II SA/Kr 760/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie NSA Grażyna Danielec sprawozdawca WSA Elżbieta Kremer Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2004 r sprawy ze skargi J.B. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie dodatku służbowego I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II zasądza od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. na rzecz skarżącego J.B. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej na podstawie art. 138 § 1 kpa oraz art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61. poz. 283 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez kpt. J.B. -starszego wychowawcę działu penitencjarnego Zakładu Karnego w T. -od decyzji personalnej nr [...] z dn. [...] w sprawie obniżenia dodatku służbowego - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżoną decyzją z dniem [...] obniżony został kpt. J.B. dotychczas otrzymywany dodatek służbowy w wysokości [...] zł o kwotę 20 zł., do wysokości [...],- zł miesięcznie. Dalej organ stwierdza, że w oparciu o dokumentację zgromadzoną w postępowaniu wyjaśniającym wszczętym w Zakładzie Karnym w T. w dniu [...].2001 r., a także na podstawie ustaleń kontroli doraźnej przeprowadzonej w tej jednostce w dniu [...]2001 r. przez specjalistę OISW w K. kpt. G.K. należy jednoznacznie stwierdzić, iż w okresie od [...].2001 r. do [...]..2001 r. w celi nr [...] na oddziale [...] miał miejsce wypadek nadzwyczajny w postaci znęcania się przez współosadzonych nad osadzonym T.R. Na oddziale tym pełni służbę starszy wychowawca kpt J. B. , co określone jest w opracowanym w dniu [...]..1999 r. zakresie obowiązków: "starszy wychowawca kpt. J.B. prowadzi działalność resocjalizacyjną wśród osadzonych przebywających w oddziale [...], w którym przebywają skazani: młodociani, dorośli odbywający karę po raz pierwszy, zatrudnieni odpłatnie". Zakres obowiązków, stwierdza organ, nie zawiera żadnych informacji o podziale pracy w oddziale [...], na który w swoim odwołaniu powołuje się kpt. J. B. Następnie organ podnosi, że wyniki wspomnianej kontroli doraźnej oraz szczegółowa analiza wszystkich materiałów zgromadzonych w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego wykazały w sposób nie budzący wątpliwości, iż w okresie, kiedy trwało znęcanie, cela [...] była 4-krotnie wizytowana przez st. wychowawcę B. Wizytacje zostały przeprowadzone nieskutecznie, gdyż wychowawca nie zauważył, że poszkodowany osadzony ma ogoloną głowę i nie pobiera osobiście posiłków, gdyż sprawcy znęcania nie pozwolili mu schodzić z łóżka. Tymczasem w pkt l wspomnianego wyżej zakresu obowiązków jest zapisane: "rozpoznanie środowiska osadzonych, a zwłaszcza panujących wśród nich nastrojów i atmosfery oraz zachowań godzących w porządek i bezpieczeństwo", zaś w pkt 18 jest zapisane: "wizytowanie cel mieszkalnych i odnotowywanie tego faktu w książce przebiegu służby oddziałowego z uwzględnieniem wniosków wynikających z kontroli cel". Ustalono ponadto, iż niewłaściwy był dobór składu celi nr [...], nie wykorzystane zostały wcześniejsze, odnotowane w aktach cz. B, informacje wskazujące, że sprawcy i poszkodowany nie powinni znaleźć się w jednej celi. Powyższe ustalenia, podnosi dalej organ, pozwalają na stwierdzenie, iż kpt. J. B. w okresie [...].2001 r. pełniąc służbę na oddziale [...], dopuścił się istotnych zaniedbań, które zaowocowały zaistnieniem wypadku nadzwyczajnego, a przedstawione i opisane fakty potwierdzają w pełni zasadność podjętej przez dyrektora jednostki decyzji. Nie bez znaczenia, zdaniem organu, pozostaje również fakt, iż obniżenie kpt. J. B. dodatku służbowego ma wymiar niemal symboliczny i nie może być poczytywany jako znacząca dolegliwość. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J.B. Skarżący cytując obszerne fragmenty sprawozdania z dnia [...] 2001 r. [...] zarzucił, że w sprawozdaniu dwukrotnie zostało stwierdzone, że po stronie zaniedbań służby, działania penitencjarne ochronne były prawidłowe. Dalej podniósł, że wnioski osób prowadzących postępowanie wyjaśniające dotyczące znęcania się dwóch więźniów nad trzecim w celi nr [...] zostały podważone przez osobę z zewnątrz, która nie poznała nawet stanowiska funkcjonariuszy i więźniów, ani nie przeprowadziła żadnego postępowania wyjaśniającego, a Dyrektor Zakładu Karnego przyjął to stanowisko bez zastrzeżeń, stosując wobec niego bezpodstawnie karę. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), z mocy z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) do rozpoznania skargi wniesionej przed 1 stycznia 2004 r. właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do treści art. 7 i 77 § 1 kpa organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji wydając decyzję o obniżeniu dodatku służbowego skarżącemu w uzasadnieniu wskazał, iż w postępowaniu wyjaśniającym ustalono, że skarżący "w sposób nieskuteczny prowadził wizytacje cel mieszkalnych w oddziale [...] i niewłaściwie rozpoznawał atmosferę panującą wśród osadzonych przebywających w celi mieszkalnej [...]". Również organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji potwierdził te ustalenia. Powyższe ustalenia pozostają w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, na który w istocie składa się jedynie ze Sprawozdania z dnia [...] 2001 r. Nr [...] W sprawozdaniu z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego na okoliczność znęcania się skazanych nad współosadzonym, zawarte są wręcz przeciwne wnioski, niż w uzasadnieniach decyzji organu I i II instancji, a mianowicie zostały wyciągnięte wnioski, że "nadzór i kontakt z osadzonymi ze strony wychowawców był właściwy" oraz, że "W opisanym zdarzeniu nie stwierdzono zaniedbań Służby. Działania penitencjarne były prawidłowe". Podobne stanowisko zajął w piśmie z dnia [...] 2001 r. Dyrektor Zakładu Karnego w T. skierowanym do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. Niezrozumiałym, w świetle powyższego, jest zatem zmiana stanowiska Dyrektora Zakładu Karnego w T. Zmiana ta wynika prawdopodobnie na skutek pisma Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej w K. z dnia [...] 2002 r., w którym zalecono m.in. wyciągnięcie konsekwencji służbowych w stosunku do wychowawców, w związku z zaistniałym zajściem. Jak z powyższego wynika decyzja organu I instancji o ukaraniu skarżącego zapadła nie w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, lecz zalecenia organu II instancji, co jest niedopuszczalne i musiało skutkować uchyleniem decyzji obu instancji, wobec naruszenia przepisów postępowania, gdyż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy również stwierdzić, że uzasadnienia decyzji oby organów nie zawierają składników, o jakich mowa w art. 107 § 3 kpa, są bardzo ogólnikowe i sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA w zw. z art. 97 § 2 powołanej ustawy przepisy wprowadzające.