II SA/Kr 740/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie AWSA Dorota Dąbek NSA Piotr Lechowski sprawozdawca Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2005 r sprawy ze skargi L. S. –S. na decyzję Wojewody z dnia 19 lutego 2002 r, Nr : [...] w przedmiocie odmowy zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia 19 lutego 2002 r [...] Wojewoda [...], rozpatrując odwołanie L. S. – S., na podstawie art. 138 paragraf 1 pkt 1 kpa w zw. z art.47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001 r Nr 87, poz. 960) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2002 r Nr [...], którą orzeczono o odmowie zameldowania na pobyt stały M. S. w budynku przy ul. [...] Nr [...] w [...]. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] organy obu instancji, ustaliły, że M. S. faktycznie zamieszkał przy ul. [...] w [...], po zawarciu małżeństwa z L. S. – S. w budynku, którego jest ona współwłaścicielką w 2/10 częściach. Odmowne rozstrzygniecie organ I instancji oparł na ustaleniu, że współwłaścicielka tej nieruchomości w 8/10 częściach D. G. – K. nie wyraziła zgody na zamieszkanie i zameldowanie M. S.. Rozpatrując odwołanie, oparte na zarzucie, że do zameldowania nie jest potrzebna zgoda wszystkich współwłaścicieli, Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji. Na jego poparcie przytoczył przepis art.9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz przepis art. 199 kod. cywilnego, stojąc na stanowisku, że wyrażenie zgody na zamieszkanie i zameldowanie należy do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, do których potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, a takiej zgody wnoszący o zameldowania nie otrzymał. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na powyższą decyzję wniosła L. S. –S.. Skargę oparto na zarzucie naruszenia przepisu art.9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przez przyjęcie, że potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu stanowiącym współwłasność stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu i wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Wojewoda [...] wnosił o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W uzupełnieniu skargi pism z dnia [...] lipca 2002 r L. S. –S., podtrzymała żądanie, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] maja 2002 r sygn. akt [...] . Z przedłożonych akt postępowania administracyjnego wynika, że zostały one udzielone Wojewodzie [...] w związku z pismem z [...].08.2002 r, oraz, że przed wpływem tych akt do organu, dnia [...] sierpnia 2002 r M. S. został zameldowany w budynku Nr [...] przy ul. [...] w [...] na pobyt stały. Zdaniem Wojewody brak było podstaw w tej sytuacji do uwzględnienia skargi w trybie art. 38 ust. 2 ustawy z 11 maja 1995 r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a skarga nie została cofnięta. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie przed dniem 1stycznia 2004 r i postępowanie przed tą datą nie zostało zakończone. Zgodnie zatem z przepisem art. 97 paragraf 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 3 paragraf 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie .Kontrola ta stosownie do przepisu art. 1 paragraf 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r .Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sprawując te kontrolę, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 paragraf 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) .Na tej płaszczyźnie kontroli skarga jest uzasadniona. W dacie wydania zaskarżonej decyzji, zameldowanie na pobyt stały wymagało spełnienia dwóch przesłanek. Pierwszą z nich stanowiło zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania w rozumieniu art. 6 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001 r Nr 87. poz. 960 z późn.zm.), zwanej dalej ustawą. Przepis art. 10 ust. 1 obliguje osobę przebywającą w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby do zameldowania się (na pobyt stały lub czasowy) . Obowiązkowi takiej osoby, odpowiadał obowiązek potwierdzenia faktu pobytu osoby zgłaszającej pobyt, przez krąg podmiotów oznaczonych w przepisie art. 29 ust., 1 in prinep. Ustawy - w jego brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji. Organy obu instancji ustaliły, że przesłanka zamieszkiwania w budynku przez M. S. jest spełniona. Drugą przesłankę określał obowiązujący w dacie decyzji przepis art.9 ust.2 ustawy, który stanowił, że przy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 m-ce należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym nastąpić ma zameldowanie. Przepis art. 29 ust. 1 in fine, nakładał na właściciela (zarządcę) budynku obowiązek wskazanie, czy osobie przysługuje uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Uprawnienie to mogło mieć oczywiście charakter pierwotny lub pochodny, wywodzący się od osoby, która już miała uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym nastąpić miało zameldowanie. Przepis art. 9 ust.2 utracił jednak moc obowiązującą w dniu 19 czerwca 2002 r w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r sygn. K 20/01 (Dz.U. Nr 78, poz. 716) stwierdzającego niezgodność tego przepisu ze wskazanymi w wyroku Trybunału przepisami Konstytucji RP. Skutkiem prawnym utraty mocy przez art.9 ust.2 ustawy o dowodach osobistych i ewidencji ludności było nadanie instytucji zameldowania funkcji rejestracyjnej stanu faktycznego przebywania w określonej miejscowości w określonym lokalu (budynku) z zamiarem stałego lub czasowego pobytu. Dla dokonania zameldowania istotne jest zatem wyłącznie potwierdzenie faktu pobytu .Ciążący na właścicielu lokalu (budynku) obowiązek potwierdzenia faktu pobytu, nie może być utożsamiany z wyrażeniem zgody na zamieszkanie i zameldowanie. W świetle zatem przepisu art. 145 a kpa, zaskarżona decyzja wydana została w warunkach dających podstawę do żądania wznowienia postępowania, gdyż przepis art.9 ust..2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, na podstawie którego wydano decyzję odmowną, uznany został za niezgodny z Konstytucją. Mimo, że przepis art.9 ust.2 utracił móc po wydaniu zaskarżonej decyzji, rozpoznając skargę nie może Wojewódzki Sąd Administracyjny, przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie uwzględnić okoliczności, że według aktualnie obowiązującego stanu prawnego, usunięty jest wymóg wykazywania przy zameldowaniu potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu osoby, która ma być zameldowana i że wymóg taki istniejący w dacie wydania decyzji był sprzeczny z Konstytucją. Zachodziła zatem przesłanka do uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, na podstawie art. 145 paragraf 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), skoro wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Na marginesie rozstrzygnięcia należy zauważyć, iż fakt zameldowania M. S. na pobyt stały w dniu [...] sierpnia 2002 r, w świetle obowiązującego do dnia 31 grudnia 2003 r przepisu art.38 ust.2 ustawy z 11 maja 1995 r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), ani w świetle przepisu art.54 paragraf 3 obowiązującej od 1 stycznia 2004 r ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie wyłączał możliwości uwzględnienia skargi do dnia rozpoczęcia rozprawy. W świetle powyższych przepisów uwzględnienie skargi w całości w trybie art. 54 paragraf 3 ustawy Prawo o p.s.a (art.38 ust.2 ustawy o WSA), w konkretnej sprawie nastąpić mogło wskutek uchylenia decyzji własnej oraz decyzji organu I i orzeczenia o istocie sprawy (przed zameldowaniem, lub w razie sporu co do daty zameldowania), albo przez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania I instancji (wobec zameldowania z powodu bezprzedmiotowości. Jak to wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2000.07.11 V SA 2361/99 (niepubl. -Lex 79238), przepis art.38 ust.2 o NSA (obecnie art.54 paragraf 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), nie daje podstawy do wydania przez organ, którego decyzję zaskarżono i decyzji uchylającej decyzji organu I i przekazującej sprawę do rozpoznania przez organ I instancji. Mające powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art..145 paragraf l pkt 1 lit "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) .Orzeczenie o kosztach oparto na przepisie art.200 powołanej ustawy. Skoro uchylone decyzje nie podlegały wykonaniu nie zastosowano przepisu art. 152 ustawy.