II SA/Kr 753/16
WyrokWSA w Krakowie2016-10-06
Skład orzekający: Paweł Darmoń, Mirosław Bator, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji, uznając, że osoba składająca wniosek o wznowienie postępowania nie jest stroną postępowania, mimo że mogła działać jako pełnomocnik właściciela nieruchomości, a organy nie podjęły wystarczających działań wyjaśniających?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy materialnej, zasady informacji i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej. Organy nie podjęły wystarczających działań wyjaśniających, czy osoba składająca wniosek o wznowienie postępowania działała we własnym imieniu, czy jako pełnomocnik właściciela nieruchomości, co skutkowało przedwczesnym rozstrzygnięciem sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na utwardzeniu części działki bez zgody organu. E.K. wniosła o wznowienie, twierdząc, że nie została prawidłowo powiadomiona o postępowaniu i że jest stroną ze względu na wspólne fundamenty z sąsiednim budynkiem. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że E.K. nie jest właścicielką sąsiedniej działki i nie posiada interesu prawnego. Skarżący A.K. (właściciel sąsiedniej działki) wniósł skargę, twierdząc, że E.K. działała jako jego pełnomocnik, a organy nie wyjaśniły tej kwestii.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 kwietnia 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 sierpnia 2015 r. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz A.K. kwotę 200,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2016 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 kwietnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego A.K. kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 28 kwietnia 2016 r., nr [...] (znak: [...]), na podstawie:
* art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks
postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., póz. 23, dalej jako: k.p.a.)
oraz
* art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
(tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., póz. 290, dalej jako: u.p.b.),
po rozpatrzeniu odwołania E. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 sierpnia 2015 r. (znak: [...]), wydanej po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2014 r. (znak: [...]), kończącej postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie robót budowlanych polegających na utwardzeniu części dz. nr [...] obr. [...] P., przy ul. [...] w K., zrealizowanych bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Po analizie nadesłanego przez organ l instancji materiału dowodowego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że przebieg postępowania i stan faktyczny sprawy wynikający ze zgromadzonego materiału dowodowego został w sposób obszerny przedstawiony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji, w związku z powyższym odstąpił od ponownego szczegółowego przytaczania stanu faktycznego w niniejszym rozstrzygnięciu, ograniczając się w tym zakresie jedynie do przywołania najistotniejszych faktów z przebiegu postępowania przed organem l instancji.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie w sprawie robót budowlanych polegających na utwardzeniu kostką brukową gruntu - części dz. nr [...] obr. [...] P., przy ul. [...] w K., zrealizowanych bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez ten organ decyzji z dnia 19 grudnia 2014 r. (znak: [...]).
Pismem z dnia 16 lutego 2015 r. E. K., wskazując na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2014 r. (znak: [...]), wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b., w której odstąpiono od nałożenia na inwestora M. M., obowiązku wykonania dodatkowych robót budowlanych ze względu na doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
W uzasadnieniu ww. wniosku E. K. wskazała, że wnosi go w imieniu własnym, niemniej jednak w dalszej jego treści wnioskodawczyni posługiwała się liczbą mnogą podnosząc m.in., że: "w wyniku całkowicie błędnych ustaleń poczynionych przez organ nadzoru budowlanego dotyczących kręgu podmiotów będących stronami prowadzonego postępowania, nie zostali oni powiadomieni lub nie zostali uznani za strony" w szeregu podejmowanych przez organ czynności oraz "nie zostało im doręczone wydane w sprawie rozstrzygnięcie", a nadto podała, że w jej ocenie "my jesteśmy stroną, gdyż sprawa dotyczy terenu, na którym znajduje się nasz dom bliźniak, który ma wspólne fundamenty i ściany" z nieruchomością sąsiednią inwestora M. M. Wnioskodawczyni wskazała przy tym, że utwardzenie działki za pomocą kostki brukowej wykonane bez odpowiedniego odwodnienia - w jej ocenie - spowodowało ujemny wpływ na sąsiadujące działki, tj. pękanie ścian i fundamentów budynków nasiąkniętych wodą, co miała potwierdzić kontrola przeprowadzona w dniu 22 lipca 2014 r. Zdaniem E. K., nie sposób również uznać za zasadne twierdzenia inwestora wyrażone m.in. w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 21 października 2014 r. (znak: [...]), że utwardzenie kostką brukową nastąpiło w miejscu skutej nawierzchni betonowej w 2010 r., która istniała od lat 70-tych XX w., co potwierdzać mają załączone przez wnioskodawczynię zdjęcia satelitarne z 2009 r. Ponadto wnioskodawczyni wskazała, że w jej ocenie "stronami w tej sprawie są Pani W.F., K. Wydz. Arch. i Urb.", a w związku z tym pominięcie ich przez organy nadzoru budowlanego uniemożliwiło im wzięcie czynnego udziału w postępowaniu, co stanowi podstawę do jego wznowienia zgodnie z art. 145 §o 1 pkt 4 k.p.a. Ponadto wskazała, że "zdaniem wnioskodawców przeprowadzone postępowanie przez organ nadzoru budowlanego, w którym została wydana decyzja nr [...] w oparciu o poczynione założenie, zgodnie z którym realizacja przez inwestora kostki brukowej bez wymaganego zgłoszenia i wadliwie funkcjonująca przez okres 4 lat na tereny sąsiadujące, czyli na działki [...] i [...] obr. [...] P. przy ul. [...] w K., nie może być racjonalne, a w konsekwencji ponownie prawnie uzasadnione".
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu ww. wniosku, postanowieniem z dnia 16 marca 2015 r. (znak: [...]), na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., wznowił postępowanie w sprawie.
W wyniku przeprowadzenia wznowionego postępowania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 3 sierpnia 2015 r. (znak: [...]) odmówił uchylenia kwestionowanej decyzji tut. Organu nr [...] z dnia 19.12.2014.
Odwołanie od ww. decyzji wniosła E. K. podnosząc, że jest "właścicielką bliźniaka, budynku jednorodzinnego o wspólnych fundamentach i wspólnych ścianach nośnych z podziałem na mieszkania". Wnioskodawczyni wskazała również, że w jej ocenie na skutek przegniłej instalacji wodno-kanalizacyjnej znajdującej się na nieruchomości M. M. oraz wycieku z rynny od frontu domu doszło do zalania jej piwnicy, a nadto podała, że w toku przeprowadzonych kontroli w dniach 8 sierpnia 2014 r. ustalono, że położona w celu utwardzenia, kostka brukowa została wykonana bez odpowiedniego odwodnienia. Zdaniem E. K. jest ona stroną postępowania i ma interes prawny w sprawie, o czym świadczyć mają przedłożone przez nią pisma z PZU, a w związku z tym powinna ona zostać uznana za stronę niniejszego postępowania.
Organ odwoławczy wskazał, że po doręczeniu odwołania E. K. wraz z aktami sprawy, dokonał on ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej w granicach przez postępowanie pierwszej instancji w oparciu o nadesłane akta sprawy (znak: [...] oraz znak: [...]).
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego można podzielić na dwa etapy. Pierwszy z nich polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia, które sprowadza się do badania, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, czy powołuje ona podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 2 k.p.a. Z kolei w drugim etapie, po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, jest ono prowadzone co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organ odwoławczy dodał przy tym, że tylko na tym etapie możliwy jest wgląd w materialnoprawny przedmiot sprawy, której wznowienie dotyczy, zaś na wnioskodawcy spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.
Organ odwoławczy wskazał również, że z treści postanowienia z dnia 16 marca 2015 r. o wznowieniu postępowania nie wynika, że organ l instancji zbadał, czy został zachowany termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 2 k.p.a., dlatego też podjęte przez niego czynności miały na celu wyjaśnienie, czy wniosek został złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydanej decyzji. Organ II instancji podał przy tym, że na podstawie treści przekazanych - za pomocą faxu - kopii dokumentów w związku z informacją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego udzieloną E. K. w następstwie złożonego przez nią wniosku o udzielenie informacji publicznej dowiedziała się ona o wydanych rozstrzygnięciach w sprawie [....], o czym świadczy również zwrotne potwierdzenie odbioru ww. pisma przez E. K., a w związku z tym należało przyjąć, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. Tym samym zdaniem organu odwoławczego kolejnym etapem wznowionego postępowania powinno być zbadanie przez organ przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a., wskazanej we wniosku o wznowienie postępowania.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ l instancji nie uczynił zadość wskazanym powyżej obowiązkom i nie zbadał w sposób wnikliwy przymiotu strony E. K., gdyż stwierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, że E. K. jest właścicielką sąsiedniej nieruchomości nie zostało oparte na jakichkolwiek dowodach, a wręcz przeciwnie, z aktualnej treści księgi wieczystej nr [...] dla dz. nr [...] wynika, że właścicielem sąsiedniej dz, nr [...] jest A. K. Organ odwoławczy podał przy tym, że E. K., ani we wniosku o wszczęcie postępowania, ani we wniosku o wznowienie nie wskazała, że działa w imieniu właściciela działki, nie przedłożyła również do wniosku żadnych pełnomocnictw. Dlatego też zdaniem organu II instancji należało uznać, że działa ona w imieniu własnym, w następstwie czego nie posiadała ona indywidualnego interesu prawnego w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2014 r. (znak: [...]), wobec braku udziałów w prawie własności nieruchomości przy ul. [...]. W ocenie organu odwoławczego nie było zatem podstaw, by przystąpić do badania istnienia indywidualnego interesu prawnego E. K., opartego o przepisy prawa materialnego (w tym techniczno-budowlane), w związku z dokonanym utwardzeniem terenu działki przez właściciela sąsiedniej nieruchomości – M. M. Skoro bowiem nie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania, to nie było również podstaw do rozstrzygnięcia istoty sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał przy tym, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji organu l instancji było w tej kwestii lakoniczne i nie wyjaśniało podjętego rozstrzygnięcia, stąd też był on zobligowany do ponownego zbadania przesłanek formalnych do wznowienia postępowania i sporządzenia odrębnego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, co-w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - nie naruszało zasady dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 15 k.p.a.
W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie zachodziła zatem okoliczność określona w art. 151 § 1 k.p.a., tj. brak podstaw do uchylenia decyzji
dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. i pomimo, że rozstrzygnięcie organu l instancji zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i 107 k.p.a., to po eliminacji ww. uchybień w trybie odwoławczym, należało uznać, iż nie narusza ono prawa.
Organ II instancji nadmienił przy tym, że wszystkie kwestie techniczne i merytoryczne podnoszone w odwołaniu, jako nie podlegające ponownej ocenie we wznowionym postępowaniu, wobec stwierdzenia braku podstaw do wznowienia określonych w art. 145 § 1 k.p.a., nie mają wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia.
Skargę na ww. decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, A. K., reprezentowany przez żonę E. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, a nadto zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 6 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia o odmowie
uchylenia decyzji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 19 grudnia 2014 r. z uwagi na fakt, iż zdaniem organów nadzoru budowlanego II instancji wniosek o wznowienie postępowania pochodził od podmiotu, któremu nie przysługuje tytuł własności do nieruchomości położonej przy ul[...] w K., podczas gdy poszanowanie przez organy zasady zaufania do działań podejmowanych przez organy władzy publicznej winno skutkować uznaniem, iż wniosek o wznowienie postępowania w sprawie został skierowany w imieniu właściciela przedmiotowej nieruchomości przez ustanowionego pełnomocnika, tak jak to miało w toku postępowania administracyjnego w ramach, którego została wydana decyzja z dnia 19 grudnia 2014 r., nr [...],
2) art. 6 w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy
decyzji o odmowie uchylenia decyzji wydanej przez Powiatowego Inspektora
Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 19 grudnia 2014 r. w przypadku, w którym organy nadzoru budowlanego zaniechały jakichkolwiek działań, których celem byłoby poinformowanie skarżącego o wątpliwościach co do charakteru przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania, podczas gdy tego rodzaju działanie było w pełni uzasadnione tym, iż skarżący zasadniczo na gruncie ogółu postępowań prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego, a dotyczących nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. był reprezentowany przez pełnomocnika, stąd tym bardziej oczekiwanie skarżącego dotyczące wyjaśnienia przez organ konsekwencji prawnych związanych z osobą składającą wniosek o wznowienie postępowania winno zostać uznane za uzasadnione,
3) art. 6 w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy decyzji o odmowie uchylenia decyzji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 19 grudnia 2014 r. w przypadku, w którym na gruncie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 19 grudnia 2014 r. (znak: [...])m jak i następczo w ramach postępowania wznowieniowego uprawnienie skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu zostało całkowicie zignorowane przez organy nadzoru l i II instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu 20 czerwca 2014 r. złożył do Prezydenta Miasta przez pełnomocnika wniosek w sprawie przeprowadzenia czynności kontrolnych w związku z powtarzającymi się zalaniami nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., w następstwie których stwierdzono uchybienia świadczące o zaistniałym naruszeniu przez właściciela sąsiedniej nieruchomości art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne oraz nałożono na właściciela sąsiedniej nieruchomości M. M. obowiązek wykonania czynności mających zapobiec powstawaniu szkód na nieruchomości sąsiedniej, tj. na dz. nr [...] położonej przy ul. [...] w K. Skarżący podał również, że z uwagi na niewykonanie przez inwestora nałożonych obowiązków zwrócił się ponownie do organu o przeprowadzenie kolejnej kontroli, której efektem było skierowanie przez Prezydenta Miasta wniosku z dnia 24 lipca 2014 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego mającego za przedmiot zmiany stanu wody na gruncie w wyniku ułożenia kostki brukowej na terenie dz. nr [...], obr. P. przy ul. [...] oraz zagospodarowania wód opadowych powodującego nasiąkanie fundamentów budynku wodą.
Ponadto skarżący wskazał, że pismem z dnia 16 marca 2015 r. (znak: [...]), organ l instancji powiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia na wniosek E. K. postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji nr [...] z dnia 19 grudnia 2014 r. (znak: [...]) kończącej postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych polegających na utwardzeniu części dz. nr [...], obr. [...] P. przy ul. [...] w K. Skarżący podał także, że w toku przedmiotowego postępowania organ przeprowadził czynności kontrolne, w których uczestniczył pełnomocnik skarżącego. Skarżący dodał przy tym, że złożył on w ramach przedmiotowego postępowania pełnomocnictwo udzielone E. K. upoważniające do działania w imieniu mocodawcy w ramach ogółu postępowań dotyczących nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., które to pełnomocnictwo zostało przez niego przedłożone także w ramach postępowania zainicjowanego wnioskiem Prezydenta Miasta skierowanym do organu nadzoru budowlanego. Ponadto zdaniem skarżącego na podkreślenie zasługuje działanie organu nadzoru budowlanego, który dokonał rozdzielenia prowadzonego początkowo postępowania w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie w wyniku ułożenia kostki brukowej na terenie dz. nr [...] obr. [...] P. przy ul. [...] oraz zagospodarowania wód opadowych powodującego nasiąkanie fundamentów budynku wodą, na kilka odrębnych postępowań administracyjnych (znak: [...], [...], [...], [...], [...]), a mimo to w dalszym ciągu uznawał skarżącego za stronę działającą przez ustanowionego pełnomocnika, czego potwierdzeniem jest kierowana korespondencja, jak i dopuszczenie pełnomocnika do udziału w czynnościach przeprowadzonych w dniach 15 września 2014 r., 2 lutego 2015 r., 17 marca 2015 r., 10 czerwca 2015 r., 9 stycznia 2015 r. 23 marca 2015 r. oraz 17 marca 2015 r. Skarżący podał również, że pomimo przyznania przymiotu strony w ramach postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego (znak: [...] oraz [...]), organ l instancji ostatecznie pominął jako stronę prowadzonego postępowania właściciela nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., czego potwierdzeniem jest wydanie w dniu 19 grudnia 2014 r. decyzji (znak: [...]), na podstawie art. 51 ust. I pkt 2 u.p.b., którą odstąpiono od nałożenia na inwestora obowiązku wykonania dodatkowych robót budowlanych, wskazując jednocześnie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, iż przymiot strony w ramach postępowania prowadzonego przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, przysługuje wyłącznie inwestorowi.
Zdaniem skarżącego, powołującego się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ nadzoru II instancji powinien uznać za stronę prowadzonego postępowania, na podstawie art. 28 u.p.b., właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością, na której znajduje się obiekt budowlany, którego dotyczy postępowanie. Dlatego też w ocenie skarżącego, na skutek błędów w przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym, organ II instancji w sposób całkowicie nieuprawniony odstąpił od badania interesu prawnego przysługującego właścicielowi nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., którego istnienie można wywieść wprost poprzez skonfrontowanie okoliczności faktycznych zaistniałych na gruncie przedmiotowej sprawy z orzecznictwem sądów administracyjnych dotyczącym postępowań prowadzonych na podstawie art. 50-51 u.p.b. Tym samym zdaniem skarżącego, skoro w przypadkach możliwego negatywnego oddziaływania, właściciel nieruchomości sąsiadującej jest uznawany za posiadającego interes prawny do udziału w postępowaniu w charakterze strony, to istnienie interesu prawnego nie powinno budzić jakichkolwiek wątpliwości na gruncie stanu faktycznego zaistniałego w przedmiotowej sprawie, w którym mamy do czynienia z nieruchomościami zabudowanymi budynkiem bliźniaczym w odniesieniu, do którego na skutek nieprawidłowości ze strony inwestora, dochodzi do rzeczywistego negatywnego oddziaływania na dz. nr [...] położoną przy ul. [...] w K. oraz znajdujący się na działce budynek, czego potwierdzeniem są liczne wystąpienia i podania składane zarówno przez skarżącego oraz pełnomocnika skarżącego działającego na podstawie przedłożonego do akt sprawy pełnomocnictwa (znak: [...] oraz [...]).
Ponadto, w ocenie skarżącego, organy nadzoru budowlanego wykazały się nadmiernym formalizmem w sprawie, gdyż mając wiedzę, że skarżący działał w ramach postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 19 grudnia 2014 r. (znak: [...]) przez pełnomocnika, a jednocześnie otrzymując wniosek o wznowienie postępowania pochodzący od pełnomocnika skarżącego, z którego wynika, że dotyczy on nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., zamiast wezwać skarżącego do sprecyzowania złożonego wniosku, względnie przedłożenie ponownie pełnomocnictwa, podejmują rozstrzygnięcie wyłącznie opierając się na okolicznościach natury formalnej, pomimo że - zdaniem skarżącego - mają świadomość, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Takie zachowanie organów nadzoru budowlanego stanowi w ocenie skarżącego naruszenie zasady zaufania do organów władzy publicznej, w szczególności w sytuacji, w której istnieją uzasadnione wątpliwości dotyczące osoby wnioskodawcy. W takim bowiem przypadku - w ocenie skarżącego - obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było wezwanie skarżącego do sprecyzowania strony w imieniu, której występuje. Niezależnie jednak od powyższego zdaniem skarżącego organy nadzoru budowlanego powinny były podjąć działania zmierzające do udzielenia skarżącemu informacji, w której wskazałyby, że dla wszczęcia przedmiotowego postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 19 grudnia 2014 r., nie jest wystarczający fakt, iż pełnomocnik skarżącego występował w tej roli w toku postępowania wyjaśniającego w ramach, którego została wydana przedmiotowa decyzja, a obowiązkiem składającej wniosek było wykazanie wprost, że działa na podstawie umocowania właściciela nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. Tym samym w ocenie skarżącego organy nadzoru budowlanego niezasadnie pozbawiły skarżącego możliwości czynnego udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 19 grudnia 2014 r. (znak: [...]), jak i następczo w postępowaniu wznowieniowym w ramach, którego z uwagi na wskazane powyżej nieprawidłowości został on całkowicie pominięty, nie tylko jako wnioskodawca, ale przede wszystkim jako strona postępowania wznowieniowego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej podnosząc, że skarżący A. K. nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji w sprawie z wniosku o wznowienie postępowania, wniesionego przez E. K. oraz nie brał udziału w tym postępowaniu. Niezależnie jednak od powyższego organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze wskazał, że E. K. nie jest i nie była stroną postępowania w sprawie zakończonej decyzją objętą wnioskiem o wznowienie postępowania. Zdaniem organu II instancji, nie wykazała ona bowiem, że posiada interes prawny do udziału w postępowaniu, a przeprowadzone przez organ odwoławczy postępowanie wyjaśniające w tym zakresie wykazało, że nie jest ona również właścicielem dz. nr [...], tj. działki sąsiadującej z terenem inwestycji, którym jest skarżący A. K. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił przy tym, że E. K. wskazała wyraźnie i wprost we wniosku o wznowienie postępowania, że działa imieniem własnym, wobec czego organ nie mógł mieć wątpliwości kto składa ww. wniosek, a tylko taka okoliczność uzasadniałaby podjęcie działań przez organ zmierzających do wyjaśnienia wątpliwości dotyczących woli lub osoby wnoszącej podanie. Zdaniem organu odwoławczego, faktu tego nie zmienia również okoliczność, że E. K. w innym, odrębnym postępowaniu administracyjnym przed organami nadzoru budowlanego działała w sprawie jako pełnomocnik skarżącego A. K., - ponieważ występowanie w innej sprawie przed organem jako pełnomocnik nie skutkuje jeszcze domniemaniem działania w tym charakterze we wszystkich innych postępowaniach administracyjnych przed tym organem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. póz. 1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. póz. 718,), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, ż zastrzeżeniem art. 75a.
Natomiast uwzględnienie skargi, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Przeprowadzona przez Sąd, we wskazanym zakresie i według podanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że przy jej podjęciu doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającymi jej uchylenie.
Na samym początku, trzeba wyjaśnić, że interes prawny A. K. do wniesienia skargi wynika stąd, że w jego przekonaniu E. K. działała w sprawie będącej w kontroli Sądu w charakterze jego pełnomocnika, czego nie dostrzegły rozstrzygające w sprawie organy administracyjne. A zatem skarżący A. K. stwierdza, korzystając z treści art. 32 i art. 33 k.p.a., że E. K. była w sprawie poddanej kontroli Sądu jego pełnomocnikiem, a działające w sprawie organy wbrew zasadzie prawdy materialnej, pogłębiana zaufania i informowania stron nie wykonały należycie swoich obowiązków. Tymczasem w kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z negatywnym rozstrzygnięciem wniosku E. K. z uwagi na to, że E. K. - nie będąca właścicielką dz. nr [...] nie posiada interesu w sprawie - a zatem nie może skutecznie domagać się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzja ostateczną, z uwagi na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Postępowanie administracyjne opiera się na podstawowych zasadach ogólnych, które hierarchizują się z uwagi na chronione przez siebie wartości. W kontrolowanej sprawie w sposób szczególny zostały naruszone trzy zasady: zasada prawdy materialnej, zasada informacji i zasada pogłębiana przez działania administracji publicznej zaufania obywateli do administracji publicznej. Z przebiegu sprawy wynika, że organ l instancji prowadząc postępowanie w sprawie z przesłanki wznowieniowej dot. braku udziału w postępowaniu strony bez jej winy, nie sięgając do odpowiedniego materiału dowodowego, i pomijając fakty znane z urzędu, przedwcześnie uznał, że wnioskująca E. K. działa w swoim imieniu i jest właścicielką działki dz. nr [...], przez co stwierdził zasadność badania wskazanej przesłanki wznowieniowej z uwagi na jej osobę i jej status prawny.
Gdyby w tym czasie organ l instancji działał zgodnie z wymogiem art. 7 in fine w zw. z art.77 k.p.a. i art. 64 § 2 k.p.a. doszedłby do wniosku, że skarżąca nie jest właścicielką przedmiotowej nieruchomości a wobec sprzeczności wniosku z ustaleniami w zakresie stanu właścicielskiego, powinien dokonać stosownych pouczeń zgodnie z art. 9 k.p.a., co potencjalnie mogłoby wyjaśnić konkretnie w czyim imieniu, swoim, czy małżonka, działa w sprawie E. K. Sąd w tym miejscu zauważa, że w odręcznie napisanym wniosku o wznowienie postępowania, wnioskująca E. K. co prawda pisze, że działa w swoim imieniu, a w jego obszernym uzasadnieniu używa liczby mnogiej, co organowi mogło i powinno dać jednak do myślenia, budząc uzasadnione wątpliwości, czy skarżąca działa tylko w swoim imieniu, czy w imieniu męża.
Organ II instancji, w wyniku zbadania wniesionego odwołania ustalił, że E. K. nie jest właścicielką działki dz. nr [...], ale nie poinformował jej, że ta okoliczność ma znaczenie i jakie dla sprawy wznowieniowej a wobec podnoszonej już przez Sąd redakcji pisma/wniosku o wznowienie organ, w którym wnioskująca używa liczby mnogiej, nie dochodził w ramach posiadanych środków prawnych, czy wnioskująca nie działa jednak w imieniu męża. W ocenie organu odwoławczego nie było zatem podstaw, by przystąpić do badania istnienia indywidualnego interesu prawnego E. K., opartego o przepisy prawa materialnego (w tym techniczno-budowlane), w związku z dokonanym utwardzeniem terenu działki przez właściciela sąsiedniej nieruchomości – M. M. Skoro bowiem nie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania, to nie było również podstaw do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Wobec powyższych ustaleń, Sąd stwierdza, że w sprawie organy naruszyły art. 6 w zw. z art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 64 § 2 k.p.a. przez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 19 grudnia 2014 r. z uwagi na fakt, iż zdaniem organów nadzoru budowlanego II instancji wniosek o wznowienie postępowania pochodził od podmiotu, któremu nie przysługuje tytuł własności do nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., podczas gdy prawidłowe uwzględnianie przez właściwe organy zasady prawdy materialnej, zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, zasady zaufania do działań podejmowanych przez organy władzy publicznej, - powinno skutkować przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, pod kątem, czy wniosek o wznowienie postępowania w sprawie został skierowany przez E. K. w imieniu własnym, czy w imieniu właściciela przedmiotowej nieruchomości (męża) przez ustanowionego pełnomocnika. W sprawie został naruszony art. 6 w zw. z art. 9 k.p.a. przez przedwczesne wydanie rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy decyzji o odmowie uchylenia decyzji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 19 grudnia 2014 r. w przypadku, w którym organy nadzoru budowlanego zaniechały jakichkolwiek działań, których celem byłoby poinformowani o wątpliwościach co do charakteru przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy powinny mieć na względzie zawarte w uzasadnieniu wyroku oceny prawne Sądu i powinny wszechstronnie wyjaśnić treść przedmiotowego wniosku z dnia 16 lutego 2015 r. o wznowienie postępowania zgodnie ze wskazanymi i naruszonymi przez organy zasadami postępowania administracyjnego. Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło