II SA/Kr 741/06

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku uczestnika postępowania "[ ] " Sp. z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E.S. i T.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a oddalić wniosek uczestnika postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek uczestnika postępowania Spółki z o.o. "[...]" z siedzibą w K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi E. S. i T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wniosku wynika, iż wnioskodawca jest spółką deweloperską prowadzącą działalność w zakresie budowy i sprzedaży mieszkań. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi 550.000,00 zł, a ostatni rok obrotowy spółka zamknęła stratą w wysokości 43.252,46 zł. Ponadto wskazano, iż wnioskodawca dysponuje dwoma rachunkami bankowymi, na których stan środków na dzień 31 października 2007 roku wyniósł łącznie 436.364,28 zł (214.797,53 zł i 221.566,75 zł). W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż spółka w obecnej chwili ma kilka inwestycji w toku o kilkumilionowej wartości. Powoduje to, że wszystkie wolne środki pochłaniają procesy budowlane. Równocześnie obserwuje się spadek wielkości sprzedaży mieszkań. Spółka posiada działkę nr [...] z rozpoczętą budową budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w K. o wartości ok. 2.500.000,00 zł oraz 50% udziałów w nieruchomości w trakcie budowy przy ul.[...] w K. (wartość 50% to około 2.500.000,00 zł) Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie uczestnik postępowania domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 powołanej ustawy następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści art. 246 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy w związku z tym, zgodnie z art. 252 § 1 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony, obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] stycznia 2005 r. (sygn. [...]) stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Wnioskodawca musi zatem wykazać, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Zdaniem orzekającego firma "[...]" Spółka z. o.o. nie wykazała, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, od których zaistnienia zależy przyznanie podmiotowi prawa pomocy. Spółka jest bowiem podmiotem, który funkcjonuje w obrocie, prowadząc inwestycje o kilkumilionowej wartości. Skala prowadzonych inwestycji i środki zaangażowane w ich realizację są niewspółmierne do kosztów sądowych, które ciążą na stronie na obecnym etapie postępowania. Strona dysponuje majątkiem znacznej wartości. Na dwóch kontach w banku M. strona ma zgromadzone łącznie 436.364,28 zł. Środki te w zupełności pozwalają pokryć koszty sądowe w sprawie oraz wynagrodzenie kwalifikowanego pełnomocnika. Argument strony wnioskującej o przyznanie prawa pomocy, iż wszystkie wolne środki finansowe pochłaniają realizowane procesy budowlane nie mógł wpłynąć na odmienną ocenę przedstawionej sytuacji majątkowej. Należy bowiem podkreślić, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki skarżącego nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia [...] stycznia 2006 r., sygn. [...]). Podsumowując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach: z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej jej możliwości finansowych (por. M. Knysiak-Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr11-12, s. 85). Przeprowadzona w niniejszej sprawie analiza nie pozwala na stwierdzenie, że środki, którymi strona dysponuje, nie pozwalają na ponoszenie opłat związanych z jej uczestnictwem w procesie. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).