II SA/Kr 751/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M. D. i M. D. na postanowienie Wojewody z dnia 2 kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu postanawia: odrzucić skargę. Prezydent Miasta T. decyzją z 20 stycznia 2009 r., na podstawie art. 30 ust. 5 oraz art. 30 ust. 7 pkt 4 ustawy z 7. 07. 1994 r- Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, póz. 1118 ze zm.) zgłosił sprzeciw w sprawie budowy ogrodzenia działek nr [...] i [...] w obrębie [...] od strony ul. [...] i [...] w T. , wzdłuż posesji nr [...] , określonych w zgłoszeniu dokonanym [...] 2008 r. przez M.D. i M.D. i nałożył na ww. inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę opisanego w zgłoszeniu ogrodzenia z uwagi na fakt, że realizacja inwestycji może spowodować wprowadzenie, bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. W decyzji zawarto pouczenie o możliwości wniesienia odwołania od decyzji do Wojewody [...] w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Decyzja została doręczona M.D. i M.D. 28. 01. 2009 r. Odwołanie (data na piśmie ....2009 r.) od wyżej opisanej decyzji wnieśli w dniu [...] lutego 2009 r. (data stempla pocztowego) M.D. i M.D., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 30 ust. 5 prawa budowlanego na skutek doręczenia stronie decyzji o sprzeciwie po upływie 30 dni od daty złożenia zgłoszenia. Wnieśli o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Następnie do organu odwoławczego wpłynęło pismo pełnomocnika odwołujących się nadane w urzędzie pocztowym 6 marca 2009 r. (data wpływu do organu l instancji: 10 marca 2009 r.), zawierające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wskazano w nim, że strona została błędnie poinformowana przez organ o 30-dniowym terminie do wniesienia odwołania, a wadliwe pouczenie nie może skutkować negatywnymi konsekwencjami. Nadto wnieśli o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa i zarzucili sprzeciwowi nieważność. Wojewoda [...] postanowieniem z 2 kwietnia 2009 r., znak: [...] , na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 kpa odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że decyzja Prezydenta Miasta T. zawiera prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia odwołania. Wskazał, że odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym 16.02. 2009 r. i nie l zawierało wniosku o przywrócenie terminu. Złożenie tego wniosku w dniu 10. 03. 2009 r. nastąpiło z przekroczeniem 7-dniowego terminu określonego w art. 58 § 3 kpa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Wojewody [...] wnieśli M.D. i M.D. , reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 7 kpa poprzez zaniechanie czynności zmierzających do wyjaśnienia chwili ustania przyczyny niedotrzymania terminu, art. 58 § 2 kpa poprzez wadliwą wykładnię zawężającą, polegającą na formułowaniu wymogu zawarcia prośby o przywrócenie terminu expressis verbis we wniosku, art. 58 § 2 zd. 2 kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na wymogu dopełnienia złożenia odwołania wraz z wnioskiem niezależnie od faktu, iż odwołanie zostało złożono przed wnioskiem, czyli naruszenie semi-imperatywności ww. przepisu. Zarzucili również "nieważność na mocy art. 156 pkt 2 i 3 kpa poprzez wydanie decyzji o sprzeciwie po upływie 30 dni od zgłoszenia budowlanego, co rażąco narusza prawo oraz zasadę res iudicata, który to stan zaistniał w 31 dniu od daty zgłoszenia". Wnieśli o "uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji l instancji i umorzenie postępowania" oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że organ wadliwie przyjął, że doszło do uchybienia terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, gdyż w ich ocenie termin ten powinien być liczony od doręczenia postanowienia o jego uchybieniu. Nadto jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego "z samej treści wniosku może wynikać jego charakter" i jeśli może dotyczyć "odwołania od decyzji, to tym bardziej może dotyczyć prośby o przywrócenie terminu". Wskazali, że wiosek o stwierdzenie nieważności oparli na art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że skarżący zostali prawidłowo poinformowani o terminie złożenia odwołania. Nadto odwołanie wniósł w ich imieniu profesjonalny pełnomocnik, który nie może podnosić zarzutu nieprawidłowego pouczenia o terminie jego wniesienia. Sporządzone przez niego odwołanie sygnowane jest datą 4 luty 2009 r. i pełnomocnik nie przytoczył żadnego powodu stojącego na przeszkodzie wniesienia odwołania przed upływem ustawowego terminu tj. 11 lutego 2009 r. W ocenie organu odwoławczego niezachowanie terminu wynikało z braku należytej staranności ze strony pełnomocnika, a nie z uwagi błędne przekonanie samych skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na określone kategorie postanowień, tj. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Już na wstępie należy wskazać, że Sąd w składzie orzekającym w niniejszej prawie w całej pełni podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w postanowieniu z 20.10.2008 r. , sygn. akt IISA/Kr 785/08, w którym przyjęto - odmiennie od poglądu powszechnie aprobowanego w orzecznictwie i w doktrynie - że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania nie należy do kategorii postanowień określonych w zacytowanym wyżej art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a., na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie z powszechnie przyjmowanymi poglądami, aczkolwiek nie uzasadnionymi bliżej - instytucję przywrócenia terminu regulują przepisy art. 58-60 kpa. Organem właściwym w kwestii przywrócenia terminu, zgodnie z art. 59 § 1 kpa, jest organ właściwy w sprawie, przy czym od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Zasada ta uległa modyfikacji w art. 59 § 2 kpa, gdyż stosownie do jego treści o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia, czyli organ wyższego stopnia nad organem właściwym w sprawie. Powyższe unormowanie odnosi się zarówno do postanowień o przywróceniu tego rodzaju terminu, jak i postanowień o odmowie jego przywrócenia, brak jest bowiem podstaw do twierdzenia że ostateczny charakter uzyskuje wyłącznie postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu pogląd ten nie zasługuje na aprobatę w odniesieniu do postanowień o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania ponieważ w sytuacji wydania takiego postanowienia organ odwoławczy jest zobowiązany do stwierdzenia również w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania ( art. 134 kpa). A zatem postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, w którym organ wykluczył przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania, ale postanowienie, które musi następnie zostać wydane przez organ odwoławczy, w którym organ ten stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 134 kpa). Wydane w trybie art. 134 kpa postanowienie jest ostateczne, co wynika zarówno z treści art. 134 in fine, a także z charakteru tego postanowienia, które jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia odwołania. A zatem jest to ostatnie postanowienie, kończące postępowanie w sprawie i jako takie podlega zaskarżeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Przeciwieństwem postanowień kończących postępowanie w sprawie są postanowienia kończące w postępowaniu jedynie zagadnienia incydentalne, uboczne. Taki właśnie charakter ma postanowienie o odmowie przywrócenia terminu i jako takie nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Przyjęcie odmiennego stanowiska, to jest uznanie, że również na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przysługuje skarga do sądu administracyjnego prowadziłoby do niedorzecznej sytuacji, w której obydwa postanowienia byłyby zaskarźalne na tej samej podstawie. Należy przy tym podkreślić, że stosownie do dyspozycji z art. 134 § 1 p.p.s.a WSA zobowiązany jest rozstrzygać w granicach sprawy w związku z czym przy rozstrzygając skargę na postanowienie wydane w trybie art. 134 kpa ocenia również zasadność postanowienia o odmowie przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a tym samym także i to postanowienie podlega kontroli sądowej, ale w postępowaniu ze skargi na postanowienie kończące sprawę tj. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Trzeba również wskazać, że jakkolwiek zgodnie z art. 112 w zw. z art. 126 kpa błędne pouczenie w postanowieniu co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia to przepis ten nie stwarza podstawy do rozpoznania skargi w sprawie, w której skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Wobec powyższego przedmiotowa skarga M.D. i M.D. na postanowienie Wojewody [...] z 2. 04. 2009 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, natomiast zasadność stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do złożenia odwołania podlegać może kontroli w postępowaniu ze skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a strony skarżące mogą wnosić o przywrócenie terminu do złożenia skargi na w/w postanowienie .