II SA/Kr 74/01

WyrokWSA w Krakowie2004-12-06

Skład orzekający: Izabela Dobosz, Stanisław Biernat, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy służba w Milicji Obywatelskiej może stanowić podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich w świetle ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego?
Ratio decidendi
Służba w Milicji Obywatelskiej, jako formacji aparatu bezpieczeństwa wewnętrznego, nie może być uznana za działalność kombatancką ani działalność równorzędną w rozumieniu ustawy o kombatantach. Tym samym, osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu służby w MO, nie legitymują się tytułem do tych uprawnień.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu M.Z. uprawnień kombatanckich przyznanych za działalność w okresie utrwalania władzy ludowej, polegającą na służbie w Milicji Obywatelskiej. M.Z. kwestionował tę decyzję, podnosząc, że nie przeprowadził on właściwego postępowania wyjaśniającego i domagał się przesłuchania świadków. Organ administracji utrzymał w mocy swoją decyzję, argumentując, że służba w MO nie jest podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich, a twierdzenia o służbie w AK nie mogły być uwzględnione ze względu na upływ terminu do składania wniosków.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 06 grudnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie : NSA Stanisław Biernat / spr. / AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 grudnia 2004r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - skargę oddala - Decyzją z dnia [...].09.2000 r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz, 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich M.Z. , ur. [...]., przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w K. w 1976 r. z tytułu utrwalenia władzy ludowej od [...].1946 r. do [...].1947 r. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane M.Z. uprawnienia kombatanckie, pełnił on służbę w Milicji Obywatelskiej. Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w: art. l ust. 2. art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... . We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.Z. stwierdził, że od [...].1946 r. do [...].1947 r. przebywał na kursie Ogólnopaństwowej Szkoły Szeregowych, a po dniu [...].05.1947 r. został oddelegowany na teren B, wieś G. , pow. P. gdzie przebywał do [...].1947 r. Następnie został skierowany do posterunku MO we W., gdzie przebywał do [...].1951 r. M.Z. oświadczył "kategorycznie", że w czasie pełnienia służby w organach MO nie brał żadnego udziału w likwidacji polskiego podziemia. M.Z. dodał, że w czasie okupacji niemieckiej był wcielony przymusowo do "Junaków''' w C. , gdzie należał do AK. Stwierdził, że okoliczność tę może potwierdzić jego ówczesny dowódca Z.W. i zobowiązał się do przedłożenia zaświadczenia wydanego przez niego o udziale strony "w wojsku jako żołnierza w szeregach Armii Krajowej". W kolejnym piśmie do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych M.Z. l stwierdził, że z Milicji został zwolniony dyscyplinarnie i opisał przyczyny tego zwolnienia. W dniu [...]12.2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję Nr [...] w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 i art. 129 k.p.a i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... . W uzasadnieniu organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji, a ponadto stwierdził, że okoliczności zwolnienia strony z MO nie mają wpływu na wynik sprawy. W odniesieniu do stwierdzeń M.Z. o służbie w AK organ powołał się na przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach..., stosownie do którego termin składania wniosków o nowe uprawnienia kombatanckie minął 31.12.1998 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedniej decyzji organu twierdząc, że decyzje te naruszają art. 25 ust. l pkt 2 ustawy o kombatantach... . Zdaniem skarżącego organ nie przeprowadził właściwego postępowania wyjaśniającego opierając się na zaświadczeniach, natomiast nie przeprowadził badania dokumentów, ani nie wysłuchał świadków. Skarżący podał, że odbywał służbę wojskową w okresie od [...].1946 r. do [...].1947 r. na kursie Szkoły Szeregowych w S. Następnie od [...].05. do [...].07.1947 r. przebywał na stażu na terenie B. , wieś G. , pow. P. , a od [...].08. 1947 r. pełnił służbę na posterunku we W. Skarżący wniósł o przesłuchanie 10 świadków: dwóch na okoliczność przebywania na posterunku we W. siedmiu na okoliczność przebywania w szkole, a jednego bez określenia, czego jego zeznania miałyby dotyczyć. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że żadna działalność w szeregach MO jako formacji aparatu bezpieczeństwa wewnętrznego nie może być uznana za działalność kombatancką, ani działalność równorzędną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270). Stosownie do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują. Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... . Skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie w związku ze swoją działalnością w Milicji Obywatelskiej. Wynika to jednoznacznie z deklaracji członkowskiej ZBoWiD (k. [...]), jak również z zaświadczenia Komendy MO woj. K. z [...] 1956 r. Stąd też stwierdzenia zawarte w skardze o tym, że M.Z. odbywał służbę wojskową do 1946 r. nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. W deklaracji członkowskiej ZBoWiD znajdują się stwierdzenia, że M.Z. brał udział w walkach z bandami UPA jako ochotnik (k. [...]). Jednakże, jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowego (por. np. uchwałę 7 sędziów NSA z 12.06.2000, OPS 5/00, ONSA 2001/1/3, Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach. Tak wiec skarżący nie legitymuje się tytułem do uprawnień kombatanckich w świetle przepisów obowiązującej ustawy. Wojewódzki Sąd stwierdza, że Kierownikowi Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie można zarzucić niedostatecznego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Skarżący dopiero w skardze do NSA przedstawił listę 10 świadków, o przesłuchanie których wnosi, przy czym mieliby być oni przesłuchani na okoliczności nie mające wpływu na wynik sprawy. W toku postępowania weryfikacyjnego M.Z. zobowiązał się do przedstawienia oświadczenia Z.W.; , ale takiego oświadczenia nie przedstawił. Nie wskazał także dowodów z dokumentów, których przeprowadzenia zaniedbał organ. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa. W związku z lakonicznym stwierdzeniem skarżącego o jego działalności w AK, zawartym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, które zresztą nie zostało podtrzymane w skardze do NSA i które nie znajduje potwierdzenia w aktach ZBoWiD, Sąd stwierdza, że M.Z. może ubiegać się o nowe uprawnienia kombatanckie z tego tytułu. W wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 15.04.2003 r., SK 4/02, OTK - A 2003 nr 4, póz. 31, przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach..., ustalający końcowy termin do składania wniosków o uprawnienia kombatanckie utracił moc obowiązującą. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło