II SA/Kr 741/12

WyrokWSA w Krakowie2012-10-09

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Wojciech Jakimowicz, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonanie ścianki z płyty gipsowo-kartonowej odgradzającej część spocznika na klatce schodowej oraz ocieplenie fragmentu ściany klatki schodowej wełną mineralną i płytami kartonowo-gipsowymi stanowi przebudowę lub remont obiektu budowlanego wymagający pozwolenia na budowę lub zgłoszenia?
Ratio decidendi
Wykonanie ścianki z płyty gipsowo-kartonowej odgradzającej część spocznika na klatce schodowej oraz ocieplenie fragmentu ściany klatki schodowej wełną mineralną i płytami kartonowo-gipsowymi nie stanowi przebudowy ani remontu obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego, a tym samym nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia. W związku z tym, organy administracji wadliwie zastosowały przepisy Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę wykonanych prac.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę zabudowy klatki schodowej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, wykonanej przez inwestora B.M. Organ I instancji uznał prace za samowolne roboty budowlane i nakazał rozbiórkę. Organ II instancji uchylił postanowienie organu I instancji dotyczące przedstawienia inwentaryzacji i ekspertyzy, a następnie wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, uznając prace za przebudowę naruszającą warunki techniczne dotyczące szerokości biegu schodów i spocznika. Inwestorka B.M. twierdziła, że prace miały charakter remontu i nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, a ich celem było usunięcie zawilgocenia i zagrzybienia ściany.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 7 marca 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 25 maja 2011 r. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej B.M. kwotę 760 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska / spr. / Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz Mariusz Kotulski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2012 r. sprawy ze skargi B.M. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 7 marca 2012 r. nr [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana III. zasądza od [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej B.M. kwotę 760/ siedemset sześćdziesiąt /złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Postanowieniem z dnia 31 marca 2011 r. (....1) na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz art. 50 ust. 3 w związku z art. 83 ust. 1, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 123 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. , po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej samowolnie wykonanych robót budowlanych w zakresie zabudowy klatki schodowej w budynku przy ul [....] w W. , nałożył na inwestora - B.M. obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych (część opisowa i graficzna) wraz z ekspertyzą techniczną zawierającą m. in. określenie wykonania robót zgodnie z obowiązującymi przepisami, oraz zasadami wiedzy technicznej, oraz doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Organ administracji nie wstrzymał robót budowlanych, wskazując, że zostały one zakończone. Na postanowienie to B.M. wniosła zażalenie podnosząc, że w niniejszej sprawie nie doszło do samowoli budowlanej, gdyż wykonane prace nie wymagały ani zgłoszenia ani uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Postanowieniem z dnia 26 lipca 2011 r. (....) na podstawie art. 138§1 pkt 2 w zw. z art. 144 i art. 123§1 kpa i art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił postanowienie organu I instancji. Wskazał, że skoro w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do wstrzymania robót budowlanych, nie można było wydać postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz art. 50 ust. 3 prawa budowlanego. Zasadnym byłoby natomiast rozpatrzenie sprawy w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 w zw. z art. 51 ust. 7 w/w ustawy. Decyzją z dnia 25 maja 2011 r. (.....) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 kpa nakazał inwestorowi doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego przez rozbiórkę wykonanej zabudowy klatki schodowej w budynku przy ul. [....] w W. Organ I instancji podał, że B.M. dokonała zabudowy klatki schodowej wykonując częściową zabudowę narożnika spocznika na parterze budynku, jak również wykonała na biegu schodowym ścianę z płyt kartonowo-gipsowych o grubości ok 10 cm, powodując zwężenie biegu schodów prowadzących na l piętro budynku. Klatka schodowa jest użytkowana przez mieszkańców budynku [....] oraz mieszkańców budynku [....] , tj. właścicieli 5-ciu niezależnych lokali mieszkalnych. Roboty wykonane zostały we własnym zakresie przez inwestora na przełomie kwietnia - maja 2010 r. bez uzyskania pozwolenia organu administracji architektoniczno - budowlanej. Inwestor nie wykonał też nałożonego na niego postanowieniem z dnia 31 marca 2011 r. obowiązku. Wskazując na treść przepisów art. 3, 28 i 29 prawa budowlanego wskazał organ, że w tym ostatnim przepisie zawarty został katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Dodał, że katalog ten ma charakter zamknięty i niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej. Wyjaśnił, że art. 30 w/w ustawy stanowi jakie roboty budowlane i budowa wymagają zgłoszenia właściwemu organowi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że sprawa dotyczy robót budowlanych związanych z zabudową klatki schodowej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym i zastosowanie znajdzie w niej przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Zgodnie z nim organ nadzoru budowlanego "wydaje w terminie do 2 miesięcy od dnia dostarczenia inwestorowi postanowienia – decyzję nakazującą doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez rozbiórkę". Postanowienie do którego odwołuje się przepis to postanowienie wydane na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy. Roboty budowlane polegające na zabudowie części klatki schodowej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nie są wyłączone z obowiązku uzyskania stosownych pozwoleń z organu administracji architektoniczno-budowlanej. Właściwy organ powinien więc nakazać w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła B.M. wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy w całości organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Podniosła, że wykonane prace na klatce schodowej w budynku przy ul. [....] w W. nie wymagały pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia zamiaru ich przeprowadzenia. Decyzję wydano na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego i w oparciu o błędna podstawę prawną. Wyjaśniła, że powodem wykonanych prac była konieczność usunięcia zawilgocenia i zagrzybienia ściany oddzielającej jej mieszkanie od klatki schodowej (z zewnątrz i od wewnątrz). Wbrew twierdzeniom organu administracji, nie doszło do przebudowy klatki schodowej, a jedynie do remontu ściany w lokalu mieszkalnym nr [....] (skucie starych tynków, osuszenie ściany, zastosowanie preparatu zapobiegającemu odnowieniu się zagrzybienia, a następnie dla uzyskania trwałości osuszenia - ocieplenie remontowanej ściany wełną przykrytą płytami kartonowo-gipsowymi). Prace te objęły tylko niewielki fragment klatki schodowej i nie ingerowano w podstawowy budulec ściany (cegła). Przy okazji, zagospodarowano kąt spocznika sytuując tam niewielką szafę ścienną. B.M. podniosła, że Skoro prace miały charakter remontu - nie zaistniał obowiązek ubiegania się o pozwolenie na budowę wynikający z art. 29 ust 2 pkt 1 ustawy prawo budowlane. Zakres prac remontowych nieobejmujących całego budynku lecz ograniczonych do jego części (praktycznie jednego lokalu w znaczeniu ściany wewnątrz i na zewnątrz mieszkania), niedotykający części konstrukcyjnych budynku - nie jest remontem obiektu budowlanego i nie wymaga też zgłoszenia (por wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 stycznia .2006 r., sygn. VIII S/VWa 1431/05). W związku z powyższym brak było podstaw do wydania postanowienia z dnia 31 mara 2011 r. (....) zobowiązującego inwestora do przedstawienia inwentaryzacji robót budowlanych wraz z ekspertyzą techniczną - skutecznie zaskarżonego - zatem niewywołującego skutków prawnych, na które powołuje się organ administracyjny w zaskarżonej decyzji. Wskazała, że nie istnieje też podstawa wydania zaskarżonej decyzji, jako że wykonane prace (remont) nie były prowadzone z naruszeniem prawa. Nadto zarzuciła organowi administracji przyjęcie, że wykonane prace miały znacznie szerszy zakres niż miało to miejsce w rzeczywistości; pominięcie okoliczności, że przed przystąpieniem do wykonywania prac odwołująca się uzyskała informację ze Starostwa Powiatowego w W. o braku konieczności zgłaszania prac organowi administracji architektoniczno-budowlanej; pominięcie okoliczności naglącej potrzeby dokonania prac remontowych wynikającej z konieczności ochrony zdrowia osób zamieszkujących w lokalu; podanie zawyżonej liczby lokali mieszkalnych, których użytkownicy korzystają z klatki schodowej oraz, że interwencja organu administracyjnego była nieuprawniona i miała na celu jedynie uwzględnienie interesu osób trzecich (działania na potrzeby wytoczonego przed sądem powszechnym powództwa o ochronę służebności przechodu). Nadto interwencja ta skutkowała sformułowaniem nieuprawnionych twierdzeń co do wpływu wykonanych prac na konstrukcję budynku i funkcję komunikacyjną klatki schodowej. Decyzją z dnia 7 marca 2012 r. (.....) na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego K. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.) nakazał B.M. rozbiórkę ściany z płyt kartonowo-gipsowych, dobudowanej do istniejącej ściany klatki schodowej od parteru do półpiętra i zabudowy narożnika spocznika na parterze w budynku wielorodzinnym przy ul. [....] w W. Organ odwoławczy przytoczył zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia i podał co następuje: Przedmiotem postępowania są samowolnie wykonane roboty budowlane w zakresie zabudowy klatki schodowej w budynku przy ul [....] w W. Zabudowa ta polegała na wykonaniu od parteru do półpiętra ściany w biegu schodów (aktualna szerokość biegu wynosi ok. 0,94 cm), oraz zabudowie narożnika spocznika na parterze na głębokości ok. 0,81 cm na długości ok. 1,80 m. Na powyższe prace inwestor nie posiadał zgody współwłaścicieli budynku na piśmie, ani pozwoleń organu administracji architektoniczno-budowlanej. Przedmiotowe roboty budowlane należy uznać za przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7 a ustawy prawo budowlane. W związku z powyższym zastosowanie ma art. 28 prawa budowlanego, zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31 tej ustawy, w których wymienione zostały roboty nie wymagające pozwolenia na budowę. Ustawa nie przewiduje zwolnienia inwestora robót budowlanych polegających na przebudowie istniejącego obiektu z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Niezależnie od powyższego, wyżej opisaną zabudową klatki schodowej naruszono przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.). Schody oraz spocznik w przedmiotowym budynku nie spełniają bowiem wymagań przewidzianych w § 68 w/w rozporządzenia, zgodnie z którym minimalna szerokość użytkowa biegu dla budynków mieszkalnych wielorodzinnych wynosi 1, 2 m., a szerokość użytkowa spocznika -1, 5 m. W przedmiotowym budynku szerokość biegu schodów wynosi odpowiednio: powyżej 0,95 m. (pomiar PINB - akta PINB k. 68), 0,94 m (pomiar dokonany przez skarżącą – akta WINB k. 57, 58, 70, 71) i 0,94 m (pomiar sądowy –akta WINB k. 84). Z kolei szerokość spocznika w najwęższym miejscu wynosi 1, 04 m według pomiaru dokonanego przez PINB (akta PINB k. 68) i 0, 77 m wg pomiaru dokonanego przez skarżącą (akta WINB k. 57, 58, 70, 71). Nie zasługują więc na uwzględnienie zarzuty skarżącej podniesione w piśmie z dnia 5 września 2011 r. dotyczące wyników pomiarów dokonanych przez PINB i dotyczące metody pomiaru. Organ I instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i przyjął, że konieczne jest dokonanie rozbiórki zabudowy klatki schodowej. Jednakże sformułowanie sentencji decyzji organu I instancji poprzez orzeczenie nakazu "doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego poprzez rozbiórkę" jest niezgodne z regulacją zawartą w w/w art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Przepis ten umożliwia bowiem wydanie decyzji nakazującej alternatywnie bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego bądź jego rozbiórkę. Nakładając na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego określone obowiązki organ nadzoru budowlanego winien je sformułować w taki sposób, by możliwe było ich późniejsze wyegzekwowanie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 2076/08). Zasadne było więc zreformowanie decyzji organu I instancji poprzez doprecyzowanie zakresu nakazu rozbiórki. Powyższe nie narusza zasady dwuinstancyjności, o której mowa w art. 15 kpa ani art. 139 kpa statuującego zasadę niepogarszania sytuacji strony w postępowaniu. Na rozstrzygnięcie sprawy nie ma wpływu stwierdzenie, iż informacje o braku konieczności zgłaszania przedmiotowych robót B.M. uzyskała w Starostwie Powiatowym w W. Konieczność usunięcia zawilgocenia i zagrzybienia ściany oddzielającej mieszkanie skarżącej od klatki schodowej nie zwalniała inwestora od konieczności uzyskania zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej na wykonanie planowanych prac. Ustalona przez organ liczba lokali (5) jest zgodna z wypisem z rejestru gruntów dla nieruchomości przy ul. [....] w W. (KW 1951 – SR W.....– akta PINB k. 16; aktualny nr [....] -akta WINB k. 105-107). Na powyższe rozstrzygnięcie B.M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego – prawa budowlanego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: art. 3 pkt w/w ustawy poprzez oczywiście błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że prace podjęte przez skarżącą nie mieściły się w definicji remontu; art. 3 pkt 7a ustawy poprzez oczywiście błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że prace podjęte przez skarżącą stanowiły przebudowę obiektu budowlanego; art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy poprzez oczywiście błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że skarżąca przed podjęciem prac remontowych była obowiązana uzyskać pozwolenie na budowę, względnie zawiadomić organ administracji architektoniczno budowlanej o zamiarze przeprowadzenia prac; art. 50 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 poprzez bezpodstawne wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę, oraz naruszeniu przepisu § 68 ust 1 i 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 w związku z § 330 pkt 2 tego samego rozporządzenia w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane w zw. z art. 29 ust.2 pkt 1 prawa budowlanego poprzez ich bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, gdy użycie tego przepisu w badanym stanie faktycznym było wyłączone. Skarżąca podniosła nadto, że organ administracji nie odniósł się do wszystkich podniesionych przez nią zarzutów, a nadto zarzuciła błędy w zakresie oceny stanu faktycznego i podała co następuje: Organ II instancji już na wstępie przyjął, że wykonane prace stanowiły roboty budowlane, podczas gdy zakres podjętych czynności ograniczał się jedynie do prac remontowych. Wskazuje na to cel i zakres prac, środki i materiały użyte do ich przeprowadzenia, ścisłe związanie prac z substancją lokalu mieszkalnego skarżącej i sytuacją życiową jego mieszkańców, brak ingerencji w elementy konstrukcyjne budynku, czy podstawowy budulec ścian budynku. Okolicznością zmuszającą skarżącą do przeprowadzenia remontu, na co zwrócono uwagę w odwołaniu od decyzji organu I instancji, było zawilgocenie na ścianie lokalu mieszkalnego skarżącej i usunięcie powstałego zagrzybienia. Wobec nieskuteczności uprzednio zastosowanych środków "odnowiono" z zewnątrz i od wewnątrz ścianę lokalu mieszkalnego poprzez skucie starych tynków, osuszenie ściany, zastosowanie preparatu mającego na celu zapobiec odnowieniu się zagrzybienia, a następnie dla uzyskania trwałości osuszenia -ocieplenie remontowanej ściany wełną przykrytą płytami kartonowo-gipsowymi. Powyższe wskazuje, że w badanym stanie faktycznym wypełniono jedynie przesłanki wskazane w definicji remontu, a to nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia.(por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2006 r., VII SA/Wa 1431/05) Wykonane prace były związane tylko ze stanowiącym własność skarżącej i zabezpieczającym jej potrzeby mieszkaniowe lokalem. Prace remontowe wykonane na przełomie kwietnia i maja 2010 roku dotyczyły tylko jednego lokalu mieszkalnego zlokalizowanego w budynku przy ul. [....] w W. Ograniczyły się do jednej jego ściany, oddzielającej lokal mieszkalny od klatki schodowej, bez ingerencji w podstawowy budulec ściany. Prace wykonane na zewnątrz mieszkania (w biegu schodów) nie polegały na postawieniu nowej ściany. Ich zakres ograniczył się do robót wykończeniowych w ogólnie i powszechnie stosowanym systemie tzw. suchych tynków wraz z ociepleniem (na istniejącej ścianie położono wełnę mineralną i przykręcono płyty gipsowo-kartonowe, a następnie pomalowano) Prace te nie miały nic wspólnego z przebudową w ustawowym jak i potocznym znaczeniu. Co więcej przed ich podjęciem skarżąca ustaliła, że ich zakres i sposób przeprowadzenia nie wymaga ani zezwolenia ani zgłoszenia zamiaru ich przeprowadzenia ( por. wyrok WSA w Warszawie z dani 23 stycznia 2006 r. VII SA/Wa 1431/05). Nawet gdyby kierować się nazewnictwem zastosowanym w otrzymanej fakturze "wykonanie ścianki działowej konstrukcji kartonowo-gipsowej w pomieszczeniu korytarza" to i tak nie byłoby konieczności dokonania zgłoszenia (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 czerwca 2007 r. VII SA/Wa 74/2007). Docieplenie jednej ściany lokalu mieszkalnego także nie wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, bowiem zgłoszenie wymagane jest przy wykonywania ocieplenia całego budynku (do wysokości 12 m). Nawet jeżeli przyjmie się, że skarżąca wykonała prace z naruszeniem przepisów prawa budowlanego, to zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 1 tej ustawy na inwestorze ciążył jedynie obowiązek zgłoszenia zamiaru wykonania robót (brak konieczności ubiegania się o pozwolenie na budowę). Z kolei jeśli przyjmie się stanowisko skarżącej, że prace wykonane zostały bez naruszenia ustawy prawo budowlane, stosowanie w/w rozporządzenia wyłączają zawarte w nim uregulowania międzyczasowe (art. 330 pkt 1). Wielkości szerokości użytkowej biegu schodów na klatce schodowej budynku ul. [....] w W. od samego początku nie odpowiadały wartości podanej w w/w rozporządzeniu (1, 2 m). Zatem ich nieznaczne (kilka centymetrów) pogorszenie nie mogło mieć wpływu na stosowanie tychże przepisów. Przedmiotowy budynek został wzniesiony w latach 30-tych ubiegłego wieku, a więc trudno oczekiwać, że jego parametry techniczne będą odpowiadać wielkościom przewidzianym w obowiązujących obecnie przepisach. Faktyczna szerokość spocznika, na którym zabudowano szafę ścienną przekracza wymiar tego elementu wskazany w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury (tabela przy § 68 ust 1 rozporządzania podaje jedynie minimalną użytkową szerokość spocznika 1,5 m.). Nadto konstrukcja szafy ściennej zabudowanej na spoczniku ogranicza się tylko do zamocowania w rogu spocznika drzwi oddzielających tą cześć spocznika od jego pozostałej części, które są łatwo demontowane na wypadek potrzeby skorzystania z całej powierzchni spocznika. Do drzwi przykręcono płytę gipsowo-kartonową i pomalowano w kolorze klatki schodowej, co sprawia wrażenie litej ściany. Konstrukcja ta nie ma więc charakteru stałego. Mając na uwadze wszystkie w/w okoliczności skarżąca wskazała, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 48 ust. 1 prawa budowlanego i art. 51 ust. 1 tej ustawy. Nawet jeśli organ administracji stał na stanowisku, że skarżąca naruszyła obowiązujące przepisy to z uwagi na okoliczności, które zmusiły ją do wykonania w/w prac (ochrona zdrowia jej samej i rodziny przez wyeliminowanie trwałego zawilgocenia) oraz z uwagi na uznaniowość decyzji, mógł "uznać, iż odstępstwa od reżimu nakazanego prawem za nieistotne i usprawiedliwione". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie wyrażone w niej poglądy nadają się zaakceptowania. W szczególności wskazać należy, że potrzeba czy nawet konieczność wykonania określonych robót, choćby nagląca, nie zwalnia inwestora z obowiązków uzyskania pozwolenia na budowę, lub dokonania zgłoszenia, o ile te są prawem przewidziane. Takiego skutku nie odnosi też uzyskanie przez inwestora błędnej porady co do zakresu jego obowiązków. Przywołany przez skarżącą przepis § 330 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie ma przypisywanego przez skarżącą znaczenia. Z przepisu tego wynika, że rozporządzenie nie ma zastosowania , jeżeli przed dniem jego wejścia w życie zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis ten ma charakter intertemporalny i nie oznacza, jak rozumie to skarżąca, że rozporządzenie nie ma zastosowania wówczas, kiedy nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Kwestią przesądzająca w sprawie jest jednak to, czy wykonane roboty rzeczywiście wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, lub też uprzedniego zgłoszenia zamiaru ich wykonania. Udzielenie prawidłowej odpowiedzi na to pytanie zależy od prawidłowego zakwalifikowania tych robót. Organ stwierdził, że stanowiły one przebudowę obiektu budowlanego, a co za tym idzie – zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego winny być poprzedzone decyzją o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 87 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Założyć należy, że w cytowanej definicji chodzi o takie przekształcenie istniejącej substancji, które ma trwały charakter. Przebudowa obiektu następuje w wyniku wykonania robót budowlanych, a te nie mogą polegać ani na ustawieniu w pomieszczeniu nietrwałych przegród, ani na wykonaniu konserwacji fragmentu ściany. Wykonaną ściankę z płyty gipsowej odgradzającą część spocznika organ nazwał "zabudową narożnika spocznika", a wyłożenie fragmentu ściany korytarza wełną i płytą gipsową organ nazwał "ścianą z płyt kartonowo - gipsowych dobudowaną do istniejącej ściany", co sugeruje wykonanie robót istotnie i trwale przekształcających istniejące elementy obiektu, czy też nawet powodujących powstanie nowych części tego obiektu. Takie zakwalifikowanie wykonanych robót jest, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, wadliwe. Odgrodzenie narożnika spocznika poprzez ustawienie ścianki z płyty kartonowo – gipsowej i "remont" fragmentu ściany klatki schodowej polegający na skuciu tynku, wyłożeniu wełną i płytami kartonowo – gipsowymi nie stanowią, w rozumieniu prawa budowlanego, przebudowy obiektu budowlanego lub jego części, nie są ani "zabudową", ani "dobudową". Z całą pewnością wykonanie tych robót nie wymagało więc uzyskania pozwolenia na budowę. Co więcej, roboty te, zdaniem sądu, nie stanowiły także remontu obiektu budowlanego, który, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wymaga uprzedniego zgłoszenia. Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Żadnych z wykonanych przez skarżącą robót nie można określić jako odtworzenia stanu pierwotnego budynku. Nie jest takim odtworzeniem obłożenie fragmentu ściany wełną i płytami kartonowo – gipsowymi, które zakwalifikować należy jako bieżącą konserwację, ani tym bardziej ustawienie w narożniku ścianki z takiej płyty. Obie wymienione roboty mogą mieścić się natomiast w kategorii użytkowania obiektu budowlanego, ale pod tym kątem i w trybie przepisów regulujących utrzymanie obiektów budowlanych postępowanie administracyjne nie było prowadzone. Konkludując stwierdzić należy, że wykonane roboty nie wymagały ani uzyskania pozwolenia na budowę, ani uprzedniego zgłoszenia. W tej sytuacji nie mógł mieć w sprawie zastosowania przepis Prawa budowlanego, który stanowił podstawę wydanych decyzji tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art., 50 ust 1 pkt 1. To wadliwe zastosowanie prawa materialnego stanowi uchybienie mające wpływ na wynik sprawy i powoduje konieczność uchylenia decyzji organów obu instancji. Zwrócić przy tym należy uwagę na to, że organ II instancji wydał swą decyzję po uchyleniu postanowienia PINB z dnia 31 marca 2011 r., którym nałożono na B.M. obowiązek dostarczenia inwentaryzacji i ekspertyzy wykonanych robót. Wykonanie takiego obowiązku służyć miało sprawdzeniu czy wykonane roboty można "zalegalizować" i na niewykonanie tegoż obowiązku organ I instancji powołał się w swej decyzji. Uchylając postanowienie z dnia 31 marca 2011 r., a następnie wydając decyzję organ odwoławczy w ogóle w tej mierze się nie wypowiedział. W istocie dokonał samodzielnej, acz wadliwej oceny wykonanych robót. Odwołał się przy tym do aktualnie obowiązujących przepisów określających warunki techniczne obiektów budowlanych nie wyjaśniając, dlaczego mają one mieć zastosowanie do obiektu powstałego w przed II wojną. Nie wyjaśnił też organ, dlaczego przyjął pomiar spocznika w najwęższym jego miejscu, skoro w przywoływanym przepisie § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie mowa jest o "minimalnej szerokości spocznika", a nie "szerokości spocznika w najwęższym miejscu". Skarżąca od początku kwestionowała dokonane pomiary, a w dołączonym do skargi załączniku graficznym przedstawiła pomiar spocznika, z którego wynika, że mieści się w nim kwadrat o wymiarach 1,7 m x 1,7 m. Do tego zarzutu organ się nie ustosunkował. Przede wszystkim zaś organ, odwołując się do warunków technicznych przewidzianych dla domu wielorodzinnego, nie wyjaśnił należycie jaki w rzeczywistości obiekt stanowi przedmiot postępowania. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych aktu notarialnego Rep. [....] z [....] 2005 r. wynika, że budynek położony na działce [....] (ul......) jest wolnostojącym, piętrowym budynkiem mieszkalnym, którego jedynie klatka schodowa obciążona została służebnością przechodu. Skarżąca zaś podnosiła, że obiekt powstał w latach 30- ych ubiegłego wieku, a lokal znajdujący się w przyziemiu posiada odrębne wejście. Organy do tych kwestii w ogóle się nie odniosły, nie ustaliły pierwotnego charakteru budynku, poprzestając na konstatacji, że w budynku znajdują się obecnie 3 lokale mieszkalne. Wobec stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, wskazanie niewyjaśnionych okoliczności ma charakter jedynie sygnalizacyjny. Wyrok w punkcie I wydano na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zakazie wykonywania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152, a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło