II SA/Kr 769/08

WyrokWSA w Krakowie2008-10-20

Skład orzekający: Izabela Dobosz, Wojciech Jakimowicz, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, polegające na braku powiadomienia wszystkich współwłaścicieli nieruchomości o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, stanowi podstawę do uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy oraz poprzedzającej ją decyzji?
Ratio decidendi
Naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, wynikające z braku powiadomienia wszystkich współwłaścicieli nieruchomości o wszczęciu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, stanowi podstawę do uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Organ administracji ma obowiązek ustalić krąg stron postępowania, powiadomić je o jego wszczęciu i umożliwić czynny udział, co obejmuje doręczenie rozstrzygnięć wraz z pouczeniem o możliwości zaskarżenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi U.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie i przebudowie kamienicy z przeznaczeniem części budynku na funkcję usługową oraz budową windy. Skarżąca, współwłaścicielka kamienicy, domagała się usunięcia z zakresu inwestycji budowy windy oraz zakazu budowy nowej kubatury od strony podwórza. SKO utrzymało decyzję organu I instancji, uznając, że żądania skarżącej wykraczają poza zakres wniosku, a kwestie dotyczące ograniczenia dostępu do światła dziennego i hałasu będą przedmiotem oceny w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej U.T. kwotę 757 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz / spr. / Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2008 r. sprawy ze skargi U.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej U.T. kwotę 757 / siedemset pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania . Decyzją z dnia [...].10.2007 r. nr [...] na wniosek B. B. Prezydent Miasta ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego p.n.: "Nadbudowa i przebudowa kamienicy mieszkalnej z przeznaczeniem części budynku na funkcję usługową oraz budowa windy od strony podworca na dz. nr [...] obr. [...] przy ul. P. i ul. Z. w K.". W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że teren objęty wnioskiem nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wobec czego przeprowadzono postępowanie na zasadach i w trybie przewidzianym w art. 59 i nast. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W toku postępowania uzyskano uzgodnienia organów w zakresie wymaganym przez art. 53 ust. 4 powołanej ustawy, a także opinię Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]. Od powyższej decyzji odwołała się U. T. – współwłaścicielka kamienicy, której dotyczy planowana inwestycja. Zwróciła się ona o wprowadzenie zmian do wydanej decyzji polegającej na usunięciu z zakresu planowanej inwestycji zapisu: "oraz budowa windy od strony podwórza". Domaga się również sformułowania zakazu budowy nowej kubatury ([...]) od strony podwórza, która ograniczy dostęp światła dziennego do mieszkań, a także spowoduje utrudnienia w komunikacji pieszej do mieszkań dostępnych z poziomu parteru i zmniejszy niewielką w chwili obecnej powierzchnię podwórka. Nadto sprzeciwiła się możliwości lokalizacji w projektowanym poddaszu łazienek nad pokojami na poziomie II piętra ze względu na hałas i możliwość zalania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy na podstawie art. 59 ust 1, art. 60 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717), § 1-9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ( Dz. U. 2003 r. Nr 164, poz. 1588) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Decyzja organu I instancji w ocenie Kolegium określa wszelkie wskaźniki zabudowy określone w rozporządzeniu w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy... Planowana inwestycja jest zgodna z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Żądanie usunięcia z zakresu planowanej inwestycji zapisu: "oraz budowa windy od strony podworca" nie może zostać uwzględnione, bowiem określenie tego, co stanowić będzie przedmiot prowadzonego postępowania administracyjnego należy do wnioskodawcy, a pozostałym stronom nie przysługuje uprawnienie do żądania, by modyfikować treść wniosku. Zarzut, iż realizacja planowanej inwestycji skutkować będzie naruszeniem ochrony interesów osób trzecich przez ograniczenie dostępu do światła dziennego, jest przedwczesny. Kwestie te będą przedmiotem oceny w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, po przedłożeniu ostatecznego projektu architektonicznego, który określi kształt planowanej inwestycji. Kolegium nie przychyliło się również do argumentu o braku podstaw dla ustalenia warunków zabudowy, z uwagi na ewentualną lokalizację łazienek w projektowanym poddaszu nad pokojami na poziomie II piętra. Brak jest podstaw dla przyjęcia, iż wskazana we wniosku lokalizacja tych pomieszczeń prowadzić będzie do generowania hałasu przekraczającego dopuszczalne normy, a możliwość zalania pomieszczeń na poniższych kondygnacjach to jedynie nie dająca się zweryfikować hipoteza. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego U. T. zarzucając jej: 1. naruszenie art. 61 ust. 1 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; 2. naruszenie § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy... poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które pozwoliło na przyjęcie, że istnieją przesłanki do ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy; 3. naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego niezbędnego do załatwienia sprawy z uwzględnieniem zarówno interesu społecznego jak i słusznego interesu obywateli; 4. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż planowana inwestycja stanowi kontynuację istniejących funkcji (wielorodzinnej i usługowej) oraz nie prowadzi do naruszenia interesów osób trzecich. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone we ustawie. Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania przewidujących zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie bez swojej winy nie brały udziału osoby, którym przysługiwał przymiot strony, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi podstawę do wznowienia postępowania. W tej sytuacji zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu, jednakże z powodów innych niż wskazane w skardze. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest ustalenie kręgu osób, które mają przymiot strony, a następnie powiadamianie ich: o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.), o zebraniu całości materiału dowodowego i o możliwości zapoznania się z tym materiałem (art. 10 § 1 k.p.a.), jak również o innych podjętych w sprawie czynnościach, jeśli wymagają tego przepisy prawa. Wśród gwarancji czynnego udziału stron w postępowaniu wskazać można także obowiązek doręczenia każdej ze stron wydanych w sprawie rozstrzygnięć wraz z pouczeniem o możliwości zaskarżenia (art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a.) Powszechnie przyjmuje się, iż interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy warunków zabudowy mają właściciele nieruchomości objętych wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, jak również właściciele działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji. Jak wynika z wniosku B. B. (k. 21 akt administracyjnych) inwestycja będąca przedmiotem postępowania miała zostać zrealizowana na działce nr [...], obr. [...], jednostka ewidencyjna [...]. Graniczą z nią cztery działki: nr [...] i [...], które stanowią własność prywatną, oraz działki nr [...] i [...], będące drogami publicznymi, (odpowiednio ul. W. i ul. P.). Wypis z rejestru gruntów dla działki nr [...] (k. 11 akt administracyjnych) zawierał informację, że jednym ze współwłaścicieli tej działki jest W. M., jednakże w rejestrze brak było adresu tej osoby. Z kolei zawiadomienie o wszczęciu postępowania wysłane do innego współwłaściciela tej nieruchomości, J. S., na adres podany w rejestrze gruntów, powróciło z adnotacją listonosza "adresat nie żyje". W takiej sytuacji organ prowadzący postępowanie powinien ustalić aktualny adres W. M. oraz krąg spadkobierców po J. S. i zapewnić stronom udział w postępowaniu zgodnie z przepisami k.p.a. Zarówno organ I instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyły ten obowiązek. Z akt administracyjnych wynika, że J. M. - brat W. - podawał się za jego następcę prawnego (k. 71), wnioskodawca zaś wskazywał, że J. M. posiada notarialne pełnomocnictwo do reprezentowania brata, który przebywa w [...] (k. 73). Organ prowadzący postępowanie bezskutecznie wzywał J. M. do przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa (k. 75). Z uwagi na niemożność dostarczenia dokumentu pełnomocnictwa wnioskodawca wskazał na adres strony w [...], na który skutecznie doręczono zawiadomienie o wszczęciu postępowania (k. 77). Natomiast ani decyzja Prezydenta Miasta, ani orzeczenie SKO nie zostały doręczone W. M. Stanowi to niezawinione przez stronę naruszenie jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Ustalając krąg spadkobierców po J. S. organ I instancji oparł się wyłącznie na informacji od wnioskodawcy (k. 73) oraz zapewnieniu R. S., iż jest on spadkobiercą po J. S. (k. 72). Wszelką korespondencję skierowaną do J. S. przesyłano do R. S. uznając go za jedynego następcę prawnego osoby figurującej w rejestrze gruntów jako współwłaściciel działki nr [...]. Tymczasem na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 20 października 2008 r. (k. 41 akt sądowych) R. S. oświadczył, że 50% udziałów w kamienicy przy ul. W. (działka nr [...]) mają jego bracia: A. S. i J. S. Osoby te bez swojej winy nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego. W ponownym postępowaniu organy administracji powinny usunąć wszystkie wskazane wyżej uchybienia. Biorąc powyższe pod uwagę należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzje, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane (art. 152 p.p.s.a.) i dlatego orzeczono jak w pkt II wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. wliczając do nich wniesiony w niniejszej sprawie wpis od skargi (500 zł) oraz wynagrodzenie adwokata (240 zł) wraz z kosztem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło