II SA/Kr 755/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant : Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2012 r. sprawy ze skargi L.N. i L.N. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w . z dnia 12 marca 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz L.N. i L.N. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. syg. II SA/Kr 755/12 Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] znak [...] nakazał firmie A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego części obiektu pozostawionej po rozbiórce budynku magazynowego wraz z łącznikiem na działce nr [...] Obr [...] przy ul.[...] w K. tj. muru granicznego, zlokalizowanego w granicy z działką nr [...] Obr [...] przy ul. [...] , ściany od strony ul. [...] oraz fragmentu ściany pozostawionej w granicy z działką nr [...] obr. [...] w K. , poprzez wykonanie konstrukcji wsporczej. Odwołanie od powyższej decyzji w dniu [...] lipca 2011 r. wnieśli L.N. i L.N. . Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził niedopuszczalność odwołania, lecz postanowienie WINB zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez L.N. , L.N. . Wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 753/11 WSA w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie, a wyrok ten jest prawomocny od dnia 27 października 2011 r. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2012r. znak: [...] wydanym na podstawie art. 58 § 1, art. 59 § 2, art. 123 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. 2010r. Nr 243 póz. 1623 ze zm.), odmówił L. i L. N. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki z dnia [...] czerwca 2010r. . nr [...] znak: [...] W uzasadnieniu WINB wskazał, że L.N. i L.N. dowiedzieli się o decyzji PINB w K. Powiat Grodzki z dnia [...] czerwca 2010r. . w dniu 2 lipca 2010r. . Natomiast odwołanie wnieśli 12 lipca 2010r. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 30 sierpnia 2011 r. wskazał, że PINB w K. Powiat Grodzki oraz WINB w K. , mimo obowiązku wynikającego z przepisu art. 9 kpa, nie pouczył skarżących, że decyzja z dnia [...] czerwca 2010r. jest już ostateczna, w związku z czym mogą złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Nie wezwano skarżących do sprecyzowania, czy taki wniosek składają. Brak takiego pouczenia sprawił, że skarżącym minął termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a tym samym organ odwoławczy nie mógł rozpoznać zarzutu skarżących, że niesłusznie pominięto ich jako strony w przedmiotowym postępowaniu. Zobligowany treścią wyroku WSA w Krakowie MWINB pismem z dnia 24 listopada 2011 r. wezwał L.N. i L.N. o sprecyzowanie, czy w związku ze złożeniem odwołania z dnia 12 lipca 2010r. składają wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz o wskazanie terminu, w którym dowiedzieli się o wydanej przez PINB w K. Powiat Grodzki decyzji z dnia [...] czerwca 2010r. L.N. i L.N. w piśmie z dnia 7 grudnia 2011r. wskazali, że składają wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i uprawdopodobnili, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanych. WINB wskazał, że L.N. i L.N. jako współwłaściciele działki nr [...] w obr. [...] przy ul. [...] w K. nie brali udziału w postępowaniu prowadzonym przed organ l instancji. O wydanej przez PINB w K. decyzji z dnia [...] czerwca 2010r. . L.N. i L.N. dowiedzieli się w trybie dostępu do informacji publicznej w dniu 2 lipca 2010r. ., a wniosek o przywrócenie terminu został złożony przez nich w terminie siedmiodniowym wyznaczonym wezwaniem WINB w K. z dnia 24 listopada 2011 r. WINB wyjaśnił, że decyzja ostateczna może być wzruszona tylko w trybie nadzwyczajnym, a stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, przysługuje wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Nie przysługuje jej natomiast wniosek, o którym stanowi art. 58 § 1 kpa. Z możliwości, jakie stwarza przepis art. 58. kpa może korzystać więc tylko strona, której organ doręczył decyzję, lecz która z przyczyn od siebie niezależnych nie mogła wnieść odwołania w terminie ustawowym. MWINB w K. przychylił się w tym zakresie do linii orzeczniczej prezentowanej w m.in. w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 11 grudnia 2009r. sygn. akt II SA/GI 797/09. MWINB przytoczył treść art. 28 kpa oraz art. 61 Prawa budowlanego i podkreślił, że interes prawny w postępowaniu dotyczącym stanu technicznego obiektu posiada właściciel lub zarządca, zaś od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dane osoby są wprawdzie bezpośrednio zainteresowane rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie mogą jednak tego zainteresowania poprzeć przepisem prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skierowanego do organu administracji publicznej żądania podjęcia stosownych czynności. W takim przypadku osobom tym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. W ocenie WINB L.N. i L.N. jako współwłaściciele działki nr [...] w obr. [...] w K. posiadają interes faktyczny, wynikający z usytuowania muru przy granicy z działką, której są współwłaścicielami. Powyższego interesu faktycznego nie można jednak powiązać z interesem prawnym wynikającym z przepisów rozdziału 6 Prawa budowlanego, gdyż nałożony na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa" budowlanego obowiązek zabezpieczenia muru znajdującego się przy granicy, który zresztą został już wykonany, oraz czynności z tym związane nie dotyczą bezpośrednio praw i obowiązków L.N. i L.N. i, a więc nie przysługuje im w tym postępowaniu status strony. WINB powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2007r. sygn. akt II OSK 999/06 i stwierdził, że skoro L.N. i L.N. nie została doręczona decyzja PINB, to nie można ich uznać za strony postępowania, co uzasadniało odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdyż dla wnioskujących nie rozpoczął się bieg takiego terminu. WINB wyjaśnił, że kwestia uzyskania przymiotu strony w postępowaniach prowadzonych przed organami architektoniczne - budowlanymi oraz organem działającym w oparciu o ustawę o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, nie miało znaczenia przy rozstrzyganiu o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania, gdyż wskazane postępowania były prowadzone na podstawie odrębnych przepisów. W pouczeniu WINB stwierdził, że postanowienie zgodnie z art. 59 § 2 kpa jest ostateczne i niezaskarżalne. W dniu [...] marca 2012r. WINB w K. wydał postanowienie nr [...], którym stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez L.N. i L.N. . W dniu 16 kwietnia 2012r. L.N. i L.N. wnieśli skargę na postanowienia MWINB z dnia [...] marca 2012r. (odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania) oraz 15 marca 2012r. (stwierdzenie niedopuszczalności odwołania). Skarżący zarzucili: - wydanie zaskarżonych postanowień bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; - naruszenie art. 28 kpa poprzez brak przyznania skarżącym statusu strony w postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego; - naruszenie art. 39 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji zezwalającej na rozbiórkę obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków bez uzyskania decyzji Generalnego Konserwatora Zabytków działającego w imieniu ministra do spraw kultury i dziedzictwa narodowego; - naruszenie art. 237 § 1, § 3 i § 4 kpa poprzez wadliwe załatwienie skargi; - naruszenie art. *35 § 1, § 2, § 3, § 4 kpa poprzez przewlekłe prowadzenia postępowania odwoławczego w sprawie; - naruszenie art. 7 i art. 77 kpa poprzez nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz niedokładne zbadanie materiału dowodowego; - naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez skrótowe i niejasne sformułowanie uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia; - naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy błędnego rozstrzygnięcia zamiast jego uchylenia. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi, ponieważ skarżący nie są stronami postępowania. Sprawa ze skargi na postanowienie WINB w K. z dnia [...] marca 2012r. ( o stwierdzenie niedopuszczalności odwołania) została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Kr 754/12 i postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone postanowieniem z dnia 4 lipca 2012r., ponieważ rozstrzygnięcie w tej sprawie zależy od wyniku sprawy ze skargi na postanowienie WINB w K. z dnia [...] marca 2012r. (o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania) W dniu 28 sierpnia 2012r. L.N. i L.N. oświadczyli, że cofają skargę na postanowienie WINB w K. z dnia [...] marca 2012r. wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jednakże w dniu 3 września 2012r. skarżący złożyli kolejne pismo procesowe, w który oświadczyli, że "wycofują prośbę z dnia 28 sierpnia 2012r. dotyczącą cofnięcia skargi na postanowienie WINB w K. z dnia 12 marca 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Należy wskazać, że zgodnie z art. 134p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala. Skarga jest uzasadniona z innych przyczyn niż w niej wskazano. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2012r. znak: [...] uznał, że zaskarżone postanowienie narusza przepis postępowania art. 153 p.p.s.a .oraz art. 58 § 1 i §2 k.p.a. Organ nie rozpatrzył i nie rozstrzygnął wszystkich przesłanek do przywrócenia terminu, o których mowa w przepisie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a, tym samym nie wykonał zalecenia zawartego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30.08.2011 r, sygn. akt II SA/Kr 753/11, który wskazał w uzasadnieniu iż organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w pierwszej kolejności winien był rozpatrzyć wniosek skarżących o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki z dnia 9 czerwca 2010r. nr [...] znak: [...] . Stosownie do przepisu art.153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że Sąd obecnie rozpoznający sprawę i organ związani są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w cyt. wyżej wyroku WSA w Krakowie z dnia z dnia 30.08.2011 r, sygn. akt II SA/Kr 753/11. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należy stwierdzić iż MWINB w K. , ponownie rozpatrując sprawę, nie rozpatrzył w sposób prawidłowy wniosku skarżących o przywrócenie terminu, zgodnie z przesłankami określonymi w przepisie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. Stosownie do tego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2 - Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności dla której określony był termin. Organ prawidłowo ustalił niektóre przesłanki do przywrócenia terminu określoną w art. 58§2 kpa, że skarżący L.N. i L.N. złożyli odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] znak: [...] w dniu 12.07.2010 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia, wyznaczonym wezwaniem MINB w K. z dnia 24.11.2011r. Jednakże organ w ogóle nie ustalił i nie wyjaśnił czy skarżący uprawdopodobnili, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy, o czym mowa w art. 58 §1 kpa, ponieważ tej przesłanki nie badał. Organ również w sposób nieprawidłowy i błędny ustalił, że z możliwości jakie stwarza przepis art. 58 § 1 kpa . może skorzystać tylko strona postępowania której organ doręczył decyzję, lecz z przyczyn od siebie niezależnych nie mogła ona wnieść odwołania w ustawowym terminie. Organ ustalił, iż skoro skarżącym nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z dnia [...].06.2010 r. wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki znak: [...] , to tym samym brak jest podstaw prawnych do rozpatrzenia wniosku skarżących dot. przywrócenia im terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Takie ustalenia organu są błędne, naruszają przepis art. 58 § 1 k.p.a. gdyż z przepisu tego nie wynika aby taki wniosek mogła złożyć tylko strona. Natomiast wynika, że termin można przywrócić na prośbę "zainteresowanego", a więc nie tylko strony. Przepis ten przyznaje zatem legitymację do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu nie tylko stronie, ale również zainteresowanemu. Obecne przepisy Kodeksu Postępowania Administracyjnego nie regulują sytuacji prawnej zainteresowanego. Pojęcie osoby zainteresowanej wiązane jest z ochroną interesu faktycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Kierując się wykładnią celowościową, pojęciu " zainteresowany", użytemu w art. 58 § 1 k.p.a., należy nadać zakres szerszy obejmując nim nie tylko strony i osoby mające w sprawie interesy faktyczne, ale również osoby. uczestniczące w niektórych czynnościach postępowania administracyjnego, np. świadków, biegłych, osoby trzecie ( tak: por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, 8 wydanie, Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2006 r. , str. 334). Przesłanki do przywrócenia terminu określone w art. 58 § 1 i §2 pk.p.a. muszą być spełnione łącznie, a więc: 1) osoba zainteresowana musi uprawdopodobnić brak swojej winy w uchybieniu terminu, 2) musi wnieść wniosek (prośbę) o przywrócenie terminu, 3) musi też dochować termin (nieprzywracałny) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, oraz 4) dopełnić wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin, np. wnieść odwołanie. Przywrócenie terminu jest instytucją procesową, która ma chronić osobę zainteresowaną przed negatywnymi skutkami procesowymi wynikłymi z uchybienia terminu. Skarżący spełnili zatem przesłanki jak wyżej od ad 2 do ad 4 ale nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu. Reasumując należy stwierdzić, że organ w sposób nieprawidłowy rozpatrzył wniosek skarżących o przywrócenie terminu, tym samym nie wykonał zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawartego w wyroku z dnia 30.08.2011 r, sygn. akt II SA/Kr 753/11, który w pierwszej kolejności wskazał na rozpatrzenie wniosku skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ w zależności od rozpatrzenia tego wniosku zobowiązany będzie do ewentualnego wykonania dalszych zaleceń zawartych w tym wyroku Sądu. W związku z powyższym, w ocenie Sądu naruszenie przepisów postępowania art. 153 p.p.s.a. oraz art. 58 §1 i § 2 k.p.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż zdeterminowało wydanie wadliwego zaskarżonego postanowienia, bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy stwierdzić, że zarzuty te mają charakter merytoryczny, odnoszą się do niewłaściwie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, gdy tymczasem przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia proceduralna, wpadkowa, odnosząca się tylko i wyłącznie do zbadania przez Sąd legalności zaskarżonego postanowienia nr [...] z dnia [...].03.2012 r. znak: [...] wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji Sąd nie jest władny do merytorycznego rozpoznania całej sprawy administracyjnej. Organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winien wziąć pod uwagę naprowadzone wyżej okoliczności sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt l sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), w myśl którego Sąd w razie uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach w pkt. II wyroku orzeczono na postawie art. 200 p.p.s.a