II SA/Kr 76/15

PostanowienieWSA w Krakowie2015-02-27

Skład orzekający: Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, uwzględniająca jego dochody z gospodarstwa rolnego i wydatki, uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa skarżącego, charakteryzująca się niskim miesięcznym dochodem z gospodarstwa rolnego, który w zestawieniu z koniecznymi wydatkami wyczerpuje jego możliwości finansowe, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pozwala to na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania skarżącego i jego rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący P.D. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nakazującą rozbiórkę. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a ich łączny roczny dochód wynosi około 8.700 zł, pochodzący z gospodarstwa rolnego. Nie posiadają innych stałych dochodów ani oszczędności. Skarżący przedstawił szczegółowy wykaz miesięcznych wydatków, wskazując na brak możliwości poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego P.D. od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 5 listopada 2014 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego P.D. od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P.D. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 5 listopada 2014 r. We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Ich wspólny miesięczny wynosi około 8.700 zł rocznie ( dopłaty unijne + dochód ze sprzedaży płodów). Składa się na niego dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Ani skarżący, ani jego żona nie wykonują innej pracy zarobkowej i nie posiadają żadnych innych stałych dochodów. Nie posiadają też żadnych oszczędności W skład majątku skarżącego wchodzi współwłasność domu o pow. 125 m2, nieruchomości rolna o pow. 3,512ha oraz lasu o pow. 2,54 ha. Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie ma on innego dochodu prócz tego jaki przynosi prowadzone gospodarstwo rolne. Jest on skromny i na takie życie pozwala. We wniosku skarżący podał jakie ponosi w miesiącu wydatki konieczne: opłata za energie elektryczną- 296,76 zł, opłata za wodę kwartalnie- 71,30 zł, gaz- 53 zł butla , opał na zimę - 1.600 zł, ubezpieczenia budynków 241 zł, ubezpieczenie rolnicze kwartalnie - 756 zł. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącego, w szczególności niski miesięczny dochód, który w zestawieniu z miesięcznymi wydatkami wyczerpuje możliwości finansowe skarżącego i uniemożliwia poniesienie kosztów postępowaniu nie wywołując uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny, uzasadnia to decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło