II SA/Kr 742/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-07-08
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest współwłaścicielem domu i nieruchomości rolnej, posiada stały dochód z emerytury i ponosi jedynie koszty wywozu śmieci w kwocie 455 zł miesięcznie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Posiada ona stały dochód z emerytury, a przedstawione przez nią obciążenia finansowe (poza opłatą za wywóz śmieci) nie obciążają jej bezpośrednio, lecz jej syna. Sąd uznał, że wysokość dochodów i obciążeń nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżąca R. P. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 24 lutego 2011 r. dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jej miesięczny dochód z emerytury wynosi 1.533,52 zł, jest współwłaścicielem domu i nieruchomości rolnej. Jako jedyne miesięczne obciążenie wykazała opłatę za wywóz śmieci w kwocie 455 zł.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 24 lutego 2011 r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
W dniu 4 maja 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, za pośrednictwem Wojewody [...] wniosek R. P., o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 10 czerwca 2011 r., w sprawie skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 24 lutego 2011 r.
We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego wynosi 1.533,52 zł.
Skarżąca jest współwłaścicielem domu o pow. 70 m2 a także nieruchomości rolnej o pow. 29,53 ara. Nie posiada cennych rzeczy o wartości powyżej 3000 euro.
W piśmie uzupełniającym wniosek z dnia 10 czerwca 2011 r. skarżąca wyjaśniła, iż drugą połowę domu zajmują dorosłe dzieci, które nie pozostają z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej w żadnym zakresie. Do pisma dołączyła plik dokumentów, w tym: fakturę VAT na usługi telekomunikacyjne w wysokości 64,53 zł, kserokopię faktury VAT za telefonię [...] – 55,24 zł, kserokopie rachunku za zużycie energii elektrycznej – 40,15 zł, fakturę VAT za zaszycie gazu – 152,78 zł, kserokopię faktury VAT za zużycie wody i ścieki – 83,38 zł, Decyzję Burmistrza Miasta B. o wymiarze podatku od nieruchomości na rok 2011 w kwocie 117 zł, wszystkie przedstawione rachunki i faktury zostały wystawione na P. P. jako adresata usług. Jedynym potwierdzeniem miesięcznych wydatków skarżącej jest kserokopia rachunku za wywóz śmieci, za maj 2011 r. na kwotę 455 zł. Skarżąca dołączyła także potwierdzenie wysokości pobieranego świadczenia emerytalnego
W przedmiotowej sprawie skarżąca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.
Zgodnie z treścią art.. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
Orzekający nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącej odnośnie jej trudnej sytuacji finansowej. Skarżąca jest współwłaścicielem domu. Posiada stały miesięczny dochód w postaci pobieranego świadczenia emerytalnego. Jedynym miesięcznym obciążeniem, które zostało przez skarżącą wykazane za pomocą przedstawionego dokumentów jest opłata za śmieci, która w miesiącu maju 2011 r. wyniosła 455 zł. Wszystkie pozostałe dołączone do wniosku kserokopie rachunków i faktur obciążają syna skarżącej – P. P., który jest ich adresatem, i na którym to spoczywa obowiązek ich zapłaty. W obliczu złożonej przez skarżącą deklaracji, iż nie prowadzi z dziećmi wspólnego gospodarstwa domowego oczywistym jest, że skarżąc nie pokrywa ze swych środków pieniężnych wynikających z rachunków i faktur należności. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę na przedstawiony przez skarżącą rachunek za wywóz śmieci. Opiewa on na kwotę 455 zł. a mając na względzie fakt, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe trudno uwierzyć, że sama produkuje taką ilość śmieci, których wywóz pochłania aż takie wysokie kwoty. Być może taka produkcja odpadów związana jest z profilem działalności gospodarczej prowadzonej przez syna P. - usługi budowlane, energetyczne, ciepłownicze - firma [...], o której to działalności wiadomo sądowi z powszechnie dostępnych źródeł informacji.
Reasumując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach : z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1, 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło