II SA/Kr 770/16
WyrokWSA w Krakowie2016-11-30
Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Paweł Darmoń, Beata Łomnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego z częścią usługową i garażem podziemnym jest zgodna z prawem, w szczególności z przepisami Prawa budowlanego, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz decyzją o warunkach zabudowy, uwzględniając wcześniejsze orzeczenie sądu administracyjnego w tej sprawie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję Wojewody za prawidłową. Stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo wykonał wskazania sądu zawarte w poprzednim wyroku, w tym dotyczące analizy obszaru oddziaływania inwestycji, kręgu stron postępowania oraz zgodności projektu z decyzją o warunkach zabudowy. Sąd podkreślił, że jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku, a organ administracji również zastosował się do tych wskazań.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.K. i E.W.-K. na decyzję Wojewody zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego z częścią usługową i garażem podziemnym. Wcześniejszy wyrok WSA w Krakowie uchylił decyzję Wojewody z powodu błędów w ustaleniu obszaru oddziaływania i kręgu stron postępowania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy przez Wojewodę, wydano decyzję, która została zaskarżona przez tych samych skarżących, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego, KPA oraz rozporządzenia ws. warunków technicznych, w tym niezgodność projektu z decyzją o warunkach zabudowy, błędne określenie stron, ograniczenie nasłonecznienia, brak aktualnych opinii oraz brak przeniesienia praw z decyzji WZ.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie : WSA Paweł Darmoń (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2016 r. Przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] M.S. sprawy ze skargi A.K. i E.W.-K. na decyzję Wojewody z dnia 28 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala
Prezydent Miasta K. decyzją 21.05.2014 r. Nr [....] orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego obejmującego budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową i garażem podziemnym, wraz z instalacjami wewnętrznymi, zlokalizowanego na działce nr [....] obr. [....] przy ul. [....] w K. oraz budowę przyłącza wodnego na działkach nr [....] [....] [....] i przyłącza kanalizacji sanitarnej na działkach nr [....] i [....].
Od decyzji tej odwołanie wnieśli E.W. i A.K.
Wojewoda [....] decyzją z dnia 15.10.2014 r., znak: [....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określonego obszaru oddziaływania i w tym zakresie orzekł: obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 - Prawo budowlane, obejmuje nieruchomości: działkę nr nr [....] [....] [....] [....] obr. [....] , w pozostałym zakresie tj. zatwierdzenia projektu budowlanego, udzielenia pozwolenia na budowę, szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, szczegółowego nadzoru na budowie oraz informacji o warunkach przystąpienia do użytkowania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W wyniku rozpatrzenia skargi na ww. decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem 14.05.2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1743/14 uchylił decyzję Wojewody [....] .
Po ponownym rozpoznaniu odwołania Wojewoda [....] decyzją z dnia 28 kwietnia 2016 r., znak [....] podstawie art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290) i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 poz. 23) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określonego obszaru oddziaływania i w tym zakresie orzekł: obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane obejmuje działki nr nr [....] [....] [....] obr. [....] ,
zaś w pozostałym zakresie tj. zatwierdzenia projektu budowlanego, udzielenia pozwolenia na budowę, szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, szczegółowego nadzoru na budowie oraz informacji o warunkach przystąpienia do użytkowania utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 21.05.2014 r. Nr [....] znak: [....] .
Uzasadniając to rozstrzygnięcie Wojewoda [....] wskazał, że w związku z wątpliwościami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie związanymi z możliwością samodzielnego funkcjonowania inwestycji w rozumieniu art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego, ramach postępowania wyjaśniającego ustalono, w odniesieniu do budowy zjazdu, Prezydent Miasta K. decyzją z 10.06.2013 nr [....] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę zjazdu publicznego z działki nr [....] obr. [....] na działkę nr [....] obr. [....] przy ul. [....] w K. Dokument ten znajduje się w II tomie projektu budowlanego na stronie 561 b.
Natomiast w odniesieniu do rozbudowy i poszerzenia ulicy [....] Prezydent Miasta K. w zaświadczeniu z 28.05.2013 r. powiadomił, że nie wniósł sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na przebudowie ulicy [....] . Dokument ten znajduje się w II tomie projektu budowlanego na stronie 588ł.
Ponadto ustalono, że w aktach sprawy znajdują się aktualne oświadczenia gestorów sieci o zapewnieniu dostaw mediów, w tym w odniesieniu do warunków przyłączenia nieruchomości do miejskiej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej oświadczenie z 30.11.2015 r. nr [....] , a energii elektrycznej z 8.07.2015 r. nr [....] .
Z oświadczenia [....] SA z 8.07.2015 r., wynika, że wymagania techniczne dla przyłączenia projektowanego obiektu do sieci energetycznej wymagają tylko budowy przyłącza. Okoliczność braku potrzeby budowy dla tej inwestycji odcinka sieci, wynika również z pisma wyjaśniającego [....] z 18.08.2015 r.
W ocenie organu fakt, że inwestycja, uzyskując wyprzedzająco zezwolenie na możliwość realizacji zjazdu i przebudowy ulicy [....] , jak i oświadczenia gestorów sieci, daje podstawę do uznania, że inwestycja w zakresie udzielonego pozwolenia na budowę, nie narusza art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego.
W odniesieniu do określenia przez organ administracji obszaru oddziaływania w sposób odmienny aniżeli wskazał to projektant w projekcie budowlanym, który ograniczył ten obszar wyłącznie do działek, na których ma być realizowana inwestycja, wyjaśnić należy, że przy ustaleniu obszaru oddziaływania organ brał pod uwagę funkcję obiektu, jego gabaryty i inne parametry, które mogły wpływać na sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. W trakcie postępowania administracyjnego badano zgodność zamierzenia z odrębnymi przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi, w zakresie spełnienia wymogów dotyczących odległości od granic i sąsiedniej zabudowy, spełnienia wymogów przeciwpożarowych. W wyniku tej oceny uznano, że obszar oddziaływania inwestycji winien uwzględniać, oprócz terenu, na którym jest ona zlokalizowana tj. działki nr nr [....] [....] i [....] również działki nr [....] i [....]. Zaliczenie do obszaru oddziaływania inwestycji działek nr [....] i [....]wynika z faktu, że istnieje wpływ tej inwestycji na zagospodarowanie i użytkowanie tych nieruchomości.
Na działce nr [....] , na której zlokalizowane są 3 budynki wielorodzinne nr [....] , [....] i [....] , w części lokali mieszkalnych następuje, choć dopuszczalne przepisami, ograniczenie w nasłonecznieniu pokoi, których okna skierowane są na teren inwestycji. Szczegółowo pokazano to na wykonanej przez projektanta analizie nasłonecznienia. Natomiast w odniesieniu do działki nr [....] , która praktycznie jest działką niezabudowaną, projektowany budynek może wpływać, ze względu na wymogi określone w § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, na zagospodarowanie tej nieruchomości. Wyjaśniono, że część projektowanego budynku (cofnięta w stosunku do granicy z działką nr [....] ), usytuowana jest w odległości 5,50 m od granicy z tą działką, a jej wysokość łącznie z wysokością nasypu terenu projektowanego wynosi 12,90 m (wysokość budynku 11,40 m + nasyp 1,5 m). Fakt ten może spowodować, że dla zapewnienia naturalnego oświetlenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi w hipotetycznym budynku na tej działce, które będą, zlokalizowane w piwnicy lub suterynie i których okna będą skierowane na projektowaną inwestycję, może nastąpić konieczność odsunięcia części ściany w tym budynku (nr [....]) na odległość 7,5 m od granicy. Przy wymogu wynikającym z rozporządzenia, zachowania minimalnej odległości od granicy ściany z otworami okiennymi lub drzwiowymi (4 m) daje to podstawę do uznania, iż projektowana inwestycja może wpływać na sposób zagospodarowania tej działki.
W związku z powyższym, w ocenie organu słuszne jest włączenie działek o nr [....] i [....] do obszaru oddziaływania, a ich właściciele lub przedstawiciele winni uczestniczyć w postępowaniu, jako strony. Następnie wskazano, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji przywołał, co prawda inne numery działek, ale w prowadzonym przez niego postępowaniu uczestniczyli właściciele działek, które znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Również obszar oddziaływania inwestycji wskazywany w przeprowadzonej przez organ I instancji analizie tego obszaru (karta 15 teczka I) określony został prawidłowo. W tej sytuacji uznano za dopuszczalne skorygowanie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji w tym zakresie. Korekta ta nie wpłynęła na określony przez I instancję krąg stron postępowania, a jedynie uporządkowała decyzję w tym zakresie i doprowadziła do spójności jej orzeczenia z kręgiem osób uczestniczących w postępowaniu administracyjnym na prawach strony.
Wobec zakwestionowania przez sąd administracyjny poprawności wcześniejszych ustaleń organu w zakresie kręgu osób, które winny uczestniczyć w postępowaniu, ponownie dokonano oceny posiadania przymiotu strony przez współwłaścicieli budynków [....] [....] [....] przy ul. [....] . Ustaleń tych dokonano, między innymi w oparciu o przedłożone przez projektanta dodatkowe opracowanie obrazujące wędrówkę cienia rzucanego przez projektowany budynek. W wyniku tej oceny, organ odwoławczy ograniczył liczbę osób, które winny osobiście uczestniczyć w postępowaniu, uznając, że pozostali właściciele działki nr [....] , nie mają indywidualnego interesu prawnego uprawniającego ich do osobistego udziału w postępowaniu. Uznano natomiast za strony postępowania tych właścicieli lokali, w których projektowana inwestycja wprowadza ograniczenia w nasłonecznieniu. Pozostali współwłaściciele budynku oraz wspólnota mieszkaniowa w zakresie własności części wspólnych jest reprezentowana w postępowaniu przez Zarząd Wspólnoty. Uprawnienie w tym zakresie dla zarządu wynikają z art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali.
W odniesieniu do oceny zgodności inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy w zakresie zakazu stosowania lukarn, w celu uzyskania stanowiska organu kompetentnego w sprawach architektonicznych, organ odwoławczy pismem z 3.03.2016 r. wystąpił do [....] Okręgowej Izby Architektów z prośbą o wyrażenie opinii czy proponowane w projekcie budowlanym rozwiązanie projektowe sposobu doświetlenia poddasza należy traktować jako lukarny. W odpowiedzi organ samorządu zawodowego wyjaśnił, że "(...) z punktu widzenia architektonicznego, wyniesione ponad poziom linii okapów elementy kubaturowe są integralnie związane z elewacjami i są ich ozdobnym zwieńczeniem jako formy ryzalitowania. Ukryte za nimi ukształtowanie połaci dachowych jest logiczną konsekwencją przyjętego rozwiązania elewacji budynku i trudno traktować je jako lukarny, choć służą doświetleniu poddasza." W dalszej części pisma stwierdzono, że brak jest w przepisach budowlanych definicji pojęcia "lukarna" oraz wobec nieostrej granicy w literaturze fachowej pomiędzy pojęciem "lukarna" a innymi pojęciami architektonicznymi w tym "facjata", "facjatka" - zagadnienie odpowiedniego nazwania projektowanych elementów budynku należy do kompetencji architekta.
Inwestor przedłożył do akt sprawy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze z 5.01.2016 r. znak: [....] , które odmówiło wyjaśnienia treści decyzji, stwierdzając, że zapisy decyzji WZ w zakresie formy dachu i zakazu stosowania lukarn, nie budzą wątpliwości interpretacyjnych.
W tej sytuacji organ odwoławczy, biorąc pod uwagę stanowisko izby zawodowej, projektanta i dostępny materiał dotyczący tych zagadnień, uznał, że zaproponowane w projekcie budowlanym rozwiązanie części elewacji budynku nie stanowi lukarny. W ocenie organ jest to cześć budynku z poddaszem, nad którym został zaprojektowany dach dwuspadowy o symetrycznym układzie połaci dachowej i kalenicy prostopadłej do kalenicy głównej budynku i w stosunku do niej obniżonej. Pokazane w projekcie budowlanym rozwiązane nie jest oknem w dachu doświetlającym poddasze (lukarna), ale niestandardowym rozwiązaniem elewacji budynku.
Oceniono również ponownie zgodność wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej (od strony ulicy [....] ) z decyzją o warunkach zabudowy. Jak wynika z projektu budowlanego rzędna górnej krawędzi elewacji frontowej budynku wynosi 217,70 m.n.p.m. Rzędna średniego poziomu terenu projektowanego przy elewacji frontowej wynosi 205,71 m.n.p.m. Różnica tych rzędnych daje wysokość równą 11,99 m. wysokości oraz rzędne oznaczono na rysunkach dokumentacji projektowej (rysunek nr 5 część C oraz rys. nr 23 cześć C) oraz w części opisowej do projektu budowlanego (pkt 4.12 str. 47-48 część B). Organ stwierdził, że wysokości ta jest zgodna z wymogami decyzji WZ, która dopuściła, aby przy zastosowaniu dachu połaciowego, maksymalna wysokość zabudowy, będąca wysokością do kalenicy głównej, wynosiła 12 m. Następnie powołał się na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5.01.2016 r. znak: [....] , wyjaśniające wątpliwości co do treści decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez Prezydenta Miasta K. z 29.05.2009 r. nr: [....] i utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 18.09.2009 znak; [....] , w którym Kolegium stwierdziło, że do ustalenia wysokości elewacji frontowej w przypadku uskokowego kształtowania elewacji frontowej (...) obliguje do uwzględnienia w obliczanej średniej wysokości projektowanego poziomu terenu przy elewacji frontowej wysokości terenu we wszystkich punktach charakterystycznych dla elewacji frontowej tzn. rzędnych terenowych przyległych do elewacji odpowiadających poszczególnym uskokom, przekłamaniom, płaszczyznom tworzącym widok elewacji frontowej. W postanowieniu tym wyjaśniono ponadto, że lokalne obniżenie terenu przy elewacji związane z obsługą części podziemnych (garażu), pozostaje bez wpływu na pomiar wysokości. Dodatkowo w decyzji WZ wskazano, ponadto, że wysokość projektowanego budynku nie może przekraczać wysokości górnej krawędzi budynku nr [....] zlokalizowanego na działce nr [....]. Jak wykazał pomiar geodezyjny, wysokość projektowanego budynku jest niższa o 25 cm od wysokości projektowanego budynku na działce nr [....] .
Oceniając ponownie zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy i uzupełniony w ramach postępowania odwoławczego oraz uzyskane wyjaśnienia, Wojewoda [....] uznał, że jest on wystarczający do udzielenia pozwolenia na realizację inwestycji.
Odnosząc się do zgłaszanego w odwołaniu zarzutu, dotyczącego braku posiadania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy, w związku z faktem przekształcenia się spółki, która była adresatem decyzji o warunkach zabudowy z 29.05.2009 r., nr [....] w inną spółkę, która posługując się tą decyzją uzyskała pozwolenie na budowę, powtórzono argumentację zawartą w decyzji Wojewody [....] z 15.10.2014 r. znak: [....] i i ponownie uznano, że jest on niezasadny. Inwestor w sprawie legitymuje się decyzją o warunkach zabudowy. Powyższe stanowisko organu znalazło potwierdzenie w treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14.05.2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1743/14.
Przedmiotem inwestycji jest budowa budynku wielorodzinnego z częścią usługową i garażem podziemnym na działce nr [....] , budowa przyłączy: wodnego i kanalizacyjnego. Realizacja wjazdu na działce była procedowana w odrębnym postępowaniu i w sprawie została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę nr [....] z 10.06.2013 r.
Kontrola organu administracji architektoniczno-budowlanej, w zakresie określonym w cyt. art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego pozwała uznać, że projekt budowlany jest zgodny z wymogami wynikającymi z decyzji o warunkach zabudowy z 29.05.2009 r., Nr [....] .
Dla projektowanej inwestycji decyzja o warunkach zabudowy ustaliła dwie nieprzekraczalne linie zabudowy: jedną w odległości 9 m od granicy z działką drogową ul. [....] i drugą w odległości 38 m od granicy z działką drogową ul. [....] . Jak wynika z projektu zagospodarowania działki, usytuowanie budynku nie przekracza tych nieprzekraczalnych linii zabudowy. Decyzja o warunkach zabudowy wskazywała wskaźnik powierzchni nowej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki nr [....] obr. [....] , na poziomie nie większym aniżeli 28%. Zaprojektowana całkowita powierzchnia zabudowy dla tej inwestycji wynosi 26,93%. Wielkość powierzchni biologicznie czynnej dla ww. działki, wynikająca z decyzji o warunkach zabudowy, winna wynosić nie mniej niż 40% - zaprojektowano 54,93%. Dopuszczalna szerokości elewacji frontowej od strony ulicy [....] wynikająca z decyzji o warunkach zabudowy winna wynosić do 14 m, zaprojektowano 13,75 m, natomiast szerokość elewacji bocznej mierzona w obrysie ścian zewnętrznych ostatniej kondygnacji wynosi 43 m i jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy. Wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej od strony ulicy [....] , określona w decyzji o warunkach zabudowy, winna wynosić 9 m do górnej krawędzi attyki dla dachu płaskiego, 12 m do kalenicy głównej dla dachu połaciowego oraz 7,5 m do okapu. W projekcie budowlanym parametry te wynoszą przy dachu dwuspadowym 12,00 m, a do okapu 7,3 m. Natomiast wysokość w części frontowej jest kaskadowa i wynosi 4,7 m i 8,0 m. Decyzja o warunkach zabudowy dopuściła zarówno dach płaski jak i połaciowy (symetryczny dwuspadowy jak i wielospadowy) o kącie nachylenia 30°- 45°. Zaprojektowano dach symetryczny, dwuspadowy o kącie nachylenia 35°. Zgodnie z wymogami decyzji kierunek głównej kalenicy połaci dachowej jest równoległy do dłuższych boków budynku. Jako doświetlenie poddasza, zgodnie z wymogami decyzji, zaprojektowano okna połaciowe. Na elewacjach bocznych wprowadzono facjaty, jako część ściany budynku zasłaniającą dach, których przeszklenia również doświetlają użytkowe poddasze.
Projekt zagospodarowania działki został wykonany na mapie do celów projektowych przyjętej do zasobu powiatowego w dniu 12.06.2013 r. Lokalizacja budynku jest zgodna z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odległość ścian budynku z otworami okiennymi i drzwiowymi od granic z sąsiednimi działkami budowlanymi jest nie mniejsza niż 4 m, a od sąsiedniej zabudowy nie niniejsza aniżeli 8 m. Odległość okapów i gzymsów od granic działek nie mniejsza niż 1,5 m. W ramach inwestycji zaprojektowano 15 miejsc postojowych w garażu podziemnym.
W zakresie zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego projekt budowlany został zaopiniowany bez uwag przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Inwestor uzyskał niezbędne dla tej inwestycji uzgodnienia, opinie i oświadczenia wynikające z obowiązujących przepisów. W odniesieniu do oświadczeń gestorów sieci, w których upłynął termin ich ważności, inwestor przedstawił ich prolongatę. Stanowiska tych jednostek były uwzględnione przy projektowaniu inwestycji. W aktach sprawy znajduje się informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, kopie uprawnień budowlanych osób projektujących i sprawdzających projekt budowlany, a także zaświadczenia o przynależności tych osób do właściwej izby samorządu zawodowego. Osoby projektujące i sprawdzające posiadają wymagane uprawnienia. Inwestycja nie narusza występujących w obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A.K. i E.W. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to:
1) art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 ustawy prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., poprzez wydanie pozwolenia na budowę, pomimo braku zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
2) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez błędne określenie kręgu stron postępowania,
3) § 13 i § 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez uznanie, że przedmiotowa inwestycja budowlana nie ogranicza w sposób sprzeczny z tymi normami nasłonecznienia pomieszczeń znajdujących się w budynkach zlokalizowanych na działkach sąsiednich,
4) art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez wydanie pozwolenia na budowę, pomimo braku aktualnych opinii, uzgodnień i pozwoleń, w szczególności wobec utraty ważności decyzji zwalniającej z dnia 17 kwietnia 2014 r. wydanej przez [....] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych,
5) art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego w zw. z art. 63 ust. 5 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wydanie pozwolenia na budowę, pomimo braku przeniesienia praw z decyzji o warunkach zabudowy,
6) art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. ,w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
W związku z tymi zarzutami skarżący wnieśli o uwzględnienie niniejszej skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na zasadzie art. 145 § 1 p.p.s.a., a także o zasądzenie kosztów wedle prawem norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
1) Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane tj. zarzutu braku zgodności pozwolenia na budowę z decyzją o warunkach zabudowy z dnia 29.05.2009 r. nr [....] w zakresie wysokości do kalenicy głównej oraz ustalenia rzędnej średniego poziomu terenu wyjaśniono, że do wyznaczenia średniej rzędnej przy elewacji frontowej wzięto pod uwagę charakterystyczne punkty elewacji frontowej zgodnie ze szczegółowymi obliczeniami projektanta (dowód: akta II instancji, karta nr 283). Ponadto stosownie do treści § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - wysokość budynku liczona jest od poziomu urządzonego terenu. Zgodnie z § 3 pkt 15 ww. rozporządzenia, pod pojęciem poziom terenu rozumieć należy: "przyjętą w projekcie rządną terenu w danym miejscu działki budowlanej". Sposób obliczenia poziomu terenu został określony również w wydanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniu z dnia 5 stycznia 2016 r., w którym wyjaśniono wątpliwości pojawiające się w tym zakresie w odniesieniu do zapisów decyzji wz (dowód: akta II instancji, karta nr 285, 284).
2) Odnosząc się do zarzutu niezgodności projektowanego budynku z decyzją wz w aspekcie zapisu decyzji wz, w myśl którego wysokość projektowanego budynku nie może przekraczać wysokości górnej krawędzi budynku nr [....] zlokalizowanego na działce nr [....] , wskazano, że warunek ten został spełniony. Potwierdzeniem tego jest geodezyjne wyznaczenie wysokości budynku, z którego jednoznacznie wynika, że projektowana inwestycja nie przekracza wysokości budynku nr [....] zlokalizowanego na działce nr [....] (dowód: akta I instancji, karta nr 553c). Ponadto potwierdzeniem powyższego są również przekroje rysunków poprzecznych projektowanego budynku, gdzie pokazano graficznie wysokość projektowanego obiektu w stosunku do obiektu na działce nr [....] (dowód: akta I instancji, projekt budowlany, karty nr 171, 172, 173, 174, 278 i inne).
3) Odnośnie do kwestii dotyczącej zastosowania lukarn, organ odwoławczy wyjaśnił, że brak jest definicji ustawowej lukarny. W niniejszej sprawie w ocenie organu nie zostały zastosowane lukarny, lecz stanowi to część elewacji budynku. Organ odwoławczy podzielił przy tym stanowisko Rady [....] Okręgowej Izby Architektów z dnia 18.03.2016 r., do której zwrócił się o kwalifikację zastosowanego rozwiązania projektowego. [....] nie wskazała, że przyjęte rozwiązanie projektowe stanowi lukarnę.
4) Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez błędne określenie kręgu stron postępowania i uznanie jedynie Zarządu Wspólnot za stronę postępowania wyjaśniono, że w świetle treści art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali zarzut ten jest bezpodstawny. Organ odwoławczy dokonując ponownej analizy indywidualnego interesu prawnego właścicieli budynków nr nr [....] [....] uznał, że brak jest istnienia indywidualnego interesu prawnego, który uzasadniałby udział poszczególnych członków wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniu. Projektowana inwestycja ze względu na odległość, wielkość, funkcje, konstrukcje i usytuowanie na działce nie powoduje, w odniesieniu do lokali znajdujących się w ww. budynkach, żadnych ograniczeń min. w zakresie naturalnego oświetlenia i nasłonecznienia pokoi, jak również żadnych innych zakłóceń w korzystaniu z własności.
5) Odnosząc się do zarzutu braku aktualnych opinii, uzgodnień i pozwoleń, wyjaśniono, że decyzja z dnia 17 kwietnia 2014 r. [....] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych nr [....], której dotyczy zarzut, zgodnie z jej treścią, wygasa w terminie 2 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Decyzja stała się ostateczna w dniu 2.05.2014 r. Tym samym wydana w dniu 28.04.2016 r. decyzja Wojewody [....] wydana została w okresie ważności tej decyzji (dowód: akta I instancji, tom II, karta nr 190)
6) Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego w zw. z art. 63 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wydanie pozwolenia na budowę pomimo braku przeniesienia praw z decyzji o warunkach zabudowy na inwestora, wyjaśniono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 14.05.2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1743/14 uznał ten zarzut za bezpodstawny. Z uwagi na wyrażoną w art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasadę związania organu oceną prawną zawartą w orzeczeniach sądu ponowna polemika z tym stanowiskiem jest niedopuszczalna.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).
Dokonana w powyższym zakresie kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że jest ona prawidłowa.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że sprawa pozwolenia na budowę dla inwestycji objętej zaskarżoną decyzją była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Prawomocnym wyrokiem z dnia 14 maja 2015 r., sygn. II SA/Kr 1743/14 Sąd uchylił decyzję Wojewody [....] z dnia 15 października 2014 r. nr [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zaskarżona obecnie decyzja została wydana po tym wyroku, na skutek ponownego rozpoznania odwołania E.W. i A.K. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 21 maja 2014 r.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." - ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Podkreślić przy tym należy, że artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, ani też nie może dokonać odmiennej oceny niż ta wyrażona w prawomocnym wyroku sądu. Przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana (wyrok NSA z dnia 20 maja 2016 r., sygn. II FSK 2095/14, LEX nr 2108408).
Postanowienia art. 153 p.p.s.a. oznaczają, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane, oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostaje przyszłe - ewentualne - postępowanie administracyjne w sprawie. (por. wyrok NSA z 22 marca 1999 r., sygn. IV SA 527/97).
Zarówno organ administracji jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązani są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach (por. wyrok NSA z 16 grudnia 1998 r., sygn. I SA 977/98 oraz wyrok NSA z 27 listopada 1998,1 SA 1015/98).
Związanie sądu administracyjnego własną oceną prawną oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a obwiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z 22 marca 1999 r., sygn. IV SA 527/97 oraz wyrok NSA z 20 stycznia 2006 r., sygn. FSK 506/05, dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
"Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy (por. wyrok SN z 25 lutego 1998 r., III RN 130/97).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji należało, więc w pierwszej kolejności ustalić zakres związania Wojewody [....] , jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydanym w niniejszej sprawie prawomocnym wyrokiem z dnia 14 maja 2015 r., sygn. II SA/Kr 1743/114.
Sąd w uzasadnieniu powyższego wyroku wskazał między innymi, że "nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 63 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wydanie pozwolenia na budowę, pomimo braku przeniesienia praw z decyzji o warunkach o zabudowie z podmiotu [....] sp. z o.o. na podmiot [....] Spółka Jawna w K". Sąd wskazał, że przekształcenie spółki zgodnie z art. 553 kodeksu spółek handlowych powoduje przejście na spółkę przekształconą uprawnień z decyzji ustalającej warunki zabudowy bez konieczności wydawania odrębnej decyzji na podstawie art. 63 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Szerokie wywody skargi podważające ten pogląd nie mogą na obecnym etapie postępowania odnieść skutku. Pogląd wyrażony w prawomocnym wyroku wiązał zarówno Wojewodę [....], jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny, a zatem odmienna ocena tego aspektu sprawy nie była możliwa.
W ocenie Sądu organ odwoławczy wykonał również pozostałe wskazania wynikające z wydanego w sprawie wyroku.
W zakresie wytkniętych w poprzednim wyroku naruszeń przepisów postępowania przeprowadzono ponowną analizę zakresu oddziaływania inwestycji i ustalono, że poza terenem inwestycji obejmującym działki nr nr [....] [....] [....] i [....] obszar oddziaływania obejmuje również działki nr [....] i [....] . Wojewoda [....] wyjaśnił, że w przypadku działki nr [....] stroną postępowania jest Wspólnota Mieszkaniowa na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali oraz ci właściciele poszczególnych lokali, w odniesieniu do których projektowana inwestycja wprowadza ograniczenia w nasłonecznieniu. W tym celu dr inż. arch. P.L. sporządził analizę (wizualizację rzutów , k – 279 akt adm.) zacieniania południowo wschodniej elewacji budynków znajdujących się na działce [....] przez budynek projektowany na działce [....] , oznaczając na rysunku konkretną numerację budynków w zgodzie z wyrysami map znajdujących się w aktach administracyjnych. Było to uzupełnienie analizy nasłoneczniania zacienienia i przysłaniania znajdującej się w tomie II części I projektu str 449-484. Następnie ustalono, które mieszkania budynków [....] i [....] mają okna usytuowane na stronę południowo- wschodnią i których mogą dotyczyć zacienienia. Te osoby fizyczne stały się uczestnikami postepowania administracyjnego z uwagi na istnienie indywidualnego interesu prawnego uprawniające do osobistego udziału w tym postepowaniu.
Z kolei uznanie za stronę postępowania właściciela działki nr [....] wynika z faktu, że realizacja inwestycji może wprowadzić ograniczenia w jej przyszłym zagospodarowaniu poprzez konieczność odsunięcia o 7,5 m od granicy tej działki. W ocenie Sądu ustalenia te są prawidłowe i nie budzą zastrzeżeń.
Prawidłowo wyjaśniono również kwestię zgodności planowanej inwestycji z warunkami decyzji ustalającej warunki zabudowy w zakresie zakazu stosowania lukarn. W tym zakresie przeprowadzono dodatkowe postępowania dowodowe, zwracając się do [....] Okręgowej Izby Architektów o wyrażenie opinii w tej kwestii. Na podstawie opinii [....] Okręgowej Izby Architektów z dnia 18 marca 2016 r ustalono że "... z punktu widzenia architektonicznego , wyniesione ponad poziom linii okapów elementy kubaturowe są integralnie związane z elewacjami i są ich ozdobnym zwieńczeniem jako formy ryzalitowania. Ukryte za nimi ukształtowanie połaci dachowych jest logiczną konsekwencją przyjętego rozwiązania przestrzennego elewacji budynku i trudno traktować je jako lukarny, choć m.in. służą doświetleniu poddasza." Wzięto pod uwagę również postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 stycznia 2016 r. o odmowie dokonanie wykładni decyzji o warunkach zabudowy w tym zakresie. W świetle tych okoliczności organ odwoławczy działając w zakresie swoich kompetencji, po dokładnym rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności i zebraniu materiału porównawczego - trafnie przyjął, że zaproponowane w projekcie rozwiązanie dotyczące części elewacji nie stanowi lukarny, a co za tym idzie nie jest sprzeczne z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. W decyzji trafnie przyjęto, że jest to : " część budynku z poddaszem, nad którym został zaprojektowany dach dwuspadowy o symetrycznym układzie połaci dachowej i kalenicy prostopadłej do kalenicy głównej budynku i w stosunku do niej obniżonej. Pokazane w projekcie budowlanym rozwiązanie nie jest oknem w dachu doświetlającym poddasze (lukarną), ale niestandardowym rozwiązaniem elewacji budynku". " Na elewacjach bocznych wprowadzono facjaty, jako część ściany budynku zasłaniającą dach, których przeszklenia również doświetlają użytkowe poddasze".
W kwestii zarzutu, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji utraciła moc decyzja [....] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych z dnia 17.04.2014 r. należy podzielić stanowisko Wojewody [....] zaprezentowane w odpowiedzi na skargę. Okres ważności tej decyzji upływał po dwóch latach nie od jej wydania, lecz od uzyskania przez nią waloru ostateczności, a więc w dniu 2.05.2016 r. Tym samym wydana w dniu 28.04.2016 r. decyzja Wojewody [....] została wydana w okresie ważności tej decyzji.
Warunki przyłączenia do sieci gazowej, elektrycznej, do miejskich sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, a także zgoda na wejście w teren zostały niezbędnie zaktualizowane.( k – 265-278).
Co do zarzutu nadmiernej wysokości elewacji frontowej projektowanego budynku wskazać należy, że w dniu 5 stycznia 2016 r Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało postanowienie z dnia 5 stycznia 2016 r , znak; [....] (k- 284-285 akt adm.) w kwestii wątpliwości co do treści decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 29 maja 2009 r , nr [....] o ustaleniu warunków zabudowy, utrzymanej w mocy decyzją SKO w K. z dnia 18 września 2009 r znak; [....] w ten sposób, że " w odniesieniu do ustalenia wysokości elewacji frontowej w przypadku uskokowego kształtowania elewacji frontowej wyjaśniono, że zapis ten obliguje do uwzględnienia w obliczanej średniej wysokości projektowanego poziomu terenu przy elewacji frontowej wysokości terenu we wszystkich punktach charakterystycznych dla elewacji frontowej tzn. rzędnych punktach charakterystycznych dla elewacji frontowej tzn. rzędnych terenowych przyległych do elewacji odpowiadających poszczególnym uskokom, przekłamaniom, płaszczyznom tworzącym widok elewacji frontowej. Lokalne obniżenie terenu/ nawierzchni przy elewacji, w szczególności względem istniejącego terenu, związane z obsługą kondygnacji podziemnej budynku np. wejście techniczne, zjazd do garażu podziemnego, stanowią element powiązania budynku z projektowanym zagospodarowaniem działki, pozostający z punktu widzenia przestrzennego, ( jako znajdujące się poniżej terenu istniejącego i projektowanego), bez wpływu na pomiar ustalonych wysokości w pkt II.1.d załącznika nr 1 decyzji ".
Stosownie do tych wyjaśnień określono wartości rzędnych we wskazanych punktach ukształtowanego terenu przy elewacji frontowej i wyliczono rzędną średniego projektowanego poziomu terenu przy elewacji frontowej, od której należy mierzyć wysokość do górnej krawędzi elewacji frontowej (wysokość budynku). Ukształtowanie terenu – wykonanie skarpy wokół projektowanego budynku nawiązuje do inwestycji na sąsiedniej działce [....] i jej wysokość jest taka sama jak przy budynku [....] co wykazuje przekrój poprzeczny E-E 19 stanowiący część projektu budowlanego na k – 586E. Wysokość projektowanego budynku wynosi 11,99 m ( wyjaśnienie dr inż. arch P.L. k – 280- 283), nie przekracza wysokości budynku [....] na sąsiedniej działce [....] i wyznaczona została na podstawie średniego poziomu terenu projektowanego przy elewacji frontowej, co zgodne jest z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy.
Projekt budowlany jest zgodny z pozostałymi wymogami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy w szczególności w zakresie : nieprzekraczalnej linii zabudowy , powierzchni zabudowy , powierzchni biologicznie czynnej , szerokości elewacji frontowej i bocznej , zaprojektowanej formy dachu.
Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej okoliczności należało dojść do wniosku, że zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tego też względu skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło