II SA/Kr 752/07
WyrokWSA w Krakowie2008-04-23
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Krystyna Daniel, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu ochrony środowiska uzgadniające warunki realizacji przedsięwzięcia może zostać wydane bez należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, które pozwalałoby na kontrolę procesu decyzyjnego?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zostały uchylone z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. Uzasadnienia obu postanowień nie spełniały wymogów formalnych, nie pozwalały na ocenę zgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego, technologii, sposobu oddziaływania na środowisko, źródeł zagrożeń ani przyjętych rozwiązań minimalizujących. Brak było również analizy wniosku i raportu oddziaływania na środowisko.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Starosty uzgadniające warunki realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech hal do hodowli brojlerów kurzych. Skarżący zarzucali m.in. rozbieżności w deklarowanej wielkości produkcji i lakoniczne uzasadnienie rozstrzygnięcia. Sąd uznał skargę za zasadną z powodu wadliwości postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Ewa Rynczak Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A. B. i M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uzgodnienia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji
Postanowieniem Starosty [...] z dnia [...].2007r. znak [...], na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 378 ust.1 ustawy z dnia 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r. Nr129, poz. 902 ) oraz art. 106 k.p.a. - uzgodniono pozytywnie w zakresie ochrony środowiska przed wydaniem na wniosek B. S. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcie pod nazwą "Budowa trzech hal do hodowli brojlerów kurzych, budowa studni głębinowej, budowa wagi samochodowej oraz budowa wjazdu na działkę nr [...] w miejscowości [...] ", podając następujące warunki uzgodnienia: 1. planowana inwestycja nie może spowodować zagrożenia skażeniem wód, gleby i ziemi; 2. gospodarka odpadami, powstającymi na etapie wykonywania prac budowlanych, oraz na etapie eksploatacji winna być prowadzona zgodnie z wymaganiami ustawy o odpadach z dnia 27.04.2001 r. ( Dz. U. Nr 62, poz. 628 z późn. zm.), przy czym przepisów tej ustawy nie stosuje się do mas ziemnych lub skalnych usuwanych albo przemieszczanych w związku z realizacją inwestycji, jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, decyzja o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenie robót budowlanych określają warunki i sposób ich zagospodarowania, a ich zastosowanie nie spowoduje przekroczeń wymaganych standardów jakości gleby i ziemi, o których mowa w ustawie z dnia 27.04.2001 r. -Praw ochrony środowiska; 3. poziom hałasu nie może przekroczyć dopuszczalnych wartości, określonych w przepisach ustawy z dnia 4.07.2006r. Prawo ochrony środowiska i aktach wykonawczych do tej ustawy; 4. po zrealizowaniu inwestycji teren wymaga uporządkowania i odnowienia roślinności, która będzie pełnić funkcję ozdobną i izolacyjną; 5. prawne warunki korzystania ze środowiska odnośnie wprowadzania gazów i pyłów do powietrza atmosferycznego regulowanych zgodnie z ustawą z dnia 27.04.2001 r. - Prawo ochrony środowiska.
Orzekając w ten sposób podano, że Urząd Miasta i Gminy [...] wystąpił wnioskiem z dnia [...].2006r, uzupełnionym w dniu [...].2007, o uzgodnienie przedmiotowej inwestycji w zakresie ochrony środowiska przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zamierzone przedsięwzięcie zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 41 lit. "c" oraz pkt 90 lit. "b" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z klasyfikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko ( Dz. U. Nr 257, póz. 2573 z późn. zm. ), klasyfikuje się jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego sporządzenie raportu oddziaływania inwestycji na środowisko może być wymagane. Na mocy postanowienia z dnia [...].2006r. znak [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] nałożył obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. W przedłożonym raporcie, opracowanym przez [...] J. C. , autorka stwierdza, że realizacja przedmiotowej inwestycji nie pogorszy stanu istniejącego środowiska, tzn. nie wpłynie negatywnie na gleby, krajobraz, świat zwierzęcy i roślinny, ludzi, zabytki kultury materialnej, warunki klimatyczno-meteorologiczne, nie spowoduje też naruszenia interesów osób trzecich pod warunkiem zachowania ogólnie obowiązujących przepisów budowlanych podczas budowy.
Inwestycja będzie polegała na budowie trzech hal (o powierzchni [...] m2) do hodowli brojlerów, studni głębinowej, a także wagi samochodowej. Ferma drobiu będzie prowadzić sześciotygodniowy cykl chowu kurcząt na brojlery. Jednorazowy cykl hodowli będzie obejmował około [...] sztuk kurcząt.
Przestrzeganie określonych w postanowieniu warunków uzgodnienia dotyczących ochrony wód, ziemi, emisji hałasu, odpadów, wprowadzania gazów i pyłów do powietrza, które wynikają z obowiązujących regulacji prawnych przyczyni się do ograniczenia ujemnego wpływu inwestycji na środowisko.
Na powyższe postanowienie zażalenia wnieśli w terminie M. K. i A. B.
Domagając się uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji M. K. wskazywał na rozbieżności dotyczące wielkości produkcji oraz lakoniczne uzasadnienie rozstrzygnięcia, które nie przekonuje o braku wpływu planowanej produkcji na środowisko. Podnosił w tym zakresie, że teren inwestycji położony jest w sąsiedztwie lasów i pól uprawnych, zatem w związku z realizacją planowanego przedsięwzięcia straci on swoje walory.
Skarżący A. B. zarzucał, że organ pierwszej instancji nie wziął pod uwagę rozbieżności pomiędzy deklarowaną wielkością produkcji, a przedłożonym do uzgodnienia raportem, które zostały zauważone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Wskazywał ponadto na rozmach inwestycji i jej negatywne oddziaływanie.
Postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].2007r. Nr [...], po rozpatrzeniu zażaleń na postanowienie Starosty [...] z dnia [...].2007r. znak [...], na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 378 ust. 1 ustawy z dnia 27.04.2001 r. - Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.), a także art. 106 oraz art. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając powyższe nawiązano do treści zaskarżonego postanowienia i obu zażaleń, oraz po zapoznaniu się z materiałem zgromadzonym w sprawie wyjaśniono, co następuje.
Wydanie decyzji w przedmiocie uwarunkowań środowiskowych poprzedza zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska jej uzgodnienie z właściwymi organami pod kątem dopuszczalnych warunków przedsięwzięcia. Dokonując uzgodnienia organy winny zatem określić warunki pod jakimi zgadzają się na realizację przedsięwzięcia. Uzgodnienie polega na uprzednim wyrażeniu stanowiska i zgody na konkretną treść rozstrzygnięcia w zakresie swojej właściwości, co następuje w trakcie postępowania dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W zasadzie odmowa uzgodnienia może nastąpić w przypadku stwierdzenia niezgodności planowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ( gdy został uchwalony), a także, gdy uzgodnienia nie da się przeprowadzić z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska ( jeżeli wiadomo, że nie mogą być one spełnione w przypadku realizacji planowanego przedsięwzięcia). Uzgodnienia dokonuje organ nie tylko w granicach swej właściwości, ale także swoich kompetencji. Organ współdziałający jest zobowiązany do zajęcia stanowiska w określonym zakresie i przekazania go we właściwej formie organowi decydującemu. Postępowanie to nie ma bowiem samodzielnego bytu, a o treści decyzji rozstrzyga organ decydujący, który w świetle prawa ponosi za nią pełną odpowiedzialność. W przypadku uzgodnienia, dokonywanego w trybie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska na potrzeby wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, starosta - działając jako organ ochrony środowiska - jest nie tylko
uprawniony, ale obowiązany do wyjaśnienia wszystkich kwestii niezbędnych do uzgodnienia warunków realizacji danego przedsięwzięcia pod względem ochrony środowiska.
W rozważnej sprawie Starosta [...] dokonał uzgodnienia przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa trzech hal do hodowli brojlerów kurzych, budowa studni głębinowej, budowa wagi samochodowej oraz budowa wjazdu na działkę nr [...] w miejscowości [...]", pod warunkami wskazanymi w postanowieniu. Chów lub hodowla zwierząt stanowi przedsięwzięcie zaliczane do mogących znacząco oddziaływać na środowisko zależnie od skali prowadzonej działalności (liczba dużych jednostek przeliczeniowych DJP), zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 43 lub § 3 ust. 1 pkt 90 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Skarżący wskazali na rozbieżności pomiędzy deklarowaną wielkością produkcji, a przedłożonym do uzgodnienia raportem, które jak wynika z pisma z dnia [...] 2007r. zostały zauważone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. W tym zakresie należy wskazać, że w razie braków w treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, lub rozbieżności materiału dowodowego organ uzgadniający powinien wyjaśnić budzące wątpliwości kwestie, dając temu wyraz w rozstrzygnięciu i uzasadnieniu, jednakże na tle przedłożonego do uzgodnienia materiału dowodowego nie można mówić o takich rozbieżnościach. We wniosku z dnia [...].2006r. B. S. wskazała skalę przedsięwzięcia jako hodowlę brojlerów w ilości [...] sztuk rocznie, podając jednocześnie, że stanowi to [...] DJP. Następnie pismem z dnia [...].2006r. wyjaśniła, że we wniosku z dnia [...].2006r. w punkcie pierwszym została błędnie wyliczona [...] a powinno być [...], zaś pomyłka nastąpiła w wyniku błędnej interpretacji przepisu. W przedłożonym raporcie oddziaływania na środowisko wskazano, że ferma drobiu będzie prowadzić sześciotygodniowy cykl chowu kurcząt na brojlery. Jednorazowy cykl hodowli będzie obejmował około [...] kurcząt. W ciągu roku na terenie fermy przeprowadzone będą trzy cykle hodowlane . Ponadto, B. S. w nawiązaniu do pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oświadczyła, że w ciągu roku na terenie fermy przeprowadzone będą trzy cykle hodowli. Jednorazowy cykl hodowli będzie obejmował około [...] kurcząt ([...] sztuk w jednym kurniku). Uwzględniając te okoliczności należy uznać, że brak jest rozbieżności i sprzeczności co do zakresu hodowli. Wnioskodawczyni nie deklarowała, że wielkość produkcji rocznie wyniesie [...], a jedynie iż liczba dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza winna być obliczona przy uwzględnieniu jednego cyklu, a nie rocznie, taka zaś interpretacja znajduje potwierdzenie w przepisach. Duże jednostki przeliczeniowe (DJP), to umowne jednostki przeliczeniowe według współczynników przeliczeniowych sztuk zwierząt określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. W załączniku tym wskazano na "współczynniki przeliczeniowe sztuk rzeczywistych na DJP", a więc na rzeczywistą, jednorazową obsadę zwierząt w danym momencie ( w rozważnym przypadku cykl hodowlany ), a nie w ciągu roku. Tym samym wskaźnik ten wynosi w rozważnym przypadku [...] DJP ([...]).Tak też przyjął Starosta wskazując w postanowieniu, że jednorazowy cykl hodowli będzie obejmował około [...] brojlerów, zaś jego ustalenia są prawidłowe. Nie ulega wątpliwości na tle wniosku, raportu i składanych oświadczeń, że jednorazowy cykl hodowli będzie
obejmował około [...] kurcząt, a więc w ciągu roku (tj. przy trzech cyklach) wielkość chowu wyniesie ok. [...] kurcząt. Jednakże z punktu widzenia określenia wielkości skali działalności istotne jest określenie rzeczywistej obsady zwierząt w kurnikach, tj. rzeczywistego czynnika oddziaływania, a nie ich liczby statystyczno-ekonomicznej. Brak też podstaw do kwestionowania wydanego rozstrzygnięcia z innych przyczyn. Podstawę ustaleń przed organem dokonującym uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska stanowi wniosek i sporządzony raport, co wynika wprost z przepisów. Organ występujący o uzgodnienie przedkłada bowiem: wniosek o wydanie decyzji i raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko albo informacje zawierające dane określone w art. 49 ust. 3, jeżeli sporządzenie raportu nie jest wymagane; wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony ( art. 48 ust. ustawy). Dla przedmiotowej inwestycji określono obowiązek sporządzenia raportu i raport taki został przedłożony. Z ustaleń tego raportu wynika, że planowana inwestycja nie naruszy uzasadnionych praw osób trzecich, zwłaszcza, że najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się w znacznej odległości. Stwierdzono w nim, że nie powinna ona stanowić znacznego źródła uciążliwości dla ludzi, wskazując jednocześnie na konieczność zagospodarowania terenu tak, aby projektowane przedsięwzięcie zadowoliło okolicznych mieszkańców. Należy podkreślić, że organy orzekające w tym Kolegium oceniły okoliczności faktyczne i prawne na podstawie całego materiału dowodowego, który jest ze sobą spójny. Środek dowodowy w postaci raportu oddziaływania na środowisko wykonanego przez mgr inż. J. C. i mgr inż. T. C. pozwolił na przekonanie się o istnieniu pewnych faktów w kwestii oddziaływania inwestycji na środowisko. Odpowiada on wymogom określonym w art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska, jest spójny, wskazuje na przeprowadzony proces logicznego rozumowania, wyciągania wniosków wynika z niego, czym kierowali się specjaliści wysuwając określone tezy, z jakich materiałów źródłowych i opracowań korzystali. Zatem dowód ten jest przydatny do rozstrzygnięcia podmiotowej sprawy. Zawiera on także opis w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie. Podniesione przez skarżących się zarzuty, dotyczące negatywnego wpływu inwestycji rozważane są właśnie w prowadzonym postępowaniu, a badane postanowienie ma zagwarantować ochronę środowiska przyrodniczego. Postanowienie określa warunki wynikające z obowiązujących przepisów na jakich możliwa jest realizacja inwestycji, a więc możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko. Niewątpliwie rodzaj planowanego przedsięwzięcia wzbudza społeczne niepokoje, którego to faktu nie kwestionują także ustalenia raportu, oraz wzbudza obawy przed powstaniem strat materialnych w nieruchomościach, jednakże organy administracji zobowiązane są do stosowania obowiązujących norm prawnych. Jeśli zatem w ustalonej sytuacji faktycznej brak przepisu, który pozwoliłby na odmowę wydania konkretnego rozstrzygnięcia, organ nie może nie uwzględnić złożonego wniosku. Ujemne oddziaływanie planowanej inwestycji ma zostać ograniczone właśnie za pomocą nałożonych na inwestora warunków w zakresie obowiązku odpowiedniego gromadzenia odpadów, odprowadzania ścieków, dostosowania poziomu hałasu do norm dopuszczalnych, oraz nasadzenia roślinności. Z analizy raportu oddziaływania na środowisko wynika, że inwestycja nie pogorszy stanu istniejącego środowiska, o czym szczegółowo wspomina organ pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia.
Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] .2007r. Nr [...], A. B. i M. K. domagali się jego uchylenia.
Uzasadniając powyższe skarżący podnosili, że nie wierzą w oczywista pomyłkę co do obliczania wskaźnika DPJ, uznając też za bezzasadne twierdzenia o braku znaczenia dla oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko ilości cykli produkcyjnych przewidzianych w skali roku oraz ograniczenie rozważań do cyklu jednorazowego. Cytując fragmenty publikacji książkowej dr H. Wackera i dr E. Granza " Produkcja zwierzęca " wydanej przez PWRiL w 1977r. dotyczące obsady stanowisk przy produkcji brojlerów wskazywali, że dla podawanej przez inwestora wielkości produkcji w czasie jednego cyklu wystarczająca jest jedna hala. Uwzględniając te dane oraz deklarowaną na [...] sztuk kurczą w skali roku wielkość produkcji uznawali takie wskazanie za nierzetelne oraz zmierzające do uzyskania pozwolenia na realizację inwestycji, po to by w przyszłości produkcje tę zwiększyć, stawiając skarżących i pozostałych mieszkańców wsi [...] przed faktem dokonanym.
W piśmie z dnia [...].2007r. skarżący ponawiając wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia wskazywali dodatkowo na zupełnie odmienną niż przeprowadzona w niniejszym postępowaniu, negatywną ocenę zgromadzonego materiału dokonaną w postanowieniu Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...].2007r. znak [...], którego kserokopię załączono do tego pisma.
Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w odpowiedzi na skargi z dnia [...].2007r. wnosiło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu oraz powtarzając niektóre z tam zamieszczonych wywodów.
Po doręczeniu stronom i uczestnikom postępowania sądowoadministracyjnego odpisów skargi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosło ponownie odpowiedź na skargę, w której podtrzymało stanowisko dotyczące pierwszej skargi oraz wnosiło o odrzucenie kolejnej z daty [...].2008r., względnie o jej oddalenie z przyczyn analogicznych do uprzednio podawanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. -oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami, wnioskami oraz powołana podstawą prawną skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. W sytuacji, gdy przedmiotem postępowania sądowadministracyjnego jest zaskarżalne w myśl art. 3 § 2 pkt 2 , przewidziane w art. 123 § 1-2 k.p.a. postanowienie organu administracji publicznej, nie rozstrzygające o istocie sprawy, lecz dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania administracyjnego, kontrola ta ogranicza się li tylko do badania prawidłowości zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego jego
wydanie postanowienia organu pierwszej instancji i nie może dotyczyć niezwiązanych z nim bezpośrednio kwestii materialnoprawnych.
W sprawie niniejszej nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi z daty [...].2008r., które to pismo jest odpisem złożonej uprzednio, z zachowaniem trybu 1 terminu przewidzianego w art. 54 § 1 p.p.s.a. oraz w art. 53 §1 p.p.s.a., przesłanym przez skarżących na wezwanie o uzupełnienie braków formalnych skargi w terminie określonym w art. 49 §1 p.p.s.a. skargi z daty [...].2007r., nadanej w urzędzie pocztowym [...].2008r.
Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń oraz okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania skargę należy uznać za zasadną, aczkolwiek z przyczyn innych, niż w niej wskazywane.
Postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 378 ust.1 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 129, poz. 902 - dalej w skrócie p.o.ś.) oraz art. 106 k.p.a. , w toku postępowania wszczętego przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] na wniosek B. S., w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech hal do hodowli brojlerów kurzych, studni głębinowej, wagi samochodowej oraz wjazdu na działkę nr [...] w miejscowości [...]. Analogiczne podstawy prawne oraz dalsze przepisy uwzględnił rozpoznając zażalenia skarżących organ drugiej instancji.
Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć uregulowane zostało w tak zatytułowanym rozdziale 2 , działu VI p.o.ś., przy czym tam, gdzie nie przewidziano regulacji szczególnych zawartych w tych przepisach, do kwestii proceduralnych stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej, uwzględniając etap postępowania oraz charakter wydanych w nim aktów administracyjnych przytacza się jedynie te regulacje ogólne, które charakteryzują postępowanie uzgodnieniowe, w szczególności zaś nawiązujące do jego celów oraz służących ich zapewnieniu wymogów.
Jak wynika z art. 47 p.o.ś. w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia : 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na : a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi,
b) dobra materialne, c) zabytki, d) wzajemne oddziaływanie między czynnikami, o których mowa w lit. a-c, e) dostępność do złóż kopalin; 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko; 3) wymagany zakres monitoringu. Stosownie do art. 48 ust. 1 p.o.ś. postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko przeprowadza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, który w myśl ust. 2 pkt 1 tego artykułu przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem ochrony środowiska. Zgodnie z treścią art. 47 ust. 3 p.o.ś. organ występujący o uzgodnienie przedkłada : 1) wniosek o wydanie decyzji; 2) raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko albo informacje zawierające dane określone w art. 49 ust. 3, jeżeli sporządzenie raportu nie jest wymagane; 3) wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Artykuł 52 ust. 1 stanowi, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać, z zastrzeżeniem ust. 1a: 1) opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności: a) charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, b) główne cechy charakterystyczne procesów produkcyjnych,
c) przewidywane wielkości emisji, wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia; 2) opis elementów przyrodniczych środowiska, objętych zakresem
przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia; 2a) opis istniejących w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami; 3) opis analizowanych wariantów, w tym wariantu: a) polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia, b) najkorzystniejszego dla środowiska, wraz z uzasadnieniem ich wyboru; 4) określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, w tym również w wypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko; 4a)analizę i ocenę możliwych zagrożeń i szkód dla zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w szczególności zabytków archeologicznych, w obrębie terenu, na którym ma być realizowane przedsięwzięcie; 5) uzasadnienie wybranego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na : a) ludzi, zwierzęta, rośliny, wodę i powietrze, b) powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimat i krajobraz, c) dobra materialne, d) zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków, e) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-d; 6) opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z : a) istnienia przedsięwzięcia, b) wykorzystywania zasobów środowiska, c) emisji, oraz opis metod prognozowania, zastosowanych przez wnioskodawcę; 7) opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko; 7a) dla dróg będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 - określenie założeń do: a) ratowniczych badań zidentyfikowanych zabytków znajdujących się na obszarze planowanego przedsięwzięcia, odkrywanych w trakcie prac budowlanych, b) programu zabezpieczenia istniejących zabytków przed negatywnym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia oraz ochrony krajobrazu kulturowego; 8) jeżeli planowane przedsięwzięcie jest związane z użyciem instalacji, porównanie, z zastrzeżeniem ust. 2, proponowanej technologii z technologią spełniającą wymagania, o których mowa w art. 143; 9) wskazanie, czy dla planowanego przedsięwzięcia konieczne jest ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania oraz określenie granic takiego obszaru, ograniczeń w zakresie
przeznaczenia terenu, wymagań technicznych dotyczących obiektów budowlanych i sposobów korzystania z nich; 10) przedstawienie zagadnień w formie graficznej; 10a)mapy dla będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 : a) dróg oraz linii kolejowych: -w skali 1:10.000 lub większej - dla przedsięwzięć lokalizowanych na obszarach podlegających ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz na terenie ich otulin, - w skali 1:25.000 lub większej – dla przedsięwzięć na pozostałych obszarach, b) napowietrznych linii elektroenergetycznych, c) instalacji do przesyłu ropy naftowej, produktów naftowych, substancji chemicznych lub gazu; 11) analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem; 12) przedstawienie propozycji monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego budowy i eksploatacji; 13) wskazanie trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy, jakie napotkano, opracowując raport; 14) streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie; 15) nazwisko osoby lub osób sporządzających raport; 16) źródła informacji stanowiące podstawę do sporządzenia raportu. Artykuł 52 ust. 1a p.o.ś. przewiduje, że organ, określając
zakres raportu, może - kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - odstąpić od wymagań co do zawartości raportu, o których mowa w ust. 1 pkt 10, 11 i 12, oraz od wymagania opisu wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia; nie dotyczy to dróg oraz linii kolejowych - będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1. W kolejnych ustępach tego artykułu zawarto szczegółowe regulacje dotyczące dalszych wymogów raportu w określonych w nich sytuacjach.
Uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 48 ust. 2 pkt 1 p.o.ś. stanowi przejaw współuczestnictwa w załatwieniu danej sprawy główniej i polega na wyrażeniu zgody na konkretną treść proponowanego rozstrzygnięcia. Dokonuje go organ współdziałający, w granicach swej właściwości oraz kompetencji oraz we właściwym trybie, który został określony w art. 106 k.p.a. , zaś uzgodnienie następuje w formie postanowienia. Jak wynika z art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Wyżej wskazane zasady należy uwzględniać nie tylko przy wydawaniu rozstrzygnięć co do istoty sprawy, ale także przy orzekaniu w kwestiach incydentalnych w postępowaniu uzgodnieniowym. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 124 § 2 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów postanowienia obowiązek organu zawarcia w nim uzasadnienia faktyczne i prawnego, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Uzasadnienie faktyczne w myśl art. 107§ 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a.
Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy wskazać, że postanowienie organu pierwszej instancji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a w związku z art. art. 126 k.p.a., w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego. Wskazano w nim jedynie na podstawy sporządzenia przedłożonego w sprawie raportu oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko, przytoczono ogólnikowo zawarte w nim stwierdzenie o braku negatywnego wpływu realizacji przedsięwzięcia na gleby, krajobraz, świat zwierzęcy i roślinny, ludzi, zabytki kultury materialnej, warunki klimatyczno-meteorologiczne, a także interesy osób trzecich pod warunkiem zachowania ogólnie obowiązujących przepisów budowlanych podczas budowy. Charakteryzując w trzech zdaniach samo zamierzenie, wyjaśniono równie lakonicznie, że przestrzeganie określonych w postanowieniu warunków uzgodnienia dotyczących ochrony wód, ziemi, emisji hałasu, odpadów, wprowadzania gazów i pyłów do
powietrza, które wynikają z obowiązujących regulacji prawnych przyczyni się do ograniczenia ujemnego wpływu inwestycji na środowisko. Przytoczone na wstępie rozważań przepisy, które winien mieć na uwadze organ pierwszej instancji orzekając w niniejszej sprawie wskazują na obowiązek dokonania przed wydaniem postanowienia wielowątkowej, wariantowej analizy i oceny stanu faktycznego na tle obowiązujących przepisów prawa co do oddziaływania konkretnej inwestycji w fazie realizacji, eksploatacji i likwidacji na różne elementy środowiska oraz jej ujawnienia w uzasadnieniu orzeczenia, w sposób umożliwiający kontrolę procesu decyzyjnego, który doprowadził do wydania określonego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie postanowienia organu pierwszej instancji nie zawiera żadnych fragmentów umożliwiających stwierdzenie, że obowiązki te zostały w sprawie niniejszej prawidłowo wykonane, zaś jego treść nie pozwala nawet na ogólną orientację w takich kwestiach jak : zgodność przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjmowana technologia przedsięwzięcia, sposób jego oddziaływania na środowisko, źródła, rodzaj i stopień ewentualnych zagrożeń oraz rozwiązania przyjęte dla ich minimalizacji, możliwe warianty przedsięwzięcia. Brak w uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji jakiejkolwiek analizy złożonego przez B. S. wniosku oraz jego uzupełnienia, czy przedłożonego w sprawie raportu przedmiotowej inwestycji na środowisko. Wbrew temu, co podaje organ pierwszej instancji, dostępny w aktach administracyjnych raport nie został sporządzony wyłącznie przez mgr inż. J. C., lecz także przez mgr inż. T. C., przy czym nie jest wiadomym, czy wyżej wymienieni posiadają konieczne dla dokonania stosownej analizy wiadomości specjalne.
Uzasadnienie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2007r. Nr [...] zawiera trafne rozważania natury ogólnej, wskazujące na specyfikę postępowania uzgodnieniowego i obowiązki organu współdziałającego, a także prawidłową, bo popartą ustaleniami , wskazaniem dowodów, obowiązujących przepisów oraz słuszną argumentacją analizę dotyczącą kwalifikacji przedmiotowej inwestycji jako mogącej oddziaływać na środowisko, która co do hodowli drobiu winna uwzględniać planowaną obsadę brojlerów we wszystkich kurnikach w czasie jednego cyklu produkcyjnego. Podzielając to stanowisko za bezzasadny należy uznać zarzut skargi wskazujący na potencjalną możliwość zwiększenia obsady brojlerów w zamierzonych do budowy kurnikach.
Powyższe nie jest jednak równoznacznie z prawidłowym wykonaniem przez organ drugiej instancji obowiązków kontrolnych oraz dotyczących ponownego rozpatrzenia sprawy. Zważyć należy bowiem, że w istotnych z uwagi na przedmiot niniejszego postępowania administracyjnego kwestiach także uzasadnienie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nie odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a w związku z art. 126 k.p.a. i art. 144 k.p.a. , w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego. Również to uzasadnienie, które charakteryzujące jedynie skalę zamierzonej przez B. S. produkcji nie pozwala nawet na ogólną orientację w takich kwestiach jak : zgodność przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjmowana technologia przedsięwzięcia, sposób jego oddziaływania na środowisko, źródła, rodzaj i stopień ewentualnych zagrożeń oraz rozwiązania przyjęte dla ich minimalizacji, możliwe warianty przedsięwzięcia. Wypowiedzi odnoszące się pozytywnie do sporządzonego w sprawie raportu stwarzają jedynie pozory jego oceny oraz są dowolne, na co wskazuje szereg okoliczności, l tak organ drugiej instancji nie podaje na jakiej podstawie przyjmuje, że raport sporządzili specjaliści skoro, tak w samym dokumencie, jak i w aktach administracyjnych brak danych, czy dowodów potwierdzających posiadanie przez mgr inż. J. C. i mgr inż. T. C. określonego
wykształcenia oraz doświadczenia zawodowego w dziedzinie ochrony środowiska. Co do spójności raportu z materiałem dowodowym, czy spełnienia wymogów z art. 52 p.o.ś. należy zwrócić uwagę, że wbrew wskazaniom podanym we wniosku B. S., z którego wynika, że obornik ma być zagospodarowany na potrzeby własne, w raporcie jest mowa o zamiarze inwestora jego wywożenia. W obu wypadkach nie jest wiadomym, czy gospodarowanie obornikiem i gnojówką poddane jest regulacjom prawnym. W przedmiotowym raporcie brak wymaganej w myśl postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...].2006r. znak [...] analizy wpływu inwestycji na ludzi w kontekście planowanej na poziomie pietra budynku funkcji mieszkalnej, zaś posiada ona także inne braki. Z akt sprawy nie wynika, że raport został uzupełniony zgodnie z pismem Starosty [...] z dnia [...].2007r., zaś w tym zakresie dostępne są jedynie wyjaśnienia B. S. złożone w piśmie z daty [...] 2007r.
Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych, przy czym wskazane wyżej uchybienia proceduralne wymogom z art. 7 k.p.a, 77 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a w związku z art. 126 k.p.a. i art. 144 k.p.a., stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego i poprzedzającego jego wydanie postanowienia organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c " p.p.s.a., przy odstąpieniu dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu ( por. wyrok NSA z 10.02.1981 r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ), zaś w sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn jest ona niemożliwa i bezprzedmiotowa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku , zaś rzeczą organów administracji publicznej przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie eliminacja wytkniętych uchybień oraz wydanie stosownego rozstrzygnięcia w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu.
Skarżący pouczeni przed rozprawą o treści art.200 p.p.s.a. i art. 210 p.p.s.a. nie złożyli wniosku o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło