II SA/Kr 756/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 18 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 30 lipca 2015 r. M.C. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małoletnim synem. Ich miesięczny dochód z tytułu pobieranych zasiłków z MPOS wynosi 276 zł. Według oświadczenia w skład majątku skarżącej wchodzi dom o pow. 100 m2. Na uzasadnienie wniosku skarżąca podała, iż jest wdową, bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku z tego tytułu. Ma na utrzymaniu 9 letniego syna, który nie ma prawa do renty po zmarłym ojcu. Koszty miesięcznego utrzymania określiła na kwotę 400 zł. Pomocą w tej sytuacji służy skarżącej rodzina. Referendarz sądowy wezwał skarżącą o udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny, w tym kserokopii rachunków i faktur za media za ostatni okres rozliczeniowy, a także za telefon, ubezpieczenia, podatek od nieruchomości, wskazanie jakie ponosi wydatki na żywność, leki oraz o aktualne zaświadczenie z właściwych organów potwierdzające ewentualne zaległości z tytułu opłat za media; przedstawienie historii rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące; przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego urzędu o uzyskaniu statusu osoby bezrobotnej; przedłożenie zeznania podatkowego za rok 2014, oświadczenie czy skarżąca jest właścicielem pojazdu mechanicznego (marka rok produkcji), wyjaśnienie czy prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wynajmie pokoi w budynku pod adresem Z. ul [...] i jaki dochód z tej działalności w miesiącu uzyskuje, oświadczenie czy skarżąca oprócz wymienionej pomocy korzysta z pomocy opieki społecznej (jeśli tak to w jakim zakresie). W odpowiedzi na powyższe skarżąca wyjaśniła, iż nie ma indywidualnego konta bankowego, korzysta ze wspólnego konta z matką. Nie posiada żadnych oszczędności, ani lokat. Nie posiada też żadnych cennych rzeczy, gdyż te spieniężyła podczas choroby męża. Korzysta z pomocy opieki społecznej. Nie jest właścicielką żadnego pojazdu mechanicznego. Nie prowadzi osobiście żadnej działalności gospodarczej. Korzysta z pomocy rodziny, w tym darowizn pieniężnych od matki. Do pisma dołączyła kserokopie następujących faktur i innych żądanych przez sąd dokumentów: umowa użyczenia zawarta w dniu 26 maja 2015 r., kserokopie faktur VAT za zakup odzieży i artykułów papierniczych z sierpnia 2015 r. na łączną kwotę 121,65 zł, odcinki wpłata za obiady dla syna J. faktura VAT za zakup podręczników szkolnych z sierpnia 2015 r., na kwotę 389,90 zł, zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy o uzyskaniu przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej od dnia 15 maja 2007 r., bez prawa do pobierania zasiłku, zaświadczenie z US z sierpnia 2015 r. faktura VAT z czerwca 2015 r. potwierdzająca nabycie oleju napędowego grzewczego – 616zł, faktura VAT za usługi telekomunikacyjne za lipiec 2015 r. - 73,65 zł, dowód opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z sierpnia 2015 r.- 155 zł, faktury VAT za wodę i ścieki – 219,26 zł, rachunki wpłat za energię elektryczną za sierpień 2015 r.- 160 zł, wezwanie do zapłaty wystawione przez [....] – 56,34 zł. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy oddalił wniosek M.C. o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, iż mimo precyzyjnego wezwania skarżąca nie przedstawiła historii rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące, nie uzasadniła też dlaczego pominęła te punkty wezwania, chyba że uzasadnieniem jest fakt, iż posiada wspólne konto z matką. Zdaniem referendarza nie jest to żadna przeszkoda w przedstawieniu żądanych dokumentów. Co do pytania o prowadzenie działalności w postaci wynajmu pokoi skarżąca oświadczyła, iż osobiście żadnej działalności nie prowadzi. To stwierdzenie również nie jest zrozumiałe, gdyż na stronach internetowych odnaleźć można anonse skarżącej dotyczące wynajmu pokoi – Komfortowe pokoje u [...] ze wskazaniem adresu –[...] oraz warunków wynajmu. O fakcie prowadzenia takiej działalności świadczy w opinii orzekającego także fakt, iż przedstawione przez skarżącą rachunki za gaz, wodę, odpady komunalne i energię elektryczną potwierdzają, iż w budynku zamieszkują więcej niż dwie osoby. Nadto w postanowieniu wskazano, że złożenie przez skarżącą pisma, w którym brak odpowiedzi na postawione pytania uniemożliwiło dokonanie rzetelnej oceny czy skarżąca jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, czy też nie. Dodatkowo, zdaniem orzekającego z przedstawionych dokumentów wynika, iż skarżąca posiada dodatkowe źródło dochodu, którego nie ujawniła. Na ww. postanowienie M.C. wniosła sprzeciw, do którego załączyła m.in. zeznania podatkowe PIT 36 i PIT B za 2014r., wystawione na M.P. - matkę skarżącej, w celu uwiarygodnienia dochodów z okazjonalnego wynajmu pokoi w swoim domu. Wskazała, że w 2014r. dochód ten wyniósł 2.234,71 zł. Ponadto podała, że budynek zamieszkuje wraz z dożywotnikami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei zgodnie z pkt 2 ww. przepisu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W oparciu o złożone przez skarżącą na urzędowym formularzu oświadczenie, uzupełnione okolicznościami wskazanymi w dalszych pismach Sąd stwierdził, że zachodzą podstawy do przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wyłączny stały dochód skarżącej stanowią przyznawane z MOPS-u zasiłki w wysokości 276 zł miesięcznie. Skarżąca jest również wspomagana finansowo przez matkę, która dochody uzyskane z tytułu okazjonalnego wynajmu pokoi przekazuje skarżącej na potrzeby związane z utrzymanie dziewięcioletniego syna (umowa darowizny z 30.10.2014r. opiewająca na kwotę 2.234 zł). Ponadto skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (co zostało uprawdopodobnione odpowiednim zaświadczeniem z urzędu pracy). Nie ulega wątpliwości, że środki w tej wysokości nie są wystarczające aby utrzymać siebie i małoletnie dziecko i że konieczne jest dodatkowe wsparcie ze strony rodziny. Tylko bowiem w ten sposób skarżąca jest w stanie zaspokoić swoje podstawowe potrzeby bytowe. Nie można więc uznać, że jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania. Tej oceny nie może zmienić fakt, iż korzysta z przekazanej jej przez matkę darowizny, skoro środki te stanowią jedyne zabezpieczenie skarżącej i jej syna przed ubóstwem. Nie można bowiem stracić z pola widzenia faktu, że skarżąca nie pracuje, nie posiada stałego dochodu i nie wiadomo kiedy sytuacja ta ulegnie zmianie, zwłaszcza wobec panującego w kraju bezrobocia, a dodatkowo ma na utrzymaniu uczęszczającego do szkoły syna. W tym stanie rzeczy nie można więc wymagać, aby zgromadzone środki finansowe zostały przeznaczone w pierwszej kolejności na zabezpieczenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.