II SA/Kr 736/16
PostanowienieWSA w Krakowie2017-03-06
Skład orzekający: Małgorzata Łoboz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie decyzji organu I instancji dotyczącej zwrotu nieruchomości w sytuacji, gdy zaskarżona jest decyzja wojewody umarzająca postępowanie odwoławcze w zakresie rozpoznania odwołania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może wstrzymać wykonania decyzji organu I instancji, która nie mieści się w granicach sprawy materialnoprawnej będącej przedmiotem skargi na decyzję organu odwoławczego. W przypadku, gdy zaskarżona jest decyzja wojewody umarzająca postępowanie odwoławcze, żądanie wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji dotyczącej zwrotu nieruchomości jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Skarżący J. B. wniósł skargę do WSA w Krakowie na decyzję wojewody umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji starosty z 7 lipca 2015 r. dotyczącej zwrotu nieruchomości na rzecz S. A. Skarżący domagał się również wstrzymania wykonania decyzji starosty, argumentując, że wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki i znaczną szkodę, gdyż S. A. zaczął korzystać z nieruchomości i ogranicza dostęp do drogi publicznej.Rozstrzygnięcie
Odmówił wstrzymania wykonania decyzji Starosty z dnia 7 lipca 2015 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia 7 lipca 2015 r. znak: [...] w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 21 kwietnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w zakresie dotyczącym rozpoznania odwołania w sprawie zwrotu nieruchomości postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Starosty [...] z dnia 7 lipca 2015 r. znak: [...].
Wojewoda [...] decyzją z dnia 21 kwietnia 2016 r. znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania J. B. od decyzji Starosty [...] z dnia 7 lipca 2015 r. znak: [...] umorzył postępowanie odwoławcze w zakresie dotyczącym rozpoznania odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia 7 lipca 2015 r. znak: [...] w sprawie zwrotu nieruchomości.
Pismem z dnia 23 kwietnia 2016 r. J. B. – dalej skarżący, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie domagając się jej uchylenia. W niniejszej skardze zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia 7 lipca 2015 r. znak: [...], którą orzeczono o zwrocie na rzecz S. A. nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...] - obręb [...] , oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0126 ha, działka nr [...] o pow. 0,0167 ha, działka nr [...] o pow. 0,0786 ha, działka nr [...] o pow. 0,0615 ha, działka nr [...] o pow. 0,3063 ha, działka nr [...] o pow. 0,2812 ha zgodnie z Księgą Wieczystą [...] , prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [...] , stanowiącą własność Gminy [...].
Skarżący wskazał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia 7 lipca 2015 r. znak: [...] uzasadniony jest faktem, że S. A. zaczął już wykonywać władztwo nad zwróconą nieruchomością, oznaczył drogę i domaga się zaniechania korzystania z niej przez skarżącego oraz M. i P. O. Nadto zażądał zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z jego nieruchomości. Skarżący podkreślił, że brak wstrzymania wykonania ww. decyzji Starosty [...] z dnia 7 lipca 2015 r. spowoduje niebezpieczeństwo powstania trudnych do odwrócenia skutków w obszarze prawa rzeczowego jak również znaczną szkodę związaną z brakiem dostępu do drogi publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Postanowienie, o którym wyżej mowa, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 p.p.s.a.).
Z przepisu tego wynika, że sąd może wstrzymać wykonanie danego aktu administracyjnego uzależniając to od zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, albo w drodze egzekucji administracyjnej albo w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki.
"Niebezpieczeństwo" zaistnienia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" musi natomiast wynikać z racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu w czasie zawisłości skargi w danej sprawie sądowoadministracyjnej.
Tym samym, aby ocena Sądu, zainicjowana złożonym wnioskiem o wstrzymanie, nastąpiła - strona winna uzasadnić ten wniosek powołując się na określone okoliczności faktyczne, ewentualnie winna uprawdopodobnić możliwość ich wystąpienia działając we własnym interesie.
Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania aktu. Należy mieć na uwadze również to, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, a katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty (postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2011 r., II OZ 1047/11, LEX nr 984678).
Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji organu I instancji orzekającej o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości należy wskazać, że zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepis ten stanowi podstawę prawną do przeprowadzenia przez sąd kontroli rozstrzygnięć podjętych przez organ I instancji w toku rozpoznawania skargi na akt lub czynność podjęte przez organ odwoławczy. Uzasadnia on również - wraz z art. 61 § 3 zd. 3 wskazanej ustawy, rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania nie tylko zaskarżonego aktu lub czynności lecz również aktu lub czynności poprzedzających zaskarżony akt lub czynność. Niemniej jednak art. 135 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania, gdy aktem zaskarżonym, jak w niniejszej sprawie, jest decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego. Decyzja tego typu nie rozstrzyga o prawidłowości decyzji objętej odwołaniem, zamykając jednocześnie drogę do merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Tym samym ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji ograniczy się wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów dotyczących podstaw umorzenia postępowania odwoławczego.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że decyzja, której wstrzymania domaga się skarżący nie mieści się w granicach sprawy, o jakich mowa w art. 135 p.p.s.a. (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 2352/02 wraz z glosą aprobującą Z. Kmieciaka, OSP z 2007 r., nr 3, poz. 25, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ustawodawca zamieszczając bowiem w art. 61 § 3 cyt. ustawy zwrot "w granicach tej samej sprawy" odsyła do sprawy w znaczeniu materialnoprawnym. Na sprawę administracyjną, w znaczeniu materialnoprawnym, składają się zaś elementy podmiotowe i przedmiotowe. Oznacza to, że w postępowaniu organów obu instancji musi występować tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków (podmiotowa) oraz tożsamość podstawy prawnej i faktycznej (przedmiotowa). Przedmiotem zaskarżenia jak już wcześniej wskazano jest w niniejszej sprawie decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze w zakresie dotyczącym rozpoznania odwołania, a skarżący żąda wstrzymania decyzji dotyczącej zwrotu nieruchomości.
Wobec powyższego żądanie wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji w okolicznościach niniejszej sprawy jest niedopuszczalne. Tym samym nie podlegają badaniu oraz ocenie przesłanki wstrzymania decyzji, na które powołuje się skarżący.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w związku z art. 135 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło