II SA/Kr 737/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie WSA Mirosław Bator WSA Piotr Fronc (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. w przedmiocie wymierzenia grzywny Wójtowi Gminy Koniusza za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 lutego 2020r. sygn. akt: II SAB/Kr 488/19 skargę oddala. A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, w której domagał się wymierzenia Wójtowi Gminy Koniusza grzywny z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 lutego 2020 r. sygn. akt II SAB/Kr 488/19. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że w powołanym wyżej wyroku Sąd zobowiązał organ do załatwienia jego wniosku z 23 września 2019 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia wyroku. Wobec tego, że organ podjął wyłącznie czynności pozorne, nie mające nic wspólnego z rozstrzygnięciem sprawy i nie wydał decyzji w powyższym terminie, żądanie wymierzenia grzywny jest zasadne. Organ wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ wskazał, że odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został mu doręczony w dniu 11 września 2020 r. Pierwszą czynność w sprawie podjęto niezwłocznie tj. już w dniu 15 września 2020 r. wszczynając postępowanie wyjaśniające w sprawie oraz wyznaczając termin wizji lokalnej w terenie na dzień 7 października 2020 r. Niezależnie od powyższego celem prawidłowego określenia stron postępowania wystąpiono do Powiatowego Ośrodka Geodezji w Proszowicach o wypis rejestru gruntów, który uzyskano w dniu 6 października 2020 r. W dniu 12 października 2020 r. stronom przesłano kopie protokołu spisanego podczas wizji oraz zakreślono termin do wniesienia uwag. W dniu 27 października 2020 r. wysłano korespondencję do stron z informacją, iż w dniu 17 listopada 2020 r. zostanie w przedmiotowej sprawie przeprowadzony kolejny dowód w postaci przeprowadzenia pomiarów rzędnych działek, a w dniu 28 października 2020 r. powiadomiono strony o planowanym terminie załatwienia sprawy. Organ podkreślił, że w dniu 25 lutego 2021 r. wydał decyzję w sprawie z wniosku skarżącego dotyczącą zakłócenia stosunków wodnych, od której skarżący złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, a następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zwrot akt do organu I instancji nastąpił w dniu 16 marca 2022 r. Od tego czasu organ I instancji regularnie przeprowadzał czynności administracyjne, w dniu 21 kwietnia 2022 r. powołano biegłego z zakresu hydrologii i równocześnie wyznaczono termin oględzin gruntów przez biegłego. Skarżący unikał powiadomienia o planowanej wizji lokalnej, a gdy udało się je w końcu dostarczyć, skarżący przedłożył zwolnienie lekarskie i nie wpuścił biegłego na swoją działkę, uniemożliwiając przeprowadzenie koniecznych czynności. Następnie organ bronił się, że o niewykonaniu wyroku można by mówić wówczas, gdyby nie podjęto czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Tymczasem w niniejszej sprawie organ podejmował szereg czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie z art. 154 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu tego wynika, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Ustawodawca formułuje zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W niniejszej sprawie strona skarżąca spełniła wskazany w art. 154 § 1 p.p.s.a. warunek dopuszczalności wniesienia przedmiotowej skargi na niewykonanie wyroku, czyniąc to skierowanym do organu pisemnym wezwaniem. Przystępując do oceny, czy organ pozostawał w bezczynności w wykonaniu prawomocnego wyroku, w pierwszej kolejności trzeba wskazać na poglądy wyrażone w literaturze prawa i orzecznictwie sądowym, dotyczące wykładni art. 154 p.p.s.a., które skład orzekający w pełni podziela. Podkreśla się tam (por.: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, WKP 2018), że środki przewidziane w art. 154 p.p.s.a mają na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie, a w określonej sytuacji wydanie rozstrzygnięcia (o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku) za organ. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Podkreślić jednakże w tym miejscu trzeba, że przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyroki NSA: z 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00 oraz z 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, CBOSA). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. (Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. LEX/el. 2019) Z akt sprawy wynika, że wszczęte na wniosek skarżącego postępowanie dotyczące zmiany stosunków wodnych zostało przez organ I instancji zakończone decyzją Wójta Gminy Koniusza z dnia 25 lutego 2021 r. znak OŚ.7021.2.2019. Merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy skutkuje przyjęciem, że organ wykonał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 lutego 2020 r. sygn. akt II SAB/Kr 488/19, zobowiązujący Wójta Gminy Koniusza do rozpoznania sprawy i w związku z tym nie może znaleźć zastosowania art. 154 P.p.s.a., który stosuje się wyłącznie w razie niewykonania wyroku. Innymi słowy mówiąc, skoro w dniu złożenia skargi, strona domagała się wymierzenia organowi grzywny w związku z niewykonaniem wyroku, pomimo tego, że organ I instancji w tym czasie już dawno rozstrzygnął sprawę, to żądanie skarżącego nie mogło zostać uwzględnione. Na powyższą ocenę bez wpływu pozostaje prawidłowość wydanego aktu, który został następnie uchylony wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 911/21, jak też sposób procedowania organu w toku ponownego rozpoznawania sprawy. Na marginesie należy jednak zauważyć, że organ przystąpił niezwłocznie do ponownego rozpoznania sprawy, w szczególności powołując – zgodnie z wytycznymi Sądu – biegłego hydrologa. Procedowanie w sprawie jest jednakże utrudniane przez samego skarżącego, który z jednej strony składa skargi na bezczynność organu i domaga się nałożenia na organ grzywny za niewykonanie wyroku, a następnie utrudnia dokonanie biegłemu oględzin na swojej działce w wyznaczonym przez organ terminie. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.