II SA/Kr 766/24

Dnia 3 lipca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. C. na postanowienie nr 251/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 6 marca 2024 roku, znak: WOB.7722.276.2023.JKUT w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia skargę oddala Postanowieniem nr 251/2024z dnia 6 marca 2024 roku znak: WOB.7722.276.2023.JKUT Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, działając na podstawie m.in. art. 134 w zw. z art. 123 kpa - stwierdził niedopuszczalność zażalenia S. C. na zawiadomienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem z dnia 9 sierpnia 2023 r. znak: NB.501.4.14.2023.PGr, którym na podstawie art. 238 § 1 Kpa zawiadomiono o sposobie załatwienia skargi S. C. z dnia 23 czerwca 2023 r. Powodem rozstrzygnięcia było przyjęcie, iż wniesione zażalenie jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych - a to z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia. Zażalenie to zostało bowiem wniesione na pismo PINB w Zakopanem z dnia 9 sierpnia 2023 roku, stanowiące zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi - które ma jedynie charakter informacyjny co do przeprowadzonych działań i dokonanych ustaleń, a nie zawiera rozstrzygnięcia. W zaskarżonym postanowieniu o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia MWINB odniósł się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego odnoszących się do postępowania w sprawach skarg i wniosków (dział VIII kpa) wskazując m.in., że art. 238 § 1 kpa określa elementy składowe zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi. Organ podkreślił, że na zawiadomienie to nie służy odwołanie, zażalenie ani skarga do sądu administracyjnego: MWINB wskazał, że "tryb "ogólnoskargowy" (art. 221-240 Kpa) jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi). Skarga z art. 227 Kpa jest odformalizowanym środkiem ochrony różnego rodzaju interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego." Organ wskazał również, że zaskarżone pismo PINB z dnia 9 sierpnia 2023 roku nie może zostać zakwalifikowane jako postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z uwagi na powyższe w niniejszej sprawie MWINB zobligowany był do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia; organ podkreślił również, że z uwagi na niedopuszczalność, zażalenie to nie mogło zostać merytorycznie rozpatrzone, a zatem organ II instancji nie mógł odnieść się do zawartych w nim zarzutów Żalący wniósł skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 28 kpa w zw. z art. 48 ust. 1 prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego w zw. z § 40 ust. 3 i §12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (poprzez odmówienie skarżącemu statusu strony, pomimo że nie zachodziły podstawy do zawężenia kręgu podmiotów mających przymiot strony z uwagi na pozostawanie nieruchomości skarżącego w obszarze oddziaływania budowy basenu oraz dodatkowych pomieszczeń do budynku mieszkalnego na działce nr [...] w P. , przez co nie można było wykluczyć interesu prawnego skarżącego jako właściciela sąsiedniej nieruchomości do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania legalizacyjnego w związku z powyższą budową), jak również naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 134 kpa w zw. z art. 144 kpa oraz art. 61a § 1 i 2 kpa (poprzez błędną kwalifikację pisma organu I instancji z dnia 9 sierpnia 2023 roku jedynie jak zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi skarżącego, a nie jako postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, co spowodowało stwierdzenie niedopuszczalności wniesionego przez skarżącego zażalenia). W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in. że w postępowaniu legalizacyjnym może występować więcej stron, co uzasadnia dopuszczalność wszczęcia postępowania na wniosek właściciela sąsiedniej nieruchomości; w ocenie skarżącego jego pismo z dnia 23 czerwca 2023 roku, jako pochodzące od uprawnionego podmiotu, wszczęło postępowanie legalizacyjne z dniem jego doręczenia organowi nadzoru budowlanego, w związku z czym załatwienie tegoż pisma jako skargi powszechnej nastąpiło z naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego, przepis art. 48 ust. 1 prawa budowlanego nie reguluje wszczęcia postępowania w tych sprawach, jednak nie wyłącza dopuszczalności wszczęcia postępowania na wniosek - stąd też stanowisko organów odnośnie możliwości wszczęcia postępowania jedynie z urzędu nie było dopuszczalne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi Sąd w świetle art. 151 p.p.s.a. oddala skargę. Zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w kontrolowanej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zakopanem skierował do skarżącego pismo stanowiące zawiadomienie z dnia 9 sierpnia 2023 r. znak: NB.501.4.14.2023.PGr, którym na podstawie art. 238 § 1 Kpa zawiadomiono go sposobie załatwienia skargi S. C. z dnia 23 czerwca 2023 r. Zawiadomienie to wydane zatem zostało w trybie skarg i wniosków z działu VIII kpa, na co wyraźnie wskazuje podana podstawa prawna, a to m.in. art. 238 § 1 kpa, jako sposób załatwienia skargi. Wobec tego zasadnie skarżony organ uznał, iż na zawiadomienie takie nie służy odwołanie, zażalenie ani skarga do sądu administracyjnego. Tryb "ogólnoskargowy" (art. 221-240 Kpa) w jakim załatwiono pismo – wniosek skarżącego jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi) i w związku z tym, że takie zawiadomienie jest odformalizowanym środkiem ochrony różnego rodzaju interesów jednostki, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. Wbrew argumentacji zawartej w skardze zawiadomienie PINB z dnia 9 sierpnia 2023 roku nie może zostać zakwalifikowane jako postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, ponieważ bez względu na to jakie intencje miał skarżący wnosząc pismo – wniosek do organu nadzoru budowalnego, istotne jest w jakim trybie i w jakiej formie to zostało załatwione. Jeśli sposób załatwienia sprowadzał się do czynności materialno – technicznej, to nie można jej skarżyć w trybie zażaleniowym z kpa. Samo zatem wtrącenie jednozdaniowego zwrotu w dwustronicowej treści zawiadomienia co do braku podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego, nie może być uznane za rozstrzygnięcie będące w istocie postanowieniem z art 61a k.p.a. Nie można z tego jednego zwrotu wywodzić znamion postanowienia w piśmie, które stanowi zawiadomienie wydane w trybie skarg i wniosków z działu VIII kpa, na co wyraźnie wskazuje podana podstawa prawna, a to m.in. art. 238 § 1 kpa. Z uwagi na to MWINB zobligowany był do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia; ponieważ zachodziła niedopuszczalność takiego zażalenia. W związku z tym, podnoszone w skardze zarzuty odnoszące się do bezzasadnego nie uznania skarżącego za stronę postępowania administracyjnego (legalizacja robót budowlanych) są bezprzedmiotowe w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na podstawie m.in. art. 134 w zw. z art. 123 kpa. Podobnie rzecz ma się z merytorycznymi zarzutami co do naruszenia przepisów prawa budowlanego czy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skoro nie służy w sprawie zażalenie na zawiadomienie w trybie skarg i wniosków, to organ II instancji nie mógł odnieść się do zawartych w zażaleniu zarzutów. W sytuacji, gdy organ II instancji stwierdzi istnienie jednej z przyczyn niedopuszczalności zażalenia - a taką przesłanką w niniejszej sprawie była przyczyna przedmiotowa w postaci braku przedmiotu zaskarżenia - zobligowany jest do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia i nie może w związku z powyższym odnosić się do podniesionych w zażaleniu zarzutów oraz dokonywać merytorycznej oceny zaskarżonej czynności czy pisma. Dlatego też, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, MWINB nie miał podstaw do badania kwestii istnienia po stronie skarżącego przymiotu strony ani też nie miał możliwości odniesienia się do kwestii robót budowlanych, o których mowa w zawiadomieniu. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.