II SA/Kr 752/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2011r na posiedzeniu niejawnym wniosku S.B. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 11 maja 2010r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. W dniu 28 grudnia 2010r. S.B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2010r. wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania. Skarżący domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia kwalifikowanego zastępcy procesowego. Podnosi, iż ma ciężką sytuację materialną, jest emerytem w podeszłym wieku, po dwóch operacjach, bez możliwości dorobienia w zawodzie budowlanym, ma na utrzymaniu uczącą się córkę. Orzekający, ustosunkowując się do wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych umorzył postępowanie w tej kwestii. Z akt sprawy wynika bowiem, iż postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 sierpnia 2010r. skarżący został w całości zwolniony od kosztów sądowych. Bezzasadne byłoby zatem ponowne rozpatrywanie wniosku w tym zakresie skoro prawo pomocy w formie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych zostało już prawomocnie przyznane. Stąd mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 par. 1 pkt 3 w związku z art. 258 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – umorzono postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W tym miejscu orzekający pragnie zaznaczyć, iż zwolnienie z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, które ma miejsce w przedmiotowej sprawie, dotyczy jedynie zwolnienia od kosztów sądowych, a nie obejmuje instytucji przyznania kwalifikowanego zastępcy procesowego w sprawie. Odnosząc się zatem do wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, zważono, co następuje. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z córką. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł. Z oświadczenia skarżącego wynika także, iż posiada on dom niewykończony o pow. 120 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 0,57 ha aktualnie zalaną wodą po powodzi. Przedstawia rachunki za gaz, wodę na łączną kwotę około 230 zł. Dodaje, iż płaci alimenty na córkę w wysokości 500 zł, drewno to koszt około 200 zł, leki 60 zł. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych bądź ustanowienia kwalifikowanego zastępstwa procesowego w sprawie stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy działa na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153 poz. 1270 ). Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie, która wykaże, iż nie ma jakichkolwiek dochodów do pokrycia kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy i to on musi dokładnie wyjaśnić i przedstawić, na żądanie sądu, swój stan majątkowy, uzasadniający przyznanie prawa pomocy. W ocenie orzekającego, skarżący nie wykazał w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia kwalifikowanego zastępcy procesowego bez uszczerbku w koniecznym swoim utrzymaniu. Skarżący wykazał bowiem, iż posiada dochód w wysokości [...] zł, został już całkowicie zwolniony od kosztów sądowych, posiada majątek. Ponadto – co najistotniejsze – z akt sprawy wynika, iż skarżący ma - ustanowionego 20 grudnia 2010r. kwalifikowanego pełnomocnika z wyboru. Pełnomocnictwo to obejmuje jedynie czynność przeglądnięcia akt sprawy jednakowoż świadczy o możliwości wygenerowania przez wnioskodawcę środków pieniężnych dla ustanowienia pełnomocnictwa z wyboru. W ocenie orzekającego, biorąc pod uwagę w szczególności powyżej przedstawione okoliczności, nie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające ustanowienie adwokata. Tym bardziej, iż zgodnie z treścią art. 246 par. 1 pkt 2 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści art. 199, na mocy której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, w tym koszty adwokackie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności winny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym przepisie. Przez uszczerbek utrzymania zaś koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Zdaniem orzekającego, w przedmiotowej sprawie okoliczności takie nie zostały w sposób nie budzący wątpliwości wykazane i udowodnione w taki sposób, aby skarżącemu przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym - na obecnym etapie poprzez ustanowienie dla niego również kwalifikowanego pełnomocnika ( całkowite zwolnienie od kosztów sądowych nastąpiło postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2010r. ). Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).