II SA/Kr 76/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. i A.O. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 19 listopada 2010 r., znak [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji W dniu 21 grudnia 2011 r. skarżący złożyli – w jednym piśmie wraz ze skargą – wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] czerwca 2010 r. nakładającą na skarżących obowiązek uiszczenia ustalonej jednorazowej opłaty w wysokości 7016 zł z tytułu wzrostu wartości zbytej nieruchomości. Skarżący podnieśli, że w tej sprawie występują okoliczności uzasadniające niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tymi skutkami ma być szkoda zagrażająca stronie przeciwnej oraz szczególnie ważny interes społeczny. Skarżący dodali, że w ich ocenie zaskarżona decyzja nie jest zgodna z obowiązującym prawem, a przez to przed kontrolą niezawisłego sądu nie powinna być wykonana. Wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje poniesienie przez skarżących znacznych kosztów i pozbawi tym samym możliwości korzystania z kwot pieniężnych. To będzie skutkować zagrożeniem stabilności finansowej skarżących, są ono bowiem w podeszłym wieku i utrzymują się ze świadczenia emerytalnego oraz renty. Ponadto muszą kupować drogie lekarstwa. Odłożone środki finansowe w kwocie pozwalającej na zapłatę ustalonej opłaty planistycznej stanowią zabezpieczenie finansowe skarżących na wypadek niespodziewanych wydatków. Ponadto wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałoby poniesieniem nie do odwrócenia strat przez Skarb Państwa, a to poprzez zwrot nie tylko zapłaconej opłaty ale i ustawowych odsetek oraz odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", po przekazaniu Sądowi skargi Sąd może - na wniosek skarżących - wydać postanowienie o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Należy wskazać, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji dopuszczalna jest wówczas, gdy brak wstrzymania wykonania takiej (zaskarżonej) decyzji skutkowałby niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub też spowodowania trudnych do przezwyciężenia skutków w razie je wykonania. Postępowanie w sprawie wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji i utrzymanej ją w mocy decyzji organu I instancji może być zainicjowane jedynie na wniosek strony. Tak złożony wniosek nie zwalnia Sądu od oceny z urzędu wszystkich okoliczności danej sprawy, które mają znaczenie dla wydania prawidłowego orzeczenia w sprawie wstrzymania wykonania aktu administracyjnego. Skarżący w swoim wniosku podnoszą, że zaskarżona przez nich decyzja nie jest zgodna z obowiązującym prawem, w tym z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej i w związku z tym powinna być wstrzymana możliwość jej wykonania do czasu wydania wyroku przez sąd administracyjny. Ta przesłanka nie może stanowić podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie jest to bowiem ani niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody ani też spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. W postępowaniu incydentalnym jakim jest rozpoznawanie wniosku w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w ogóle Sąd nie może analizować zgodność takiego aktu z obowiązującym prawem, a tym samym takie okoliczności nie mogą być w tym zakresie skutecznie podnoszone. Sąd nie dopatruje się przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w argumentacji skarżących dotyczących braku możliwości "odwrócenia" strat Skarbu Państwa (a w istocie Gminy) w związku z potencjalnym obowiązkiem zwrotu uiszczonej opłaty wraz z odsetkami i innymi należnościami. Jednostka samorządu terytorialnego mająca swój budżet bez większych przeszkód byłaby w stanie zwrócić tak pobraną kwotę wraz z innymi należnościami – o ile rzeczywiście opłata ta byłaby pobrana bezprawnie. Pojęcie trudnych do odwrócenia skutków oznacza sytuację, w której po ewentualnym wyeliminowaniu z obrotu prawnego danej decyzji (już wykonanej lub wykonywanej) będzie można wprawdzie przywrócić stan istniejący przed jego podjęciem, ale będzie to wymagało podjęcia szeregu dodatkowych czynności, nieraz skomplikowanych. Taka sytuacja w tej sprawie nie zachodzi. Skarżący podnoszą również, że otrzymują niewysokie świadczenia emerytalno-rentowe, musza kupować drogie lekarstwa a odłożona przez nich kwota jest przeznaczona na nadzwyczajne wydatki, które w ich wieku mogą mieć miejsce. W pierwszej kolejności należy wskazać, że te twierdzenia skarżących nie zostały poparte żadnymi dowodami. W aktach sprawy znajduje się umowa sprzedaży nieruchomości stanowiącej działkę nr 1 o powierzchni 0,5961 za kwotę wielokrotnie przekraczającą kwotę ustalonej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Kwota ustalonej opłaty stanowi mniej niż 3 % ceny, jaką otrzymali skarżący w związku ze sprzedażą ww. nieruchomości. Sprzedaż miała miejsce we wrześniu 2008 r. a pierwsza decyzja organu I instancji ustalająca opłatę została wydana w listopadzie 2009 r. Ponadto z aktu notarialnego umowy sprzedaży wprost wynika, że notariusz zwrócił uwagę stronom na przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym w szczególności dotyczących opłat związanych ze zmianą lub uchwaleniem nowych planów zagospodarowania przestrzennego (pkt. VIII aktu notarialnego). Tym samym skarżący powinni mieć świadomość, że opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia planu miejscowego mogą być od nich pobrane. Porównując kwotę uzyskaną ze zbycia nieruchomości z kwotą ustaloną tytułem opłaty Sąd nie doszukał się niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody skarżącym. Skarżący otrzymali przecież kwotę uzyskaną z tytułu sprzedaży nieruchomości, której tylko ułamek pozwoliłby na uiszczenie przedmiotowej opłaty. Pojęcie "znacznej szkody" jako takie nie zostało odrębnie zdefiniowane w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pojęcie to ma przy tym charakter "ogólny", tym niemniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w tej sprawie podziela pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 (niepubl.), w którym Sąd ten stwierdził, że pod pojęciem "znaczna szkoda" chodzi o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Dotyczy to takich przypadków, w których grozi stronie utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącej lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. W niniejszej sprawie opisana wyżej sytuacja również nie zachodzi. Skarżący powinni bowiem dysponować kwotą znacznie przekraczającą wysokość ustalonej opłaty. Tym samym Sąd nie podziela zasadności argumentacji zawartej w tym wniosku, ani też z akt sprawy nie wynikają okoliczności pozwalające na wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaprezentowana argumentacja w żadnej mierze nie wskazuje na spełnienie przesłanek wymaganych powołanym art. 61 § 3 P.p.s.a. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie należy jeszcze raz wyjaśnić, że rozpoznając w podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, Sąd nie dokonuje oceny merytorycznej samej skargi (tak również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 lipca 2004 r., FZ 163/04, niepubl.). Należy również stwierdzić, że wydanie tego postanowienia nie ogranicza skarżącym prawa do kolejnego złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze art. 61 § 3 w związku z art. 61 § 5 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.