II SA/Kr 75/07
PostanowienieWSA w Krakowie2008-02-06
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego jest bezprzedmiotowy, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia z tego obowiązku z mocy prawa?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego jest bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a PPSA, strony skarżące działania lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej są z mocy prawa zwolnione z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Jednocześnie, sąd uznał, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w związku z czym przyznał jej adwokata.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca wykazała, że jej rodzina o pięciu osobach utrzymuje się z dochodu 3.230 zł miesięcznie, posiada dom i niewielką nieruchomość rolną, a także zadłużenie bankowe. Skarżąca podniosła, że nie stać jej na wynajęcie adwokata.Rozstrzygnięcie
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowił dla Z. K. adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) ustanowić dla Z. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z. K., na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, że skarżąca Z. K. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem L. K., trojgiem dzieci: 18-letnią J., 15-letnim P. i 10-letnią J. oraz bratem M. R. Ich miesięczny dochód wynosi 3.230 zł i składa się na niego wynagrodzenie za pracę męża skarżącej w wysokości 1.800 zł oraz renta rodzinna brata skarżącej w wysokości 1.430 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o powierzchni 100 m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni 0,25 ha. Rodzina skarżącej nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, jak również cennych ruchomości o wartości powyżej 3000 euro. Skarżąca zadeklarowała, że rodzina zadłużona jest w banku na kwotę około 10.000 zł. Dom jest po częściowym remoncie i wymaga przeprowadzenia dalszych prac remontowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż ze względu na niskie dochody rodziny, nie stać jej na poniesienie kosztów wynajęcia adwokata, który pomógłby skarżącej w sprawie, o którą walczy.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Odnośnie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, iż zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 150, poz. 1270 ze zmianami) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że w sprawach z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej, a do tej kategorii spraw należy także przedmiotowa sprawa, strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Z tych względów, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe.
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata należy wyjaśnić, iż w myśl art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika, może nastąpić tylko wtedy, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Źródłem dochodu rodziny K. jest wynagrodzenie za pracę pobierane przez męża skarżącej w wysokości 1.800 zł. Skarżąca jest osobą niepracującą zawodowo. Na utrzymaniu pozostaje troje dzieci pobierających naukę w szkołach. Na niepełnosprawnego, całkowicie ubezwłasnowolnionego brata skarżącej, M. R., którego opiekunem prawnym jest skarżąca, pobierana jest renta rodzinna w wysokości 1.430 zł. Wykazane dochody, biorąc pod uwagę liczbę osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego, nie są, zdaniem orzekającego, wystarczające na pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w utrzymaniu skarżącej oraz jej rodziny. Oprócz domu, w którym zamieszkuje rodzina i nieruchomości rolnej o areale 0,25 ha skarżąca nie dysponuje wartościowym majątkiem, który można byłoby spieniężyć na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego. Rodzina jest zadłużona w banku na kwotę około 10.000 zł, co niewątpliwie ma wpływ na sytuację finansową skarżącej.
Ze względu na fakt, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wystąpiła o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata wybór pozostawiając uznaniu orzekającego – postanowiono przyznać skarżącej adwokata.
Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło