II SA/Kr 734/25
WyrokWSA w Krakowie2025-08-13
Skład orzekający: SWSA Sebastian Pietrzyk, SWSA Małgorzata Łoboz, AWSA Anna Kopeć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, gdy podnoszone zarzuty były już przedmiotem wcześniejszego postępowania i kontroli sądowej?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ podnoszone przez stronę skarżącą kwestie dotyczące nieistnienia lub wygaśnięcia obowiązku były już przedmiotem wcześniejszego postępowania egzekucyjnego i kontroli sądowej. Zachodzi tożsamość sprawy, co zgodnie z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uzasadnia stwierdzenie niedopuszczalności zarzutów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, które stwierdziło niedopuszczalność zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczyły egzekwowanego obowiązku nałożonego decyzją Wójta Gminy Z., utrzymaną w mocy przez SKO i WSA. Strona skarżąca podnosiła, że zarzuty nie były tożsame z poprzednimi, a stan faktyczny uległ zmianie. SKO uchyliło postanowienie Wójta i stwierdziło niedopuszczalność zarzutów z uwagi na ich wcześniejsze rozpoznanie i prawomocne rozstrzygnięcie sądowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: SWSA Małgorzata Łoboz AWSA Anna Kopeć (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2025 r., znak: SKO.EA/418/166/2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Postanowieniem z dnia 19 listopada 2024 r. Wójt Gminy Z. oddalił zarzuty M. K. w przedmiocie postępowania egzekucyjnego, złożone na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 oraz 33 § 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Egzekwowany obowiązek został na M. K. - K. nałożony decyzją Wójta Gminy Z. z dnia 7.07.2020 r. nr IS.7013.1.2020.RM, którą nakazano jej jako właścicielce działek o nr ewid. [...], [...] obr. Z. Gmina Z. wyeliminować negatywne oddziaływanie na środowisko oraz zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, a także przywrócić środowisko do stanu właściwego poprzez przywrócenie ciągłości spływu komunalnych ścieków socjalno-bytowych z budynków położonych na działkach nr [...] obręb Z., Gmina Z. do publicznej sieci kanalizacji sanitarnej poprzez kanalizację zlokalizowaną na działkach [...] oraz [...] obręb Z., Gmina Z. poprzez przywrócenie kolektora sanitarnego zlokalizowanego na tych działkach do stanu sprawnego zgodnie z dokumentacją projektową zatwierdzoną decyzją nr AB.V.1.150.2019 z dnia 6.02.2019 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę wydanego przez Starostę Krakowskiego (znak AB.V.6740.1.12.2019.MMC). Decyzja ta w wyniku jej zaskarżenia została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 17.05.2021 r. znak SKO.OŚ/4170/229/2020 i SKO.OŚ/4170/228/2020. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 5 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 922/21 oddalił skargę na tę decyzję.
Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego na postanowienie Wójta przez M. K. - K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 1 kwietnia 2025 r., znak SKO.EA/418/166/2024 uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i stwierdziło niedopuszczalność zarzutów. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium wskazało art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 5, art. 34 § 2 pkt 3 lit. a i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: 2025 r. poz. 132, dalej jako u.p.e.a.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako k.p.a.).
Kolegium przypomniało, że zarzuty oparte na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 i 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. zostały już zgłoszone przez zobowiązaną pismem z dnia 15 listopada 2021 r. Analiza treści owych zarzutów i zażalenia z dnia 4 lipca 2022 r. prowadzi do wniosku, że zarzuty rozpatrzone przez organ zaskarżonym postanowieniem Wójta Gminy Z. z dnia 19 listopada 2024 r. oparte są na tych samych podstawach co poprzednio, a argumentacja żalącej się zawarta w piśmie z dnia 6 listopada 2024 r. oraz w zażaleniu z dnia 28 listopada 2024 r. została powtórzona. Prawomocnym wyrokiem z dnia 14 listopada 2023 r. (II SA/Kr 1061/23) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 czerwca 2023 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów.
Niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie tych samych zarzutów merytorycznie, gdyż kwestie te zostały już rozstrzygnięte.
W razie wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Wierzyciel natomiast - w myśl art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a. - wydaje postanowienie, w którym stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:
a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,
b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
Nie budzi wątpliwości, że podniesiony w piśmie zobowiązanej z 6 listopada 2024 r. zarzut nieistnienia obowiązku oraz wygaśnięcia obowiązku w ramach tego samego postępowania egzekucyjnego był już rozpoznany postanowieniem Wójta Gminy Z. z dnia 20 czerwca 2022 r. nr IS.6324.5.2022, utrzymanym w mocy postanowieniem Kolegium z dnia 12 czerwca 2023 r. nr SKO.EA/418/95/2022. Ponadto prawomocnym wyrokiem z dnia 14 listopada 2023 r. (II SA/Kr 1061/23) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 czerwca 2023 r. SKO.EA/418/95/2022.
Zachodzi tu tożsamość sprawy (ten sam podmiot zgłaszający zarzuty, ten sam organ administracji publicznej właściwy do ich rozpoznania, tożsamy stan faktyczny - postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tego samego tytułu wykonawczego, tożsama podstawa prawna zgłoszonego zarzutu). Tożsamość zarzutów rozpatrzonych we wcześniejszym postępowaniu z zarzutami aktualnie podnoszonym na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 5 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym powoduje, że konieczne jest stwierdzenie niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej - stosownie do treści art. 34 § 2 lit. 3 lit. a u.p.e.a.
Opisane wyżej postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. K. - K., wnosząc o jego uchylenie, umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Strona skarżąca zarzuciła przeprowadzonemu postępowaniu w sprawie naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności art. 105 § 1 k.p.a., a także art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i § 2 k.p.a., a także naruszenie przepisów prawa procesowego - egzekucyjnego, to jest art. 33 § 2 pkt 1) lub art. 33 § 2 pkt 5), a przede wszystkim art. 34 § 2 pkt 3 ppkt a) ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst iedn. Dz. U. z 2022r.. poz. 479 z poźn.zm.) poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie.
Skarżąca zakwestionowała ustalenia dotyczące "tożsamości stanu faktycznego" albowiem na etapie postępowania egzekucyjnego, na którym strona skarżąca po raz pierwszy sformułowała zarzuty, które SKO rozstrzygnęło postanowieniem z dnia 12.06.2022r.nr SKO.EA./418/95/2022, w sprawie został stwierdzony przez stronę przeciwną stan zagrożenia środowiska naturalnego (wypłynięcie części ścieków sanitarnych na powierzchnię gruntu), czyli naruszenie art. art, 363 ust. 1 i art. 367 ustawy prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. 2020.1219 z późn. zm.), zaś na etapie tegoż postępowania, przy wniesieniu przez stronę postępowania zarzutów po raz drugi (niniejsze rozstrzygnięcie) taki stan zagrożenia środowiska naturalnego (naruszenie art. art. 363 ust. 1 i art. 367 ustawy prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. 2020.1219 z późn. zm.), nie zachodził i nie zachodzi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) - dalej jako "p.p.s.a." - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie może być rozpoznana w trybie uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ono prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
Nie ulega wątpliwości, że skarżąca już wcześniej wnosiła zarzuty w zakresie tego samego postępowania egzekucyjnego. Do oceny pozostaje natomiast fakt, czy zarzuty owe były tożsame z zarzutami wniesionymi obecnie.
Jak wynika z prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. II SA/Kr 1061/23 M. K. – K. pismem z 15 listopada 2021 r. wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.), tj. nieistnienie obowiązku oraz wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części. W uzasadnieniu tego wyroku WSA w Krakowie stwierdził: "zobowiązana zgłosiła zarzut, zgodnie z którym nałożony na nią obowiązek, polegający na przywróceniu ciągłości spływu komunalnych ścieków socjalno-bytowych z budynków położonych na działkach nr [...], nr [...] oraz nr [...] obręb Z., Gmina Z. do publicznej kanalizacji sanitarnej poprzez kanalizację zlokalizowaną na działkach [...] oraz [...] obręb Z., Gmina Z. zgodnie z dokumentacją projektową zatwierdzoną decyzją Starosty Krakowskiego z dnia 6 lutego 2019 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nie istnieje, względnie obecnie skarżącej nie dotyczy. Skarżąca argumentowała, że zatwierdzona dokumentacja projektowa – do której dostęp, jak podała, dostała w Starostwie Powiatowym w dniu 31 maja 2022 r. – obejmuje bowiem jedynie tę część kanalizacji, która dochodzi jedynie do szamba zlokalizowanego przed garażem na działce [...] i nie sięga (nie jest zaprojektowana) na dalszym odcinku. Ta zaś część kanalizacji, która łączy działki nr [...], nr [...] i kanalizację publiczną nie jest objęta zatwierdzoną dokumentacją projektową (skarżąca określa ją jako kanalizację wewnętrzną), więc jej nakaz nie obejmuje. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że w jej ocenie, nie było działaniem bezprawnym częściowe usunięcie przez nią prywatnej części kanalizacji, tj. jej odcinka pomiędzy odcinkiem zaprojektowanym, zgodnie z dokumentacją projektową a gminną kanalizacją sanitarną na działce [...] i było to usprawiedliwione jej złym stanem technicznym, a także celami gospodarczymi".
Obecnie rozpoznawane zarzuty, zgłoszone w zażaleniu z dnia 7 listopada 2024 r. również opierają się na twierdzeniu o wygaśnięciu, względnie nieistnieniu egzekwowanego obowiązku. Skarżąca ponownie podnosi, że "instalacja sanitarna na odcinku, którego dotyczy tytuł wykonawczy (...) istnieje, a tym samym nie zachodzi po jej stronie obowiązek objęty tytułem wykonawczym (...)". Dalej wskazuje: "wskazany na przedłożonych mapach wewnętrzny (prywatny) odcinek kanalizacji (...) nie jest objęty dokumentacją projektową (...) i tym samym jego zniesienie (zdemontowanie) przez stronę postępowania w żadnym stopniu nie narusza prawa i nie ingeruje we wskazaną decyzję, na której obowiązek zachowania powołuje się organ egzekucyjny".
Już samo zestawienie treści uzasadnienia wyroku WSA w sprawie oddalenia zarzutów postanowieniem z 12 czerwca 2023 r. z treścią obecnie podnoszonych zarzutów wskazuje na tożsamość obecnie podnoszonych zarzutów z tymi, które już wcześniej zostały załatwione wspomnianym postanowieniem.
Nie ma też racji skarżąca twierdząc, że brak tożsamości stanu faktycznego ma wynikać z faktu braku zagrożenia środowiska naturalnego. Jej zdaniem obecnie taki stan zagrożenia środowiska naturalnego (naruszenie art. art. 363 ust. 1 i art. 367 ustawy prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. 2020.1219 z późn. zm.) nie zachodzi, bowiem owe ścieki sanitarne, które wcześniej, podczas rozpoznawania pierwszych zarzutów wniesionych przez stronę postępowania, wypłynęły na powierzchnie gruntu zostały skanalizowane w ten sposób, że bez udziału finansowego i rzeczowego inwestora budynków na działkach nr [...] i [...] na działce [...] przy granicy z działką [...] został wybudowany (wkopany w ziemię) wielokomorowy, prefabrykowany, żelbetowy, szczelny zbiornik o objętości co najmniej 10 m3 na ścieki socjalno-bytowe wytwarzane przez właścicieli budynków posadowionych na działkach nr [...] oraz [...]. Jest on - według wiedzy skarżącej - sukcesywnie opróżniany staraniem i na koszt właścicieli budynków posadowionych na działkach nr [...] oraz [...]. W konsekwencji należy przyjąć, że w sprawie nie zachodzi już, od chwili wykonania zbiornika przez Gminę Z., stan zagrożenia środowiska naturalnego.
Dokładnie te same okoliczności były wskazywane przy poprzednio rozpoznawanych zarzutach. Cytując ponownie wyrok WSA sygn. II SA/Kr 1061/23: "Sąd podzielił też ustalenia organów, które nie zgodziły się ze skarżącą, jakoby wykonanie przez organ w dniach 23 – 25 czerwca 2020 r. na działce nr [...] przy granicy z działką drogową ul. P. wielokomorowego, żelbetowego, szczelnego zbiornika na ścieki socjalno–bytowe wytwarzane przez właścicieli nieruchomości nr [...] oraz [...] spowodowało, że usunięte zostało zagrożenie dla środowiska, a tym samym obowiązek nałożony na skarżącą wygasł. Sąd miał na uwadze stanowisko organu, zgodnie z którym rozwiązanie to ma charakter tymczasowy został zrealizowany w celu uniknięcia katastrofy ekologicznej do czasu realizacji postanowień decyzji".
Tylko na marginesie warto zauważyć, że ta kwestia była również przedmiotem oceny w wyroku z 5 listopada 2021 r., sygn. II SA/Kr 922/21, w którym WSA w Krakowie kontrolował decyzję nakładającą na skarżącą egzekwowane obecnie obowiązki. W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono: "nie można się zgodzić z zarzutem skarżącej jakoby wykonanie przez organ w dniach 23 – 25 czerwca 2020 r. na działce nr [...] przy granicy z działką drogową ul. P. został wybudowany wielokomorowy, żelbetowy, szczelny zbiornik na ścieki socjalno – bytowe wytwarzane przez właścicieli nieruchomości nr [...] oraz [...] spowodowało, że usunięte zostało zagrożenie dla środowiska, a tym samym sprawa stała się bezprzedmiotowa. Wskazać bowiem należy, że wybudowany zbiornik zgodnie ze stanowiskiem organu wyrażonym w piśmie z dnia 6 sierpnia 2020 r. ma charakter tymczasowy został zrealizowany w celu uniknięcia katastrofy ekologicznej do czasu realizacji postanowień decyzji".
W istocie więc skarżąca ten sam argument podnosi obecnie po raz trzeci, pomimo, że dwukrotnie został on uznany przez organy administracji publicznej oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny za bezzasadny.
Jak wynika z powyższego wszystkie podnoszone przez skarżącą obecnie zarzuty były już wcześniej przedmiotem rozpoznania przez organy egzekucyjne obu instancji, a wydane wówczas postanowienia były przedmiotem kontroli sądowej. Wobec tego nie było podstaw by ponownie merytorycznie badać zasadność tych zarzutów i prawidłowo Kolegium stwierdziło ich niedopuszczalność na podstawie art. 34 § 2 pkt 3 lit. "a" u.p.e.a.
Sugestie skarżącej, jakoby należało nakazać deweloperowi wybudowanie zbiorników na ścieki (tzw. szamb) odrębnie na każdej z zabudowanych działek bądź też wskazujące, że to Gmina Z. powinna dołożyć maksymalnych starań aby wykonać sieć kanalizacyjną (dalszej jej odcinki) wzdłuż ul. G. i przyłącza do niej - nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło