II SA/Kr 737/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 16 kwietnia 2015 r. nr: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 lipca 2015 roku o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 16 kwietnia 2015 roku w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy skarżąca M. C. wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację zdrowotną. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, skarżącej został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie brak został uzupełniony. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z emerytury wynosi 2.242,52 zł brutto. Wnioskodawczyni osiada służebność mieszkania o powierzchni 50 m². Jest właścicielką nieruchomości rolnej wielkości około 1 ha. Strona nie dysponuje oszczędnościami, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. W uzasadnieniu wniosku M. C. podniosła, iż jest inwalidką [...] grupy pozostającą w stałym leczeniu ambulatoryjnym: laryngologicznym i okulistycznym oraz w leczeniu ogólnym. Ponosi wydatki związane ze stałym leczeniem oraz użytkowaniem budynku. Opłaty za prąd, wodę, gaz, wywóz śmieci oraz zakup leków wynoszą łącznie 1.500 zł. Do wniosku strona załączyła zaświadczenia lekarskie potwierdzające stan jej zdrowia oraz fakturę za zakup leków na kwotę 330,60 zł. Odnosząc się do zarządzenia Referendarza sądowego o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy M. C. oświadczyła, że rachunki za gaz i prąd są w miesiącach zimowych wyższe o 1 tys. zł z powodu ogrzewania. Strona nie posiada rachunku bankowego, kont, lokat, ani obligacji Skarbu Państwa. Nie korzysta też z pomocy społecznej. Emeryturę otrzymuje za pośrednictwem poczty. Nie jest właścicielką pojazdów mechanicznych. Nieruchomość rolna nie jest uprawiana ze względu na stan zdrowia strony, nie są też pobierane dopłaty unijne do gruntów. Skarżąca ponosi dwa razy w roku wydatki w kwocie 400 zł na zlikwidowanie chwastów. Do pisma załączone zostały rachunki za gaz, energię elektryczną, wodę i ścieki, usługi telekomunikacyjne oraz leki, dodatkowo decyzja w sprawie podatku od nieruchomości na 2015 rok i podatku rolnego na 2015 rok, dokumenty potwierdzające stan zdrowia wnioskodawczyni, potwierdzenie wypłaty świadczenia emerytalnego (za październik 2015 roku kwota 2.064,86 zł) oraz PIT-40A za 2014 rok. W piśmie z dnia 22 grudnia 2015 roku R. C., działająca jako pełnomocnik skarżącej, poinformowała, że pokrywa ona połowę kosztów utrzymania budynku, a drugą część opłaca M. C., która prowadzi osobne gospodarstwo domowe. W związku z warunkami technicznymi nie jest możliwe trwałe rozdzielenie mediów (gaz, prąd, woda), ponieważ koszty nowych przyłączy i liczników oraz instalacji wewnętrznych wyniosłyby około 50 tys. zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Kluczową rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącej ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. W niniejszej sprawie na obecnym etapie postępowania na skarżącej ciąży obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł stosownie do § 3 ust 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Mając na uwadze przedstawioną sytuację finansową skarżącej, należy stwierdzić, że uiszczenie kosztów sądowych w pełnej wysokości nie byłoby możliwe bez uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu. Jak wynika z akt sprawy M. C. dysponuje, co prawda, stałym dochodem z emerytury, jednakże wydatki, które ponosi na konieczne utrzymanie i leczenie są bardzo wysokie w stosunku do wysokości tych dochodów. Skarżąca liczy 8... lat, jest osobą schorowaną, od 1997 roku inwalidką [...] grupy z ogólnego stanu zdrowia i [...] grupy w związku z chorobą zawodową, pozostającą w stałym leczeniu. Stan jej zdrowia wymaga ponoszenia wydatków na zakup leków. Z przedłożonych kserokopii faktu wynika, ze w miesiącu lipcu 2015 roku wydatki na ten cel wyniosły 397,54 zł a we wrześniu 2015 roku 211,77 zł. Miesięczne wydatki na media (prąd, gaz wodę i ścieki) według przedłożonych rachunków wynoszą 764,03 zł, a na podatki 231 zł rocznie. Nawet jeśli strona pokrywa połowę tych wydatków, to należy wziąć pod uwagę fakt, że w okresie zimowym wydatki te będą zwiększone ze względu na ponoszone koszty ogrzewania domu. Po pokryciu kosztów leczenia i utrzymania skarżącej pozostają niewielkie środki przeznaczane na wyżywienie, zakup środków czystości, czy odzieży. Nieruchomość rolna nie przynosi stronie żadnych dochodów, ponieważ ze względu na stan jej zdrowia, nie jest uprawiana. Skarżąca nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Biorąc powyższe pod uwagę orzekający uznał, iż nie jest możliwe pokrycie przez M. C. kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu bez uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.