II SA/Kr 735/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie NSA Izabela Dobosz (spr.) WSA Grażyna Firek Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2008 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania czynności skargę oddala Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odmówił nałożenia na inwestora K. L. obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych polegających na ociepleniu ściany szczytowej budynku przy ul. [...] w [...] oraz orzekł, że przedmiotowe roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazano art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7, art. 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, póz. 2016 z późniejszymi zmianami) oraz art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wobec stwierdzenia samowolnego wykonania przez K. L. w budynku przy ul. [...] w [...] robót budowlanych polegających na wykonaniu ocieplenia ściany szczytowej tego budynku, postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] na podstawie art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał inwestorowi przedłożenie orzeczenia technicznego o prawidłowości wykonanych robót, sporządzonego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, z uwzględnieniem zakresu i sposobu doprowadzenia powyższych robót do stanu zgodnego z przepisami. Na postanowienie to K. B. złożyła zażalenie, jednakże zostało ono utrzymane w mocy postanowieniem [...]WINB w [...] z dnia [...] r. znak: [...] Inwestor wywiązał się z obowiązku nałożonego na niego wskazanym postanowieniem, wobec czego należało stwierdzić, że przedmiotowe roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Od powyższej decyzji odwołała się K. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz nakazanie inwestorowi przywrócenia do stanu poprzedniego ściany szczytowej budynku przy ul. [...] w [...]. W odwołaniu zarzucono, że decyzja l instancji zawiera sprzeczne ze sobą stwierdzenia. Nie jest prawdą, że roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, bowiem inwestor w dalszym ciągu nie posiada pozwolenia ani zgłoszenia. Dopiero po usunięciu śladów wszelkich przeprowadzonych robót budowlanych będzie można mówić o doprowadzeniu do stanu zgodnego z prawem. Inwestor przez piwnice przeprowadził kable telefoniczne bez wiedzy i zgody właściciela, a ściana szczytowa, którą ocieplił należy do budynku ul. [...] Skarżąca zarzuciła ponadto, że nie została dopuszczona do udziału w kontroli przeprowadzonej przez organ l instancji. Zwróciła również uwagę, iż wniosła zastrzeżenia co do orzeczenia technicznego sporządzonego przez A. C. oraz złożyła do Prokuratury zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez A. C. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a., art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 prawa budowlanego oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r. nr 93, póz. 888) utrzymał skarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił zarówno ustalenia faktyczne, jak i ocenę prawną dokonaną przez organ l instancji. Roboty budowlane, będące przedmiotem postępowania, nie stanowią budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Nie stanowiły one także rozbudowy budynku, a zatem nie podlegają one regulacjom zawartym w przepisie art. 48 i 49b wymienionej ustawy. Roboty zostały wykonane (zakończone), na co wskazuje zapis znajdujący się w protokole z oględzin z dnia [...] r. Inwestor wywiązał się z obowiązku nałożonego na niego postanowieniem z dnia [...] r. przedkładając orzeczenie techniczne, wykonane przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, z którego wynika, że "inwestor dokonał ocieplenia ściany szczytowej budynku (...), nie stwierdzono nieprawidłowości, nie zostały ujawnione inne usterki wymagające poprawki (...) na obecnym etapie nie zachodzi konieczność wykonania prac dodatkowych". Biorąc pod uwagę art. 12 ust. 6 prawa budowlanego brak jest podstaw, by uznać przedstawione przez inwestora orzeczenie techniczne za nieprawidłowe i nierzetelne. Art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w przypadku robót budowlanych, które zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, lecz bez wymaganego prawem pozwolenia bądź zgłoszenia pozwala organom nadzoru budowlanego na doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem poprzez nałożenie w drodze decyzji obowiązku wykonania niezbędnych czynności bądź robót budowlanych. Skoro ustalono, że roboty budowlane wykonane samowolnie są zgodne ze sztuką budowlaną, organ nadzoru budowlanego wydał w oparciu o wskazany przepis decyzję odmawiającą nałożenia obowiązku wykonania czynności bądź robót budowlanych. Doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego nie oznacza wcale konieczności doprowadzenia do stanu poprzedniego obiektu budowlanego, w którym zostały wykonane roboty budowlane. Organ II instancji podkreślił, że PINB zawiadomił strony postępowania o jego wszczęciu, o zebraniu całości materiału dowodowego oraz o możliwości zapoznania się z tym materiałem i wniesieniu do niego uwag. W ten sposób zapewnił stronom postępowania ich gwarancje procesowe do czynnego udziału w postępowaniu, zgodnie z zasadą zawartą w art. 10 § 1 k.p.a. Odnośnie do udziału w oględzinach wskazano, że strony zostały powiadomione o terminie oględzin, lecz skarżąca nie uczestniczyła w tej czynności procesowej. Nie jest to jednak wina organu l instancji, ponieważ jak wynika z protokołu oględzin J. B. - "zarządca i właściciel budynku przy ul. [...] (...) nie uczestniczył w oględzinach gdyż nie został wpuszczony przez inwestora i właściciela. Po oględzinach został odczytany Panu protokół". Odnośnie do pozostałych kwestii poruszanych przez skarżącą w odwołaniu organ II instancji wskazał, że nie dotyczą one przedmiotu niniejszego postępowania. Zarzut skarżącej naruszenia jej własności w wyniku wykonania przez K. L. ocieplenia przedmiotowej ściany szczytowej nie leży w kompetencji organów nadzoru budowlanego, a organem właściwym do prowadzenia postępowania w tej materii są sądy powszechne. Na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego wniosła K. B. domagając się jej uchylenia jako niezgodnej z prawem. Skarżąca uważa, że zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie. Powołuje się przy tym na bogatą korespondencję jej oraz J. B. z Policją i Prokuraturą oraz inne dokumenty dotyczące spraw o charakterze karnym. W kolejnych pismach składanych do akt sprawy skarżąca kwestionuje ustalenie przyjęte przez organy nadzoru budowlanego, iż przedmiotowa inwestycja została doprowadzona do stanu zgodnego z prawem. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270 ze zmianami) sąd administracyjny kontroluje działalność administracji i stosuje środki przewidziane ustawą. Sądowa kontrola zapadłych w sprawie orzeczeń wykazała, że zostały one wydane na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, przy właściwym zastosowaniu zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego były roboty budowlane polegające na ociepleniu ściany szczytowej budynku przy ul. [...] w [...]. Postępowanie administracyjne miało wyjaśnić, czy roboty te realizowano zgodnie z obowiązującymi przepisami, jak również doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 28 i w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w czasie rozstrzygania sprawy, w zależności od wysokości budynku roboty polegające na dociepleniu ścian wymagają uzyskania pozwolenia na budowę (przy budynkach o wysokości większej niż 12 metrów) albo zgłoszenia (przy budynkach o wysokości do 12 metrów). Inwestor K. L. nie posiadał ani pozwolenia na budowę, ani też robót budowlanych nie poprzedził stosownym zgłoszeniem, tak więc roboty te były samowolą budowlaną. Należy podzielić pogląd organu odwoławczego, iż należało zastosować tryb przewidziany przez art. 50 i nst. prawa budowlanego, a nie tryb określony w art. 48 lub art. 49b prawa budowlanego, ponieważ w niniejszej sprawie nie mieliśmy do czynienia z budową obiektu budowlanego, lecz z wykonywaniem innych robót budowlanych. W dacie oględzin roboty budowlane były już zakończone, a więc nie było podstaw do wydawania postanowieniu o wstrzymaniu prowadzonych robót. Zgodnie z art. 51 ust. 7 prawa budowlanego do robót już zakończonych należało odpowiednio zastosować art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 omawianej ustawy. Według powyższych przepisów, jeżeli istnieje możliwość doprowadzenia wykonanych samowolnie robót do stanu zgodnego z prawem, należy nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, określając termin ich wykonania. W przypadku, gdy brak jest możliwości doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego powinien nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego Z orzeczenia technicznego sporządzonego przez A. C. wynika, że nie stwierdzono nieprawidłowości, ani też nie zostały ujawnione inne usterki wymagające poprawki, nie zachodzi konieczność wykonania prac dodatkowych, a jakość wykonanych robót jest dostateczna. Opinia ta nie budzi wątpliwości co do jej wiarygodności. Została ona sporządzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, która na podstawie art. 12 ust. 6 prawa budowlanego jest odpowiedzialna za sporządzenie orzeczenia zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność w wykonywaniu tej pracy. Po uzyskaniu opinii o zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami organ nadzoru budowlanego prawidłowo orzekł o odmowie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem oraz prawidłowo stwierdził, że przedmiotowe roboty budowlane zostały już doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Wbrew twierdzeniom skarżącej doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem nie musi pociągać za sobą konieczności zlikwidowania wszelkich robót budowlanych, które w jakikolwiek sposób naruszały przepisy prawa budowlanego, bądź też przepisy prawa cywilnego dotyczące ochrony własności. Innymi słowy naruszenie prawa w trakcie wykonywania robót budowlanych nie musi automatycznie pociągać za sobą obowiązku doprowadzenia do stanu poprzedniego. Istotne jest bowiem, czy wynik tych robót jest zgodny z obowiązującymi normami technicznymi, czy nie zagraża życiu, zdrowiu i bezpieczeństwu ludzi i mienia. Organ nadzoru budowlanego nie musi więc badać jaki był przebieg inwestycji. Wystarczy, że zbada legalność i zgodność ze sztuką budowlaną powstałego w ten sposób i istniejącego obecnie ocieplenia. Skoro więc organy obu instancji stwierdziły, że wykonane roboty budowlane są zgodne z prawem, brak było podstaw do nakładania na inwestora jakichkolwiek obowiązków, w tym obowiązku doprowadzenia ściany szczytowej budynku przy ul. [...] w [...] do stanu poprzedniego. W tej sytuacji zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji należało ocenić jako prawidłową, zaś skarga K. B. podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zmianami).