budowę, a takiego inwestor nie posiada. Zgodnie zatem z art. 48 Prawa budowlanego należało orzec rozbiórkę. W odwołaniu od tej decyzji J. W. podniosła, że nienależycie ustalono stan prawny nieruchomości, bowiem podany w decyzji nr działki jest mylny. Zgodnie z aktem notarialnym działki 2 i 3 stanowią jej własność. Wyjaśniła, że stan techniczny stodoły budził poważne zastrzeżenia, więźba dachowa była mocno spróchniała, pokryta popękanym eternitem z ubytkami, konstrukcje ścian były spróchniałe itp. Remont stodoły praktycznie zamknął się w obrębie poprzedniego stanu budynku z niewielkimi odstępstwami tj. wysunięciem wiatrołapu. Nowa stodoła pozwoli na przechowywanie płodów rolnych z obsianej powierzchni 0,6 ha. Podniosła też odwołująca się, że na remont poniosła znaczne koszty. Decyzją z dnia 7 lutego 2001 r. znak [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzję organu I instancji uchylił i orzekł, na podstawie art. 48 rozbiórkę położonego na działce nr 1 przy ul. [...] w G., będącego w budowie budynku o wymiarach w rzucie 11,20m x 6,04m z wiatrołapem o wymiarach 2,54m x 3,20m składającego się z następujących elementów: fundamentów, ścian, konstrukcji dachu, [...] słupów betonowych, tarasu, schodów i uporządkowanie terenu po rozbiórce. Organ odwoławczy zaakceptował ustalenia i oceny organu I instancji, a ponadto stwierdził, że wydanie na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazu rozbiórki obiektu, którego budowa rozpoczęta została bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, albo mimo sprzeciwu właściwego organu, jest obowiązkiem organu nadzoru budowlanego. J. W. rozpoczęła budowę obiektu pomimo wniesionego sprzeciwu. Wbrew twierdzeniom odwołującej się wykonywane roboty nie są remontem. Zgodnie z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego przez remont obiektu należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Budowa realizowana obecnie istotnie odbiega /jest znacznie większa/ od budynku który istniał wcześniej i został przez odwołującą się częściowo rozebrany. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. W. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Stwierdziła, że własność nieruchomości uzyskała w drodze darowizny, ale następnie sporządzone zostały błędne pomiary i błędne mapy, z których wynikałoby, że nie jest wyłączną właścicielką działki. Uczestnicy zresztą akceptowali rzeczywisty stan posiadania, a zaczęli protestować dopiero kiedy remont zbliżał się do pokrycia dachowego. Roboty remontowe podjęte zostały na podstawie ekspertyzy inż. I. P., a czynności eksperta były jawne dla uczestników. Podniosła też skarżąca, że decyzje wydano przedwcześnie, bowiem nadal toczy się działowe postępowanie sądowe. Do skargi dołączony został sporządzony przez I. P., na podstawie przeprowadzonych przez niego w dniu 22 kwietnia 1999 r. oględzin, "Opis budynku". W dokumencie tym podano, że budynek stodoły ma 7... lat, jest to budynek drewniany, posadowiony na fundamencie z kamienia łamanego na zaprawie z gliny z dodatkiem wapna, z więźbą dachową drewnianą, dachem pokrytym eternitem, z polepą glinianą. Stan elementów z drewna nie pozwala na dalsze użytkowanie stodoły, ze względu na bezpieczeństwo proponuje się jej rozbiórkę. W opisie nie podano wymiarów stodoły. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi powtarzając motywy swego rozstrzygnięcia. Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej - jej córka - podniosła dodatkowo, że w toku postępowania administracyjnego nie była pełnomocnikiem matki, a mimo to zawiadomienie o terminie oględzin zostało skierowane do niej. J. W. nie została zawiadomiona o tym terminie i dlatego nie mogła przedstawić dowodów, iż stodoła stała w tym samym miejscu od 1920 r., a obecny wznoszony jest w tym samym obrysie. Podała tez, że w obecnym obiekcie elementy drewniane starego zostały częściowo wykorzystane. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw : z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej /w skrócie - ppsa/. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Poczynione przez organy ustalenia znajdują pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale. W aktach sprawy znajdują się dwa zgłoszenia skierowane przez J. W. do Starosty w dniu 10 października 2000 r. : jedno dotyczy rozbiórki "części budynku gospodarczego", drugie przystąpienia do budowy "budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 35 m2 w miejscu rozebranej części budynku gospodarczego". Decyzją z dnia 3 listopada 2000 r. Starosta "wniósł sprzeciw do realizacji przez inwestora robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego oraz rozbiórce części istniejącego budynku gospodarczego na działce nr 1". Sprzeciw ten uzasadniono faktem, iż dołączony do zgłoszenia akt notarialny z dnia [...] sierpnia 1960 r. nie jest wystarczającym dokumentem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bo wynika z niego, że inwestor dysponuje jedynie udziałem 2/3 z 3/10 całości nieruchomości. Obowiązku dostarczenia dowodu dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nałożonego postanowieniem z dnia 24 października 2000 r., inwestor nie wykonał, a to uzasadnia zgłoszenie sprzeciwu. Postępowanie w sprawie niniejszej wszczęte zostało na skutek wniesionego /przez współwłaścicieli nieruchomości/ w dniu 27 września 2000 r., następnie uzupełnionego w dniu 5 października 2000 r., zawiadomienia o realizowaniu na działce nr 1 robót budowlanych polegających na rozbiórce istniejącego budynku gospodarczego drewnianego, oraz wykonaniu betonowych ław i ścian fundamentowych oraz ścian murowanych zewnętrznych i wewnętrznych parteru. W tym samym dniu, w którym decyzja o sprzeciwie została sporządzona /3 listopada 2000 r./, w sprawie niniejszej przeprowadzone zostały oględziny przedmiotowego obiektu, podczas których ustalono stan istniejący i utrwalono go na zdjęciach. Uczestniczący zaś w oględzinach inicjatorzy postępowania oświadczyli, że roboty przy budowie rozpoczęto w sierpniu 2000 r. Zarówno z odwołania, jak i ze skargi wynika, że skarżąca uznaje swe działania za legalne dlatego, że kwestionuje podstawę zgłoszonego przez Starostę sprzeciwu. Podkreśla, że - wbrew ustaleniom Starosty - przysługuje jej prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tymczasem ta okoliczność dla rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej nie miała żadnej doniosłości. Istotne bowiem znaczenie należałoby przypisać nie przyczynom, ale faktowi zgłoszenia sprzeciwu. Sprzeciw bowiem, wyrażony w formie decyzji, oznacza dla inwestora zakaz realizacji zgłoszonych robót. Inwestor ma obowiązek zakaz ów respektować, a jego zasadność podważać może jedynie w drodze zaskarżenia decyzji w trybie przewidzianym prawem. W sprawie niniejszej nie tyle jednak chodzi o wykonanie robót budowlanych wbrew sprzeciwowi organu, ale o budowę obiektu bez pozwolenia. Wszak sprzeciw sporządzony został w dniu dokonania oględzin, a więc w dniu, w którym opisany w zaskarżonej decyzji obiekt już istniał. Oznacza to, że roboty podjęto bez oczekiwania na wynik dokonanego zgłoszenia, co zresztą koreluje z oświadczeniami uczestników postępowania. Podjęcie robót budowlanych na podstawie zgłoszenia tylko wówczas będzie zgodne z prawem, jeśli przewidziane Prawem budowlanym tryb i warunki zgłoszenia zostaną spełnione. Skoro przepis art. 30 ust. 2 dozwala na przystąpienie do zgłoszonych robót dopiero po upływie przewidzianego okresu, to sprzeczne z tą normą działanie inwestora /rozpoczęcie robót w "ustawowym" okresie oczekiwania/ nie jest legalną realizacją dokonanego zgłoszenia. W takiej sytuacji tryb "zgłoszeniowy" nie jest wyczerpany, co w - rozumieniu art. 48 - oznacza budowę bez wymaganego zgłoszenia. Już choćby z tego względu orzeczony nakaz rozbiórki należałoby uznać za zasadny, choć istota w sprawie niniejszej sprowadza się do braku wymaganego pozwolenia na budowę. Rzecz bowiem w tym, że dla realizacji inwestycji opisanej w zaskarżonej decyzji wymagane było nie zgłoszenie, ale pozwolenie na budowę. Jest rzeczą oczywistą, że wzniesiony obiekt nie jest - choćby ze względu na wymiary - obiektem o jakim mowa w zgłoszeniu. Równie oczywiste jest, że obiekt ten nie powstał - jak chce tego skarżąca - w wyniku remontu czy przeróbek starej, drewnianej stodoły. Praktycznie wszystkie elementy konstrukcyjne budynku są nowe, a jedynie do wypełnienia części ścian wykorzystano drewniane bale, pochodzące, wg. twierdzeń przedstawionych na rozprawie, ze starego budynku. W rzeczywistości więc skarżąca rozpoczęła, bez wymaganego pozwolenia budowę budynku, który - z uwagi choćby na rozmiary - nie był zwolniony od obowiązku uzyskania takiego pozwolenia . Podniesione dopiero na rozprawie zarzuty odnoszące się do udziału skarżącej w postępowaniu administracyjnym nie mogą powodować uchylenia zaskarżonej decyzji. Prawdą jest, że zawiadomienie o oględzinach wysłano pierwotnie do B. W., a nie do jej matki J. W. Błąd ten jednak naprawiono i w dniu 24 października 2000 r. zawiadomienie doręczono skarżącej. Prawdą też jest, że oględziny przeprowadzono mimo złożonego w dniu 2 listopada 2000 r. przez skarżącą pisma, w którym zawiadomiła, że stan jej zdrowia nie pozwala na udział w czynnościach organu, wniosła o przesunięcie terminu do jednego miesiąca. Do pisma tego jednak skarżąca nie dołączyła żadnego dokumentu dotyczącego stanu jej zdrowia. W takiej sytuacji, zważywszy na przedmiot postępowania i treść przekazywanej przez uczestników informacji o stanie zaawansowania robót, trybu działania organu nie sposób oceniać negatywnie. Zauważyć też należy, że skarżąca nie kwestionuje ustaleń opartych na przeprowadzonych oględzinach. Zarzut zaś skarżącej, że nie mogła przedstawić swoich racji i stosownych dokumentów nie ma żadnego uzasadnienia, skoro decyzja zapadła dopiero 5 grudnia 2000 r. W dniu zresztą 24 listopada 2000 r. J. W. złożyła pismo zawierające jej stanowisko w sprawie. Nie znajdując żadnych podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.