II SA/Kr 757/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie WSA Piotr Fronc (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 maja 2025r. znak SKO.SW/4101/89/2025 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 maja 2025 r. nr SKO.SW/4101/89/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, po rozpoznaniu wniosku M. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 1 kwietnia 2025 r. nr SKO.SW/4101/72/2025 odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia 12 września 2018 r. nr OŚR.606.5.2018. Z uzasadnienia wynika, że podstawą postanowienia było zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn", uniemożliwiających wszczęcie postępowania, o których mowa w art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.). Organ ustalił bowiem, że objęta wnioskiem decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia 12 września 2018 r., orzekająca o wstrzymaniu użytkowania zbiornika bezodpływowego i obowiązku podłączenia do kanalizacji była już przedmiotem kontroli w trybie stwierdzenia nieważności, a decyzja SKO w Krakowie z dnia 19 lipca 2023 r. nr SKO.OŚ/4170/247/2023 o odmowie stwierdzenia nieważności jest prawomocna. Wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 5 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 1210/23 oddalono bowiem skargę M. B. na powyższą decyzję, które to orzeczenie zostało utrzymane w mocy wyrokiem NSA z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. akt III OSK 1774/24. M. B. wniosła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła merytoryczne zarzuty względem decyzji Burmistrza, której stwierdzenia nieważności domagała się w toku postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Art. 61a § 1 zd. 1 k.p.a. stanowi z kolei, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten przewiduje zatem dwie przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy do organu administracji publicznej zostanie wniesione tego rodzaju żądanie. Pierwsza z tych przesłanek ma miejsce w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania. Natomiast druga ma miejsce w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. W doktrynie oraz orzecznictwie wyjaśniono, że art. 61a § 1 jest podstawą prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (wyroki NSA: z 6.02.2018 r., I OSK 1825/17, LEX nr 2491766; z 17.11.2017 r., I OSK 1053/17, LEX nr 2452939; z 13.10.2017 r., II OSK 2565/16, LEX nr 2399121; z 27.07.2017 r., II OSK 2931/15, LEX nr 2384121) lub sprawy, w której już toczy się postępowanie (wyrok NSA z 14.03.2017 r., II OSK 1773/15, LEX nr 2304014). Tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (wyroki NSA: z 20.09.2022 r., III OSK 2734/21, LEX nr 3415883; z 13.12.2021 r., I OSK 118/19, LEX nr 3308867; z 24.02.2021 r., III FSK 2503/21, LEX nr 3176857; z 24.05.2019 r., I OSK 1817/17, LEX nr 2685292; z 4.06.2019 r., I OSK 445/18, LEX nr 2700389; z 21.12.2016 r., II OSK 841/15, LEX nr 2248195). W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia 12 września 2018 r., orzekająca o wstrzymaniu użytkowania zbiornika bezodpływowego i obowiązku podłączenia do kanalizacji. Tymczasem decyzja ta była już przedmiotem postępowania nieważnościowego zakończonego decyzją SKO w Krakowie z dnia 19 lipca 2023 r. nr SKO.OŚ/4170/247/2023 o odmowie stwierdzenia nieważności. Co więcej, decyzja ta podlegała kontroli sądowoadministracyjnej, w wyniku której wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 5 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 1210/23 oddalono skargę M. B., a wyrokiem NSA z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. akt III OSK 1774/24 oddalono skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W ocenie Sądu sprawa ta dotyczyła także tego samego przedmiotu, którym była kwestia nieważności decyzji Burmistrza, w takim samym stanie faktycznym, bowiem obydwie sprawy dotyczą tych samych interesów prawnych i obowiązków stron. W postępowaniu nieważnościowym organ nadzoru bierze pod uwagę wszystkie przesłanki wskazane w art. 156 § 1 k.p.a. Zatem bez znaczenia dla określenia przedmiotu tych spraw jest zakres podniesionych zarzutów, które zdaniem strony świadczą o nieważności zaskarżonej decyzji. W konsekewncji organy prawidłowo uznały, że mamy do czynienia z tożsamością spraw. Taka sytuacja uprawniała organ do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. i odmówienia wszczęcia ponownego postępowania, którego przedmiotem byłaby kwestia nieważności decyzji Burmistrza. Wobec powyższego oddalono skargę na zasadzie art. 151 p.p.s.a.