II SA/Kr 746/02
WyrokWSA w Krakowie2004-11-29
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Halina Jakubiec, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej świadczenie przedemerytalne przysługuje wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy, jeśli prawo do takiego wyrównania wynika z przepisów dotyczących emerytów i rencistów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że prawo do wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy, o którym mowa w uchwale Sądu Najwyższego, przysługuje wyłącznie emerytom i rencistom. Świadczenie przedemerytalne, mimo że przyznawane osobom bezrobotnym, nie jest świadczeniem z systemu ubezpieczeń społecznych w rozumieniu przepisów dotyczących emerytur i rent, a środki z Funduszu Pracy nie mogą być przeznaczone na wypłatę takiego ekwiwalentu. Postępowanie w tej sprawie było bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Skarżący, P. P., domagał się od Powiatowego Urzędu Pracy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy za okres od stycznia 1996 r. do września 1997 r., powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego dotyczącą emerytów i rencistów. Organy administracji uznały jego wniosek za bezprzedmiotowy i umorzyły postępowanie, wskazując, że prawo do deputatu węglowego i jego ekwiwalentu jest związane z pobieraniem emerytury lub renty, a nie świadczenia przedemerytalnego z Funduszu Pracy. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Elżbieta Kremer Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2004 r sprawy ze skargi P. P. na decyzję Wojewody z dnia 11 marca 2002 r Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji skargę oddala
II SA/Kr 746/02
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 11 marca 2002 r ([...]) Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] stycznia 2002 r ([...]) o uznaniu za bezprzedmiotowe i umorzeniu postępowania w sprawie wypłaty na rzecz P. P. wyrównania ekwiwalentu za deputat węglowy za okres od [...].01.1996 r do [...].09.1997 r wraz z ustawowymi odsetkami.
W skardze na powyższą decyzję P. P. powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia [...] lipca 2000 r (sygn. akt III ZP 9/2000) domagał się aby Powiatowy Urząd Pracy w [...] (reprezentujący Starostę [...]) wypłacił mu wyrównanie za deputat węglowy jaki otrzymywał w zaniżonej wysokości w latach 1996 - 1997, kiedy był pracownikiem [...]. Zdaniem skarżącego to Powiatowy Urząd Pracy jako dysponent pobieranego przez niego świadczenia przedemerytalnego winien wyrównać kwotę ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy wraz z odsetkami.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji stan faktyczny sprawy nie jest sporny. W dniu [...].08.2000 r P. P. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] jako osoba bezrobotna, a od dnia [...].08.2000 r zostało przyznane świadczenie przedemerytalne na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Przedkładając świadectwo pracy potwierdzające zatrudnienie w [...] w okresie od [...].07.1962 do [...].07.2000 r P. P. zwrócił się w dniu [...].08.2001 r do Powiatowego Urzędu Pracy w [...] o wypłacenie równoważnika ekwiwalentu za deputat węglowy wraz z odsetkami za okres od [...].01.1996 r do [...].09.1997 r.
Powiatowy Urząd Pracy w [...] poinformował odpowiadając na powyższy wniosek, iż przyznanie deputatu węglowego jak i jego pieniężnego ekwiwalentu związane jest z statutem emeryta lub rencisty. Natomiast przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r Nr 6 poz. 56 z późn. zm.) dokładnie określają na jakie cele przeznaczane są środki z Funduszu Pracy (art. 57 cyt. Ustawy), oraz jakie świadczenia i w jakich wysokościach przyznawane są osobom uprawnionym do zasiłków i świadczeń przedemerytalnych (art. 37 j - 37 o).
Ze względu na stanowisko Wojewody [...] zajęte na skutek odwołania P. P. związanego z tą informacją Powiatowy Urząd Pracy w [...] zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] o rozpatrzenie wniosku z dnia [...].08.2001 r.
W dniu [...].12.2001 r Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem ([...]) poinformował Powiatowy Urząd Pracy w [...], iż P. P. nie pobierał i nie pobiera żadnego z świadczeń, o których mowa w art. 164 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 168 poz. 1118 ze zm.), dlatego wniosek nazwany "prośbą", został zwrócony do PUP.
Powiatowy Urząd Pracy w [...] powołując się na przepis art. 57 ustawy z dnia [...] grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (op. cit.) uznał postępowanie przed organem administracyjnym za bezprzedmiotowe i postępowanie umorzył wydając decyzję w dniu [...].01.2002 r.
W wyniku rozpatrzenia przez Wojewodę [...] odwołania od tej decyzji, w którym P. P. domagał się od organu odszkodowania za ten okres pracy, w którym pracodawca wypłacał deputat węglowy niezgodnie z obowiązującymi przepisami, wydana została w dniu [...] marca 2002 r decyzja będąca przedmiotem skargi rozpatrywanej w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2000 r III ZP 9/00, na którą powołuje się skarżący i z której wywodzi swoje żądanie odnosi się do emerytów i rencistów. Mianowicie zgodnie z tą uchwałą "Emerytom i rencistom uprawnionym z mocy art. 18 ustawy z dnia 28 kwietnia 1983 r o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin (Dz. U. Nr 23 poz. 99 z późn. zm.) do dodatkowego świadczenia w postaci deputatu węglowego, przysługuje wyrównanie jego pieniężnego ekwiwalentu wypłaconego za okres od dnia 1 stycznia 1996 r do dnia 3 września 1997 r do ceny detalicznej węgla orzech, z daty wypłaty". Krąg osób uprawnionych do wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy wyznacza przepis art. 164 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162 poz. 1118 z późn. zmianami).
Prawo do deputatu węglowego w formie ekwiwalentu pieniężnego, na zasadach określonych w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budżetu przysługuje osobom pobierającym kolejową emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy przyznaną na podstawie przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin; kolejową emeryturę przyznaną na podstawie art. 40 lub 50 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (w/w); członkom rodziny pracownika kolejowego pobierającym po nim rentę rodzinną przyznaną na podstawie wyżej wymienionych przepisów. Prawo do deputatu węglowego w formie ekwiwalentu pieniężnego a w konsekwencji i jego wyrównania, o którym mowa w powołanej uchwale Sądu Najwyższego związane jest z pobieraniem określonych świadczeń z systemu ubezpieczeń społecznych, do których świadczenia z Funduszu Pracy w tym nie należą.
Określone przepisem art. 37 k - 37 o ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w/w świadczenie przedemerytalne jest świadczeniem z Funduszu Pracy. Przepis art. 57 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ściśle określa cele na jakie przeznaczone są środki z Funduszu Pracy.
Trafnie organy oceniły, iż przepisy te nie uprawniają do wypłaty z Funduszu Pracy ekwiwalentu, o który skarżący wystąpił, ani też nie wskazują urzędu pracy jako organu uprawniającego do wypłaty dochodzonego "odszkodowania".
Skarga w ocenie sądu wynika z przekonania skarżącego, iż przyznanie świadczenia przedemerytalnego przewidzianego dla pewnej grupy osób bezrobotnych jest świadczeniem identycznym z wcześniejszą emeryturą przyznaną na podstawie przepisów, emerytalnych - aktualnie na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (w/w).
Z tych względów wszczęte przez P. P. postępowanie przed organami administracyjnymi o wypłatę równoważnika ekwiwalentu za deputat węglowy jest bezprzedmiotowe i na mocy art. 105 § 1 kpa podlega umorzeniu . Organ pierwszej instancji nie naruszył prawa, jak również zgodna z prawem jest utrzymująca ją w mocy decyzja organu drugiej instancji.
Z uwagi na powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, której zastosowanie do skarg wniesionych do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r wynika z treści art. 97 § 1 ustawy z daty jw. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz.1270 i 1271).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło