II SA/Kr 737/16
WyrokWSA w Krakowie2016-10-10
Skład orzekający: Beata Łomnicka, Iwona Niżnik-Dobosz, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną, złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, może zostać uwzględniony, nawet jeśli wcześniejsze postępowanie dotyczące tej samej nieruchomości zostało zakończone decyzją stwierdzającą nabycie własności po terminie?Ratio decidendi
Wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną, złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. (tj. po 31 grudnia 2005 r.), podlega oddaleniu, ponieważ termin ten ma charakter zawity i jego upływ powoduje wygaśnięcie roszczenia. Data wydania przez wojewodę decyzji stwierdzającej nabycie własności nieruchomości nie ma wpływu na bieg terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie.Stan faktyczny
Skarżąca J.M. wniosła o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną. Decyzją Starosty T. z dnia 1 kwietnia 2016 r. odmówiono ustalenia i wypłaty odszkodowania, a decyzją Wojewody z dnia 20 maja 2016 r. utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Organ uznał, że wniosek skarżącej z dnia 3 lutego 2016 r. został złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że jej wniosek był doprecyzowaniem wcześniejszego wniosku złożonego w ustawowym terminie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Niżnik-Dobosz WSA Mirosław Bator Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Wojewody z dnia 20 maja 2016 r.,znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania skargę oddala.
Wojewoda [....] decyzją z dnia 20 maja 2016 r. [....] na podstawie:
- art. 9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.);
- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23);
po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącą - J.M,.od decyzji Starosty T. z dnia 1 kwietnia 2016 r. znak: [....] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty T. z dnia 1 kwietnia 2016r. znak: [....] .
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia 1 kwietnia 2016 r. znak: [....] Starosta T. po rozpoznaniu wniosku skarżącej orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt przejęty pod drogę publiczną - fragment ulicy [....] , oznaczony jako: działki ewidencyjne: nr nr [....][....] , obręb [....]. Z. , objęte księgą wieczystą nr [....] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Z. , Wydział V Ksiąg Wieczystych oraz dodatkowo za grunt, oznaczony jako: działka ewidencyjna nr [....] , obręb [....] , Z. , objęta księgą wieczystą nr [....] .
Odwołanie od w/w decyzji złożyła w dniu 12 kwietnia 2016 r. skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie zgodnie z art. 73 ww. ustawy stosownego odszkodowania na rzecz uczestników postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wniosek o wypłatę odszkodowania za [....] został złożony w terminie przewidzianym przez art. 73 cyt. ustawy, tj. 2005 r. w toku postępowania [....] . Starosta przy wydaniu decyzji nie wziął pod uwagę okoliczności, że postępowanie które zostało zakończone decyzjami Wojewody [....] z dnia 22 października 2015 roku [....] oraz [....] dotyczy tej samej drogi i stanowiło tylko uzupełnienie postępowania o przejęcie zajętych fragmentów [....] , których dotyczy decyzja z 6 stycznia 2006 r. [....] . Starosta nie przeanalizował akt postępowania [....] , na które powoływała się skarżąca w piśmie z dnia 3 lutego 2016 r. Skarżący podnieśli, iż skoro wystąpili o wypłatę odszkodowania za [....] w 2005 r. w terminie przewidzianym w art. 73 cyt. ustawy, co skutkowało wszczęciem postępowania w sprawie [....] nie mogą ponosić odpowiedzialności za to, że wtedy zajęty fragment został wydzielony błędnie.
Wojewoda [....] stwierdził, iż decyzją z dnia 22 października 2015 r. nr [....] organ ten potwierdził nabycie przez Gminę Miasto Z. z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod fragment ulicy [....] , położonej w Z. obr. [....] , stanowiącej działkę ewidencyjną: nr [....] , powstałą z podziału działki ewidencyjnej nr [....] , objętej księgą wieczystą nr [....] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Z. Wydział V Ksiąg Wieczystych. W decyzji tej wskazano m. in., iż na podstawie księgi wieczystej nr [....] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z. Wydział V Ksiąg Wieczystych oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Z. o dział spadku z dnia 28.12.2012 r. sygn. akt I Ns 875/12 ustalono, że poprzednią współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości była m.in. skarżąca.
Z kolei decyzją z dnia 22 października 2015 r. nr [....] Wojewoda [....] potwierdził nabycie przez Gminę Miasto Z. z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod fragment ulicy [....] , położonej w Z. obr. [....], stanowiącej działki ewidencyjne: nr nr [....][....] , objęte księgą wieczystą nr [....] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Z. Wydział V Ksiąg Wieczystych. W decyzji tej wskazano m. in., iż na podstawie księgi wieczystej nr [....] prowadzonej przez Sąd Rejonowy www Z. Wydział V Ksiąg Wieczystych oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Z. o dział spadku z dnia 28.12.2012 r. sygn. akt I Ns 875/12 ustalono, że poprzednią współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości była m.in.: skarżąca.
Pismem z dnia 3 lutego 2016 r. do Starosty T. zwróciła się skarżąca wskazując, iż w związku z decyzjami Wojewody [....] z dnia 22 października 2015 roku: [....] oraz [....] dotyczącymi stwierdzenia nabycia przez Gminę Z. z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własności nieruchomości zajętych pod fragment ulicy [....] działek nr nr [....] [....] v zwracam się z wnioskiem o wypłatę odszkodowania za w/w nieruchomości.
Organ wskazał, iż z przepisu art. 73 wynika, iż ustalenie i wypłata odszkodowania następuje przy spełnieniu następujących przesłanek:
dana nieruchomość musi być zajęta pod pas drogi publicznej,
nieruchomość taka nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności Skarbu Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego,
z wnioskiem o ustalenie odszkodowania występuje właściciel nieruchomości w terminie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r.
przy czym wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Organ stwierdził, iż analizując wyżej opisane przesłanki art. 73 w świetle przedstawionego stanu faktycznego sprawy, stwierdzono, iż wniosek skarżącej z dnia 3 lutego 2016 r., o ustalenie i wypłatę odszkodowania za w/w działki złożony został z uchybieniem terminu określonego w tym przepisie.
Dochowanie terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie jest, jak wyżej wskazano, jedną z przesłanek, od zaistnienia łącznie których zależy pozytywne rozstrzygnięcie sprawy przez organ. W tej sytuacji brak spełnienia choćby jednej z przesłanek powoduje niemożność ustalenia i wypłacenia odszkodowania.
Skoro zatem stwierdzono uchybienie przez skarżącą, co do terminu złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania, należało orzec o odmowie jego ustalenia i wypłaty za wyżej opisane nieruchomości. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że faktu uchybienia terminu nie usprawiedliwia okoliczność braku wiedzy tj. znajomości przepisów o obowiązujących, ustawowych terminach wnoszenia żądań dotyczących wypłaty odszkodowania.
Termin określony w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. jest zawitym terminem prawa materialnego. Termin taki ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację praw podmiotowych, a jego skuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożliwość jego realizacji. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie przewiduje możliwości przywrócenia terminu, o jakim mowa w jej art. 73 ust.4. Nie ma zatem znaczenia, z jakich przyczyn osoba uprawniona w stosownym czasie nie złożyła wniosku. Skutku w postaci wygaśnięcia przedmiotowego roszczenia nie eliminuje w szczególności fakt niewydania decyzji przewidzianej w art. 73 ust.1 ustawy, bowiem bieg omawianego terminu - na co również prawidłowo zwrócił uwagę Sąd I instancji (a poprzednio Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 września 2009r sygn. akt P 33/07) - nie został powiązany ani z faktem ani datą wydania takiej deklaratoryjnej decyzji.
Organ podkreślił, iż niezależnie od zaistniałych okoliczności faktycznych i prawnych, termin do złożenia wniosku w przedmiocie odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone w trybie przepisów art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) nie może zostać przywrócony. Przepisy normujące przedmiotową materię nie przewidują również sytuacji w której wniosek dotyczący odszkodowania mógłby zostać złożony w późniejszym terminie niż wskazany w powołanej wyżej ustawie tj. po 31 grudnia 2005r.
Organ powołał liczne orzecznictwo na potwierdzenie swojego stanowiska.
Organ II instancji pozyskał na potrzeby niniejszego postępowania ww. akta sprawy nr [....] , poddając je stosownej analizie, w wyniku której stwierdzono, iż brak jest w nich wniosku o odszkodowanie o którym mowa w ww. odwołaniu tj. złożonego przez J.M. , której skarżąca jest córką oraz następcą prawnym, w ustawowym terminie tj. pomiędzy 1 stycznia 2005 r. a 31 grudnia 2005 r. W aktach tych znajdują się bowiem trzy pisma ww. osoby: z 28 lutego 2005 r., z 21 czerwca 2005 r. oraz z 27 stycznia 2006 r. i tylko to ostatnie (złożone po upływie ustawowego terminu, co sama przyznała w nim wnioskodawczyni) dotyczy kwestii ustalenia odszkodowania (za działkę nr [....] obr. [....] ). W dwóch pozostałych pismach J.M., podniosła natomiast kwestie dotyczące uregulowania stanu prawnego nieruchomości oraz wiążących się z tym procesem kosztów.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga J.M. na powyższą decyzję.
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: obrazy art. 6, 7 k.p.a. w zw. z art.77 § 1 k.p.a. w związku z art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 61 k.p.a. poprzez błędne zakwalifikowanie wniosku z dnia 3 lutego 2016 r. jako nowego, dotyczącego innej nieruchomości niż objęta wnioskiem, na skutek którego wydano decyzję z dnia 6 stycznia 2006 roku [....] oraz naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13.10.1998 r.- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z powodu wskazanych naruszeń, które miały istotny wpływ na wynik postępowania.
Skarżąca podniosła, iż okoliczność, że we wcześniejszym postępowaniu organ błędnie oznaczył teren faktycznie zajęty pod tą drogę publiczną, nie może pozbawić jej prawa do wypłaty odszkodowania, skoro właściciel nieruchomości, w terminie z art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998 r.- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, wniósł o wypłatę odszkodowania za teren przejęty pod drogę.
Skarżąca podkresliła, iż wniosek złożony przez J.M. w ustawowym terminie, którego skutkiem było wydanie decyzji w 2006 r. wskazuje, iż wnioskodawcy wskazali nazwę ulicy w skład której weszły nieruchomości stanowiące ich własność. Niewątpliwie zatem intencją wnioskodawców było uzyskanie odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogę, wskazane i określone także przez podanie nazwy ulicy: [....].
Przeprowadzenie natomiast postępowania dowodowego zmierzającego do ostatecznego ustalenia powierzchni zajętej pod drogę publiczną należy do obowiązku organu prowadzącego postępowanie, przy czym zagadnieniem wstępnym była w tym przypadku decyzja stwierdzająca przejście na własność nieruchomości zajętych pod drogę publiczną.
Odmawiając zatem skarżącym ustalenia i wypłaty odszkodowania w postępowaniu wszczętym w sprawie [....] , które dotyczy tej samej drogi, organ naruszył, w ocenie skarżącej, przepis art. 61 k.p.a. poprzez błędne zakwalifikowanie wniosku jako nowego, dotyczącego innej nieruchomości niż objęta wnioskiem z 28 lutego 2005 r. oraz przepisy art.6,7,77 i art. 80 k.p.a. z przyczyn wyżej wskazanych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja została także wydana z naruszeniem art. 73 ust.4 ustawy z dnia 13.10.1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016.1066) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016.718) zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w obecnie rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody [....] z dnia 20 maja 2016 r. utrzymujące w mocy decyzje Starosty T. z dnia 1 kwietnia 2016 r. o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt przejęty pod drogę publiczną.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. 133 poz. 872 ze zm. zwanej dalej ustawą) zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie to ustalane jest i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy wnioskodawczyni, tj. J.M. jest następcą prawnym dawnego właściciela przedmiotowego gruntu – J.M. , a zatem osobą uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość.
Bezspornym jest również, że decyzją z dnia 6 stycznia 2006 r. znak [....] Wojewoda [....] stwierdził nabycie przez Gminę Miasto Z. z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości zajętej pod ulicę [....] w Z. oznaczonej jako działka ewidencyjna [....] o powierzchni 0,0380 ha w obrębie [....] , powstałej z podziału działki ewid. [....] objętej KW nr [....] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Z. Wydział V Ksiąg Wieczystych.
Wskazać przy tym należy, że deklaratoryjna decyzja wojewody, stwierdzająca nabycie własności nieruchomości ex lege (z mocy prawa), jest dokumentem stanowiącym podstawę wpisu tego prawa do księgi wieczystej, a zatem stanowi wyłączny dowód nabycia własności gruntu. Data wydania tej decyzji, wobec treści art. 73 ust. 4 ustawy nie ma jednak żadnego wpływu na bieg terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie za przejętą nieruchomość (tj. od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r.).
Za zgodne z prawem należało uznać ustalenia organu co do złożenia przez skarżącą wniosku o wypłatę odszkodowania po terminie, tj. w dniu 3 lutego 2016 r. (data prezentaty Starostwa Powiatowego w Z.). Z analizy materiału dowodowego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy wynika bowiem, że J.M. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działki nr nr [....] [....] obręb [....] oraz [....] obręb [....] zajęte pod fragment ulicy [....] wystąpiła dopiero pismem z dnia 3 lutego 2016 r., a zatem po terminie wynikającym z art. 73 ust. 4 ustawy, co w konsekwencji skutkowało koniecznością odmowy ustalenia odszkodowania.
Prawidłowe zatem, jest rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o odmowie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość oraz organu drugiej instancji utrzymujące tę decyzję w mocy.
W ocenie Sądu nie można uznać, jak twierdzi skarżąca, aby powyższe pismo było jedynie doprecyzowaniem uprzednio złożonego wniosku z dnia 28 lutego 2005 r.
skierowanego do [....] Urzędu Wojewódzkiego. Wniosek ten jest wnioskiem o stwierdzenie nabycia przez Gminę Miasto Z. z mocy prawa nieruchomości stanowiącej działkę nr [....] zajętej pod fragment drogi publicznej [....] w Z. na podstawie art. 73 ustawy. Co do charakteru powyższego pisma nie miał wątpliwości również Wojewoda [....] , który po jego rozpoznaniu wydał deklaratoryjną decyzję znak [....] z dnia 6 stycznia 2006 r. o stwierdzeniu nabycia przez Gminę Miasto Z. praw własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną oznaczonej jako działka nr [....] ( która powstała z podziału działki nr [....] ). Prawdą jest, iż w aktach sprawy zalega pismo z 27 stycznia 2006 r., którym J.M. zwróciła się o podjęcie zawieszonego z urzędu postępowania w sprawie Sygn. akt [....] ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ale dotyczącego w istocie jedynie działki 60/9, co wprost wynika z treści przywołanego pisma. Także treść pisma wszczynającego postępowanie z dnia 28.02.2005 r., w korelacji z pismem z dnia 27 stycznia 2006 r. nie pozostawia wątpliwości, że wniosek w sprawie [....] dotyczył ściśle określonej nieruchomości a to działki nr [....] , nie zaś innych działek objętych niniejszym postępowaniem.
W tym miejscu powołać należy stanowisko zawarte w wyrokach Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 września 2009 r. sygn. akt P 33/07 oraz z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt K 20/09. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 73 ust. 4 ustawy – Przepisy wprowadzające (...) jest zgodny z art. 2, art. 21 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP. Wątpliwości co do zgodności z Konstytucją budziło m. in. dochowanie przez ustawodawcę zasad i gwarancji konstytucyjnych wobec braku powiązania pomiędzy przewidzianym w art. 73 ust. 4 pięcioletnim terminem dochodzenia roszczenia o odszkodowanie z datą wydania przez wojewodę decyzji stwierdzającej przejście własności gruntów zajętych pod drogi (ust. 3). Odwołując się do swoich wcześniejszych orzeczeń, których przedmiotem był art. 73, Trybunał Konstytucyjny uznał, że uregulowanie dotyczące sposobu dochodzenia odszkodowania zawarte art. 73 ust. 4 odpowiada kryteriom zgodności z Konstytucją RP. Trybunał dostrzegł znaczny rygoryzm prawny przyjęty przez ustawodawcę w art. 73 ust. 4, a przejawiający się w zastosowaniu dla dochodzenia roszczeń odszkodowawczych terminu zawitego, który charakteryzuje się tym, że po upływie terminu określonego w ustawie (31 grudnia 2005 r.) roszczenie wygasa. Zwrócił jednak uwagę, iż ogólną zasadą prawa cywilnego jest to, że roszczenia majątkowe po pewnym czasie ulegają przedawnieniu lub wygasają. W tym przypadku, ze względu na cel, dla którego dokonane zostało wywłaszczenie z mocy prawa gruntów zajętych pod drogi publiczne, a mianowicie z uwagi potrzebę uporządkowania stanów prawnych tych gruntów z zapewnieniem rekompensaty ich dotychczasowym właścicielom, a także z uwagi na związany z tym wymóg pewności obrotu, uzasadnione było, zdaniem Trybunału, wprowadzenie terminu zawitego wyłączającego możliwość realizacji roszczenia po dniu 31 grudnia 2005 r. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, rozwiązanie przyjęte w art. 73 ust. 4 nie narusza zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Trybunał nie dopatrzył się także naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) w tym, że na skutek niewydania przez wojewodę decyzji potwierdzającej przejście prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, część właścicieli nie złożyła wniosków o odszkodowanie w terminie określonym w ustawie. Trybunał zwrócił uwagę, że decyzja wojewody, o której mowa w art. 73 ust. 3, nie tworzy nowego stanu prawnego, lecz jedynie potwierdza, że doszło w konkretnej sytuacji do wywłaszczenia z mocy prawa. Samo wywłaszczenie nastąpiło bowiem z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., a decyzja wojewody ma charakter jedynie dowodowy. Nie jest ona konieczna dla samego zgłoszenia roszczenia odszkodowawczego. Decyzja wojewody niewątpliwie stanowi element konieczny dla ustalenia wysokości odszkodowania i jego wypłaty, natomiast dla realizacji przez osobę uprawnioną prawa do odszkodowania, brak decyzji wojewody nie miał znaczenia. Wszyscy zainteresowani uzyskaniem odszkodowania mieli bowiem prawo do złożenia wniosku w takim samym okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. W omawianych uregulowaniach nie można się zatem dopatrywać zróżnicowania pozycji prawnej właścicieli.
Ostatecznie Trybunał Konstytucyjny uznał za zgodny z Konstytucją RP art. 73 ust. 4 ustawy – Przepisy wprowadzające (...) w zakresie, w jakim zezwala on na wygaśnięcie roszczenia o odszkodowanie przed wydaniem decyzji potwierdzającej nabycie prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego.
W związku z tym uznać należy, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącą zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016.718), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło