II SA/Kr 766/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2008r. sprawy ze skargi T. B. i L. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących T. B. i L. T. solidarnie kwotę 757 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną podstawie art. 81 ust. 1, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. B. i L. T. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2007 r., znak [...] o zgłoszeniu sprzeciwu w sprawie robót budowlanych polegających na wybudowaniu wiaty magazynowej na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w T., objętych uprzednim zgłoszeniem odwołujących się, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W związku ze zgłoszeniem T. B. i L. T. z dnia [...] marca 2007 r. dotyczącym przystąpienia w dniu [...] kwietnia 2007 r. do budowy wiaty o wymiarach [...] m na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w T., decyzją z dnia [...] marca 2007 r., znak [...], powołując się na art. 30 ust. 6 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, Prezydent Miasta wniósł sprzeciw w sprawie robót budowlanych objętych zgłoszeniem stwierdzając, że inwestor dokonał błędnej kwalifikacji ww. robót budowlanych, jako zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zgodnie z przedłożonymi przez inwestora rysunkami projektowany obiekt budowlany ma być dostawiony do budynku mieszkalnego położonego na sąsiedniej działce i nie stanowi wolnostojącej wiaty, budynku gospodarczego lub altany, wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, lecz jest budynkiem gospodarczym pokrytym dachem, ograniczonym ze wszystkich stron przegrodami. Przedstawiony przez inwestora zakres robót jest zatem, zdaniem Prezydenta, ustawowo objęty obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto zwrócono uwagę, iż zgodnie z § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z dnia 15 czerwca 2002 r., Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) budynki gospodarcze ze ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi nie mogą być sytuowane w odległości mniejszej niż 8 m od ściany istniejącego budynku mieszkalnego. Od decyzji tej odwołanie wnieśli T. B. i L. T. stwierdzając, iż przedstawiona na szkicach wiata o konstrukcji stalowej posiada jedynie trzy ściany i nie jest budynkiem w rozumieniu prawa budowlanego, poza tym została usytuowana przy granicy z działką budowlaną w sposób naturalny bezpośrednio przy istniejącym budynku mieszkalnym. Zdaniem odwołujących się, ściana sąsiedniego budynku - odrębnego obiektu budowlanego - nie będzie w jakikolwiek sposób związana z projektowaną wiatą, która nie posiada czterech ścian. W odwołaniu powołane zostały zawarte w czasopiśmie branżowym "[...]" interpretacje stosownych przepisów ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którymi w przypadku istnienia ściany sąsiedniego budynku bez otworów, nie ma podstaw do stosowania przepisów dotyczących odległości od granicy działki, co oznacza możliwość lokalizacji wiaty, która nie posiada ściany od strony granicy, bezpośrednio przy tej granicy. Na tej podstawie odwołujący się zażądali uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Rozpatrując wniesione odwołanie, Wojewoda decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, że została ona wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zdaniem Wojewody w analizowanym przypadku nie ulega wątpliwości, iż wymieniony w zgłoszeniu z dnia [...].03.2007 r. obiekt budowlany nie jest wolnostojący, ponieważ został usytuowany na działce nr [...] obręb [...] w T. bezpośrednio przy granicy działki, na której położony jest budynek mieszkalny. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa jedynie wolnostojących parterowych budynków gospodarczych oraz wiat o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Ponadto, zdaniem Wojewody, wykonanie robót objętych zgłoszeniem rażąco narusza przepisy § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ projektowany obiekt, w istocie posiadający w miejscu czwartej przegrody otwór, usytuowano bezpośrednio przy granicy działki z tym otworem jako przylegającym do istniejącego budynku mieszkalnego. Powyższą decyzję Wojewody zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T. B. i L. T. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie art. 29 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, iż zgłoszone przez skarżących roboty budowlane wymagają pozwolenia na budowę; 2. błędne zastosowanie w sprawie § 12 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; 3. błędne niezastosowanie w sprawie § 12 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury; 4. dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w postaci oparcia się przez Wojewodę na wadliwej decyzji organu pierwszej instancji; 5. naruszenie art. 6, art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób godzący w zaufanie do organów administracji oraz w sposób nie uwzględniający słusznego interesu obywateli oraz bez oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Precyzując powyższe zarzuty, skarżący podnieśli, że zgłoszony przez nich projekt wypełnia definicję wiaty zawartą w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. 1999, Nr 112, poz. 1316 z późn. zm.). Wiatę stanowi bowiem pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. Zgodnie z zamierzeniem skarżących inwestorów od strony zewnętrznej działki wiata nie jest obudowana, gdyż w granicy działki przebiega ściana budynku, jednakże sama wiata nie przylega bezpośrednio do tego budynku. Pełnomocnik skarżących podnosi ponadto, że rozdział 1 działu II powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., który zawiera § 12, nosi tytuł "usytuowanie budynku". Zastosowana systematyka przepisów jednoznacznie wskazuje, iż zastosowane w rozdziale przepisy nie mają zastosowania do wiat, a jedynie do budynków, zgodnie bowiem z art. 3 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane budynkiem jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Projektowana wiata nie jest więc budynkiem w rozumieniu powołanych przepisów. Pełnomocnik skarżących stwierdza dalej, że nawet jeżeli przyjąć, iż przedmiotowa wiata jest budynkiem w rozumieniu § 12, to nie mogą mieć w sprawie zastosowania przepisy § 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 7, organ bowiem błędnie przyjął, iż jako otwór okienny lub drzwiowy rozumieć można także brak ściany (obudowania) wiaty od strony granicy działki. Założeniem § 12 ust. 1 pkt 1 oraz § 12 ust. 7 jest poza tym wzajemna ochrona budynków przed immisjami, tj. nadmiernym hałasem, zacienianiem, naruszaniem konstrukcji budynków, zapachami (budynki inwentarskie - § 12 ust. 7), a także możliwością przeniesienia ognia z budynku na budynek oraz możliwością instalacji urządzeń wewnątrz tych budynków (np. [...]), co nie dotyczy wiat. Za takim rozumieniem wskazanych regulacji przemawia również treść § 11 oraz § 13 tego rozporządzenia. Zdaniem skarżących, zastosowanie powinien mieć przepis § 12 ust. 4 pkt 2, skoro bowiem w § 12 ust. 4 pkt 2 omawianego rozporządzenia zezwolono na usytuowanie ściany trwale związanego z gruntem obiektu budowlanego bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy sąsiedniej działce, na której bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych, to tym bardziej dopuszczalne jest usytuowanie w takich warunkach obiektu nie związanego trwale z gruntem, którym jest wiata. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 z późno zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). W wyniku dokonanej przez oceny postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, w zasadniczej mierze z przyczyn opisanych w skardze. Przedmiot sporu w nin. sprawie sprowadza się w istocie do rozstrzygnięcia dwóch kwestii, po pierwsze, czy obiekt objęty zgłoszeniem zamiaru przystąpienia do budowy dokonanym przez skarżących stanowi wiatę w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118), po drugie natomiast, czy do przedsięwzięcia objętego przedmiotowym zgłoszeniem mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z dnia 15 czerwca 2002 r., Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), w szczególności zaś § 12 dotyczący usytuowania budynków na działce budowlanej. Rozstrzygając zagadnienie pierwsze, Sąd uznał, iż obiekt objęty zgłoszeniem skarżących z uwagi na swoje właściwości konstrukcyjno-architektoniczne (lekka i nieskomplikowana konstrukcja) w połączeniu z zamierzoną funkcją, którą, jak wielokrotnie podnosili skarżący, ma być składowanie i zadaszanie, stanowi wiatę w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Pogląd ten wspiera określenie wiaty zawarte w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. 1999, Nr 112, poz. 1316 z późn. zm.), gdzie mowa (rozdział I Objaśnienia wstępne, punkt 2 Pojęcia podstawowe) o "pomieszczeniu naziemnym, nie obudowanym ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawionym". Zdaniem Sądu, obiekt objęty zgłoszeniem skarżących nie stanowi natomiast budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ w sposób ewidentny nie spełnia zawartych w tym przepisie przesłanek, w szczególności z uwagi na brak fundamentów i obudowy wydzielającej go z przestrzeni z każdej strony. Nie sposób zatem podzielić poglądu organu I instancji, iż "projektowany obiekt budowlany jest budynkiem gospodarczym, bo ma cztery ściany i jest dostawiony do budynku znajdującego się na sąsiedniej działce, nie jest zatem wolnostojący". Skarżący wielokrotnie podnosili, iż przedmiotowy obiekt nie jest obudowany ze wszystkich stron, wniosek taki wynika też bezpośrednio z rysunków dołączonych przez skarżących do zgłoszenia zamiaru przystąpienia do budowy. Poglądu tego zdaje się nie podzielać organ drugiej instancji, pisząc o "obiekcie budowlanym usytuowanym przy granicy działki", co świadczy o braku rzetelnego rozstrzygnięcia także w postępowaniu odwoławczym, tym bardziej, że uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji nie zawiera odniesień do argumentów odwołujących się, że wiata nie przylega do budynku na sąsiedniej działce i w istocie sama nie jest budynkiem. Z tych samych powodów zresztą bezzasadne jest zapatrywanie organów obydwu instancji, jakoby obiekt objęty zgłoszeniem nie był wolnostojący. Naruszony został art. 80 k.p.a.- zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organy, zarówno I, jak i II instancji z przyczyn wyłożonych wyżej, oceniły bowiem dowolnie i z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów Na tym tle należy stwierdzić, iż rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie znajduje zastosowania do przedmiotowej wiaty jako do budynku. Sąd nie będzie w niniejszym uzasadnieniu prowadził natomiast pogłębionej oceny (której zabrakło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), czy rozporządzenie to znajduje zastosowanie do przedmiotowej wiaty jako do "budowli nadziemnej spełniającej funkcje użytkowe budynku" (§ 2 ust. 1 ww. rozporządzenia) ponieważ przyjmując nawet, że tak jest (co nie jest bezsporne), w sprawie nie mogą mieć zastosowania powoływane przez organy obydwu instancji przepisy § 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 powołanego rozporządzenia. Nie można bowiem, jak to uczyniły organy I i II instancji, pojęcia "otworów okiennych lub drzwiowych" w drodze wykładni rozszerzającej rozciągać na przypadek braku ściany (obudowy) obiektu, jakim jest wiata. Fakt, że swą niezabudowaną stroną wiata miała być zwrócona do budynku usytuowanego na sąsiedniej działce nie aktualizuje zatem wymienionych w § 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 dyspozycji co do wspomnianych tam odległości. Brak ściany nie może być utożsamiany, zdaniem Sądu, z otworem drzwiowym lub okiennym. Należy nadto zauważyć, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji Wojewody stanowi obrazę art. 107 § 3 k.p.a., gdyż w istocie powtórzyło tezy uzasadnienia organu pierwszej instancji i nie odnosi się do zarzutów podniesionych przez skarżących w odwołaniu. Jest to niedopuszczalne tym bardziej, że sam Wojewoda zarzucił zgłoszeniu skarżących rażące naruszenie prawa, którego to pojęcia w tym kontekście zresztą bliżej nie wytłumaczył. Nie odniósł się też do zarzutów odwołania dlaczego, jego zdaniem, w nin. sprawie, do wiat ma zastosowanie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz dlaczego nie może mieć zastosowania § 12 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia. Opisane powyżej naruszenia prawa materialnego i procesowego miały zasadniczy wpływ na wynik sprawy, skutkowały bowiem błędnym uznaniem, że przedsięwzięcie budowlane objęte zgłoszeniem wymaga pozwolenia na budowę. W związku z powyższym i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.