II SA/Kr 771/01
WyrokWSA w Krakowie2005-04-25
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Irla, Sędzia NSA Stanisław Biernat, Sędzia NSA Izabela Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja umarzająca postępowanie w sprawie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych, oparta na przepisie ustawy uznanym za niezgodny z Konstytucją, może zostać uchylona na podstawie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, uznając, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym dla osób deportowanych stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W konsekwencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a., sąd uchylił decyzje organów administracji.Stan faktyczny
Skarżący F.M. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając, że termin na składanie wniosków minął. Decyzja ta została utrzymana w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skarżący wniósł skargę, podnosząc, że nie mógł złożyć wniosku w terminie z powodu choroby. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, która została wniesiona przed 1 stycznia 2004 r.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie NSA: Stanisław Biernat ( spr.) Izabela Dobosz Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi F. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uprawnienia do świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2000 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W [...] na rzecz skarżącego F. M. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
F. M., ur. [...].1924 r., wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z wnioskiem (datowanym na [...].12.1999 r., a zarejestrowanym w Urzędzie 17.01.2000 r.) o przyznanie mu uprawnienia do świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395, z późn. zm.).
W dniu [...].04.2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wydał decyzję Nr [...], w której na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 4 ust. 5 ustawy z 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym... umorzył postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku F. M.. W uzasadnieniu organ podał, że wnioski o przyznanie uprawnień do świadczenia pieniężnego na podstawie powołanej ustawy mogły być składane do 31.12.1999 r. Termin ustawowy nie może być przez organ przedłużany. Jego uchybienie powoduje, że postępowanie jest bezprzedmiotowe.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nazwanej odwołaniem, F. M. podał, że nie mógł złożyć wniosku z powodu ciężkiej choroby.
W dniu [...].02.2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wydał decyzję [...], w której na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 4 ust. 5 ustawy z 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym..., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego F. M. podał, że jest osobą starszą i samotną i dopiero niedawno przypadkowo dowiedział się o możliwości ubiegania się o uprawnienie do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1211 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - p.p.s.a. (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz. U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17.06.2003 r. (sygn. akt P 24/02, Dz. U. z 2003 r., nr 110, poz. 1060), orzekł, że art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik, ustanawiający końcowy termin występowania z wnioskami o przyznanie uprawnienia do świadczenia, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu ustawy z Konstytucją może zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. stanowić podstawę do żądania wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, opartej na takim przepisie ustawowym.
Stosownie do 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że również sytuacja unormowana w art. 145a § 1 k.p.a. stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji (por. np. orzeczenia sygn. akt II SA/Gd 375/00; II SA 1294/99; IV SA 1360/97; II SA 1027/99; II SA 1240/99; II SA/ 1222/99).
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § l pkt l lit. b/ p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) w związku z art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło