II SA/Kr 752/03

WyrokWSA w Krakowie2005-09-12

Skład orzekający: Grażyna Danielec, Elżbieta Kremer, Bożenna Blitek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt stały jest prawidłowa, jeśli potwierdzenia pobytu dokonała osoba nieposiadająca tytułu prawnego do lokalu, mimo że nie jest już wymagane potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu?
Ratio decidendi
Czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt stały jest nieprawidłowa, jeśli potwierdzenia pobytu dokonała osoba nieposiadająca żadnego z tytułów prawnych do lokalu, wymienionych w art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w brzmieniu obowiązującym w lipcu 2002 r. Mimo że wyrok Trybunału Konstytucyjnego zniósł wymóg potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, nadal pozostała aktualna konieczność przedstawienia potwierdzenia pobytu przez osobę uprawnioną.
Stan faktyczny
Skarżący J. L., kurator spadku, wystąpił o anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania R. M. na pobyt stały w lokalu, argumentując, że potwierdzenia pobytu dokonała osoba (T. N.) nieposiadająca tytułu prawnego do lokalu. Organ I instancji odmówił anulowania, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego znoszący wymóg potwierdzenia uprawnień do lokalu. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2005 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia 17 lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 17 lutego 2003r. nr [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego /j .t. Dz.U. z 2000r.Nr 98, poz. 1071 z późn.zm./ w zw. z art.47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /j.t. Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz.960 z późn. zm/ po rozpatrzeniu odwołania J. L. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...] orzekającej o odmowie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu [...] lipca 2002r. pobytu stałego W. M. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] . Wydanie decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi: W dniu [...] lipca 2002r. R. M. dokonał zgłoszenia pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] . Potwierdzenia pobytu R. M. w przedmiotowym lokalu na druku zgłoszenia pobytu stałego dokonał T. N.. J. L. będący kuratorem spadku nie objętego po W. D. / na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] października 2000r. sygn.akt [...] / zam. [...] ul [...] wystąpił do organu I instancji pismem z dnia [...] października 2002r. o wszczęcie postępowania o anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały R. M.. W uzasadnieniu wniosku podał, że ani administrator, ani właściciel /zarządca/ nie wyrażali zgody na zameldowanie w formie podpisu na formularzu meldunkowym. Na formularzu widnieje podpis T. N., który nie posiada żadnego tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. odmówił anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania. W uzasadnieniu decyzji podał, że bezspornym jest fakt, iż w chwili zgłoszenia pobytu stałego R. M. mieszkał w przedmiotowym lokalu. Faktu tego nie kwestionuje skarżący J. L.. Organ I instancji wskazał, że podstawą do zameldowania na pobyt stały zgodnie z art.6 ust. 1 oraz art.10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest zamieszkiwanie w lokalu, w którym dąży się do zameldowania z zamiarem stałego przebywania. Wskazano również, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002r., sygn. akt K 20/01, ogłoszonym w Dzienniku Ustaw z 2002r. Nr 78, poz.716, orzekł o niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej / a tym samym o nieobowiązywaniu/ przepisu art.9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych , uzależniającego zameldowanie od posiadania uprawnień do przebywania w lokalu. Trybunał uznał w uzasadnieniu wyroku, że organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu, ani nie dokonuje kontroli legalności zamieszkiwania, lecz gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu osób. Z uwagi, że R. M. zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu, co po wejściu w życie powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest jedyną przesłanką warunkującą prawidłowość zarejestrowania pobytu w lokalu, natomiast nie jest już brane pod uwagę potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, dokonana czynność zameldowania jest prawidłowa i jako taka nie podlega anulowaniu. W odwołaniu od decyzji J. L. podniósł, ze decyzja organu I instancji narusza art.29 ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. A także wskazał, że powołany przez organ I instancji wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie orzekł o niezgodności z Konstytucją tego artykułu. Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2003r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że ocena i wymogi, jakie należy spełnić przy prawidłowym dokonywaniu zameldowania uległy znacznej weryfikacji. Przyczyną takiego stanu rzeczy stał się wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. /Dz.U. Nr 78, poz.716/, który stwierdził niekonstytucyjność art.9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w zakresie potwierdzania uprawnień do lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Oznacza to, że nie obowiązuje także druga część art. 29 tejże ustawy. Stwierdzono, że instytucja zameldowania jest jedynie rejestracją faktycznego miejsca pobytu danej osoby, nie związaną z uprawnieniami tej osoby do lokalu, w którym przebywa. W związku z powyższym, aktualnie jedynym warunkiem do dokonania prawidłowego zameldowania pod danym adresem jest fakt fizycznego w nim przebywania. Aby zatem stwierdzić nieprawidłowość dokonanego zameldowania, a w konsekwencji doprowadzić do anulowania takiej czynności, musiałby wyżej wymieniony warunek nie zostać spełniony. Z akt sprawy bezspornie wynika, że R. M. w dniu zgłoszenia pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w [...] faktycznie mieszkał pod wskazanym adresem. Skoro zatem spełniona została wymagana art.10 ust. 1 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanka warunkująca zarejestrowanie pobytu stałego, mianowicie zamieszkiwanie, brak jest zatem podstaw do zmiany czy uchylenia zaskarżonej decyzji. Skargę na decyzję Wojewody złożył J. L.. W skardze wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podtrzymuje zarzut naruszenia art.29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, albowiem potwierdzenia na druku meldunkowym R. M. dokonał T. N., który nie posiada tytułu prawnego do lokalu nr [...] przy ul. [...] . Natomiast skarżący nie kwestionuje faktu przebywania i zamieszkiwania R. M. w przedmiotowym lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga w przedmiotowej sprawie została złożona w Naczelnym Sądzie Administracyjnym przed dniem 1 stycznia 2004r. Zgodnie z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ wobec nie zakończenia postępowania przed powyższą datą sprawa podlega'' rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie . Powyższa kontrola , zgodnie z art.1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną . W przedmiotowej sprawie granice te wyznacza postępowanie o anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania. Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna. Ustalenia faktyczne w sprawie są bezsporne. Natomiast słuszny jest podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia przepisu art.29 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Warto przypomnieć treść tego przepisu w brzmieniu obowiązującym zarówno przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r., sygn. K 20/01, jak i po jego wejściu w życie. Art.29 ust. 1 ustawy stanowił " Wynajmujący, najemca, osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu, lub właściciel lokalu jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące, a ponadto właściciel (zarządca) budynku jest obowiązany wskazać, czy osobie tej przysługuje uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie"( tekst jednolity Dz.U z 2001r.Nr 87, poz.960). Zgodnie z ówczesnym brzmieniem tego przepisu osoba chcąca dokonać zameldowania na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące musiała przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu i potwierdzenie przysługującego jej uprawnienia do przebywania w lokalu. Krąg osób mogących dokonać potwierdzenia pobytu i krąg osób mogących dokonać potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu został zróżnicowany. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r., który stwierdził niezgodność z Konstytucją RP art. 9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a więc przepis który uzależniał zameldowanie na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące od przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu w którym ma nastąpić zameldowanie, zmienił równocześnie art.29 ust. 1 ustawy w zakresie w jakim przepis ten dotyczył wymogu przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu. Tym samym po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, art.29 ust. 1 ustawy zachował swą aktualność tylko w pierwszej części zdania tzn wynajmujący, najemca, osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu, lub właściciel lokalu jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące. Czyli odpadła konieczność przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, ale pozostała nadal aktualna konieczność przedstawienia potwierdzenia pobytu. Potwierdzenia pobytu w danym lokalu osoby która zamieszkała i chciała dokonać zameldowania mogła dokonać jedna z enumeratywnie wymienionych osób. W rozpoznawanej sprawie zameldowanie R. M. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] dokonane zostało w dniu [...] lipca 2002r. , a potwierdzenia pobytu dokonał T. N., który nie posiadał żadnego z wymienionych w art.29 ust. 1 ustawy tytułów prawnych do lokalu, tym samym nie był osobą uprawnioną do potwierdzenia pobytu. Potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu nie było już wówczas potrzebne. W tym stanie rzeczy podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia art.29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przy dokonaniu zameldowania na pobyt stały R. M. jest zasadny. Tym samym zasadny jest zarzut, że zaskarżona decyzja organu II Instancji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa. Na marginesie należy zaznaczyć, że obecne brzmienie art.29 ust. 1 ustawy ( obowiązuje od 1 maja 2004r., Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz.887) stanowi że " Właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące w tym lokalu. Potwierdzenia faktu pobytu osoby w lokalu dokonuje się na formularzu meldunkowym w formie czytelnego podpisu z oznaczeniem daty jego złożenia " . Czyli obecnie ustawodawca nie wskazuje konkretnych tytułów prawnych do lokalu osób, które mogły potwierdzić fakt pobytu danej osoby w lokalu, tylko przyjął szerszą formułę, że potwierdzenia tego może dokonać osoba posiadająca tytuł prawny do lokalu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uwzględnił skargę i uchylił decyzję, albowiem stwierdził naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło