II SA/Kr 743/05

WyrokWSA w Krakowie2007-06-04

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Izabela Dobosz, Ewa Rynczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę, skierowane do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powinno zostać potraktowane jako odwołanie od decyzji tego organu, czy jako skarga do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pismo Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę nie mogło być potraktowane jako odwołanie od decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ nie dotyczyło decyzji wydanej w pierwszej instancji. W związku z tym, organ powinien był przeanalizować charakter tego pisma i podjąć stosowne dalsze rozstrzygnięcie, zamiast stwierdzać niedopuszczalność odwołania.
Stan faktyczny
Skarżący Z. P. ubiegał się o świadczenie pieniężne z tytułu represji. Po wydaniu decyzji odmawiającej przyznania świadczenia, a następnie decyzji przyznającej je częściowo, Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę skierowało do organu pismo z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy członka. Kierownik Urzędu stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji, uznając pismo Stowarzyszenia za odwołanie, podczas gdy strona skarżąca uważała je za skargę do sądu. Sąd administracyjny uchylił postanowienie organu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie i zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego Z. P. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: NSA Izabela Dobosz (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego Z. P. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2004 r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) odmówiono Z. P. przyznania uprawnienia do wyżej wymienionego świadczenia. Zdaniem organu zebrany materiał dowodowy nie jest wystarczający do wydania w sprawie pozytywnej decyzji. Strona nie przedstawiła w określonym terminie wymaganych przez Urząd dokumentów potwierdzających wnioskowany rodzaj i okres represji. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z. P. twierdzi, że nie rozumie treści decyzji, gdyż nie wie jakie dokumenty ma przesłać do Urzędu. Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2004 r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 2 pkt 1 i art. 4 ust. 1,2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR ( Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) uchylono decyzję własną z dnia [...] 2004 r. i przyznano Z. P. uprawnienie do świadczenia pieniężnego przewidzianego w powołanej ustawie z tytułu osadzenia w obozie pracy przymusowej w okresie od lutego 1944 r. do grudnia 1944 roku, łącznie 11 miesięcy. Jednocześnie odmówiono przyznania uprawnienia do świadczenia za miesiąc styczeń 1944 r. oraz po grudniu 1944 r. Organ stwierdził po ponownym wnikliwym przeanalizowaniu sprawy, iż należy przyznać stronie uprawnienie do świadczenia pieniężnego z tytułu osadzenia w obozie pracy przymusowej w okresie od lutego 1944 r. do grudnia 1944 r., łącznie 11 miesięcy, natomiast nie zaliczono okresu osadzenia w obozie pracy po grudniu 1944r, ponieważ zajęcie pow. M. przez wojska koalicji antyhitlerowskiej nastąpiło [...] 1945r. według źródła B. Dolata " Indeks dat wyzwolenia niektórych miejscowości polskich w latach 1944-1945 przez Armię Radziecką i Ludowe Wojsko Polskie, Warszawa 1961), a ewentualne dalsze przebywanie w obozie po dacie wyzwolenia nie jest represją określoną w ustawie. Nie zaliczono również 1 dnia w styczniu 1944r. oraz 21 dni w styczniu 1945 r. uznając je za represję w niepełnych miesiącach. Zgodnie z art. 3 ust. 1 cytowane świadczenie przysługuje za każdy pełny miesiąc trwania pracy, o której mowa w art. 2 wyżej wymienionej ustawy. Decyzję otrzymał Z. P. w dniu [...] 2004 r. (k. 38 akt administracyjnych), a [...] 2004 r. wpłynęło do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pismo Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę, w którym zwraca się Urzędowi do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uwagę na to, iż mimo przejścia frontu w rozmaitych miejscowościach na Śląsku utrzymała się jeszcze administracja niemiecka do przełomu lutego/ marca 1945 r. a w rejonach podgórskich do 1946 r. Stowarzyszenie zwraca się zatem o ponowne rozpatrzenie sprawy swojego członka Z. P. i ponowne sprawdzenie przedstawionej dokumentacji pod kątem ustawy z dnia 31 maja 1996 r. według reguł Kpa. W dniu [...] 2005 r. wpłynęło do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pismo Z. P., w którym zawiadamia on, że udzielił Stowarzyszeniu Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę pełnomocnictwa do występowania przed Kierownikiem Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Postanowieniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2005 r. Nr[...], wydanym na podstawie art. 134 Kpa stwierdzono niedopuszczalność odwołania od decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] 2004 r., strona została bowiem pouczona o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, tymczasem strona za pośrednictwem pełnomocnika zamiast wnieść skargę do WSA ponownie odwołała się do Kierownika Urzędu. Na to postanowienie Z. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zatytułowaną "pozew o wydanie decyzji dotyczącej świadczenia z ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym ( Dz. U. Nr 87 poz. 395 z późn. zmianami)". Wnosi o poważne potraktowanie jego sprawy, gdyż Urząd działa w zwłoce nie uwzględniając dokumentów potwierdzających represje oraz w piśmie Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę. Wnosi także o zasądzenie odszkodowania za zwłokę, poniesionych kosztów postępowania, a także nawiązki za szkody moralne jak i symbolicznie na rzecz wszystkich poszkodowanych za pośrednictwem PCK lub Śląskiego Zarządu Wojewódzkiego SPP org. pożytku publ. Uważa, że Urząd do Spraw Kombatantów powinien przyznać mu świadczenie za dłuższy czasokres represji. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wnosi o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na co skarżący nie wyraził zgody. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sądy administracyjne nie mają uprawnień do zasądzania odszkodowań, czy nawiązek, gdyż tego rodzaju środki może stosować wyłącznie sąd powszechny w procesie cywilnym. Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. przyjął bowiem, że pismo Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę jest odwołaniem od decyzji tegoż organu z dnia [...] 2004 r. Odwołanie jednak wnosi się od decyzji wydanej w pierwszej instancji, (art. 127 § 1 Kpa), a w przypadku decyzji wydanej przez ministra (kierownika urzędu centralnego) wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy również dotyczy decyzji wydanej w pierwszej instancji (art. 127 § 3 kpa). W tym przypadku pismo Stowarzyszenia nie mogło zatem zostać potraktowane jako odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), gdyż decyzja z dnia [...] 2004 r. nie była decyzją pierwszej instancji, ta bowiem zapadła [...] 2004 r. Natomiast zważywszy termin, w którym pismo Stowarzyszenia z dnia [...] 2004 r. wpłynęło do Urzędu w stosunku do daty wydanej decyzji należało rozważyć charakter tego pisma, pod kątem widzenia tego, czy nie chodzi o skargę do sądu , nieprawidłowo zaadresowaną i ewentualnie przesłać to pismo sądowi. Obecnie , po uchyleniu zaskarżonego postanowienia Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. powinien przeanalizować treść wspomnianego pisma i w zależności od wyników tejże analizy podjąć w sprawie stosowne dalsze rozstrzygnięcie. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p. o p. p. s. a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło