II SA/Kr 772/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Kisiel (spr.) (del) Sędziowie: WSA Elżbieta Kremer NSA Alina Paluch (del) Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych z dnia 28 lutego 2000 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego I/ stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji tegoż organu z dnia 5 stycznia 2000 r; II/ zasądza od Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] (słownie [...]) złotych. Protokołem z dnia [...] 2000 r., podpisanym przez dwóch przedstawicieli organu administracyjnego (tj.C. O. i Z. C.) oraz przez stronę A. H. stwierdzono, że reklama Skarżącego jest usytuowana w odległości 1,2 m od krawędzi jezdni drogi krajowej [...][...] w miejscowości [...], kilometr [...]. Jest to teren zabudowany. Reklama stwarzała zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Protokół ten nie został zakwestionowany przez stronę, ani przez organ, zaś ustalenia tam zawarte stały się przesłanką ustaleń przez zaskarżoną decyzję. W dniu [...]1999 r. wspomniany wyżej C. O., Kierownik Służby Liniowej, działający z upoważnienia Kierownika Rejonu Dróg Krajowych [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych, wydał decyzję nr [...] (cyfry napisane ręcznie, niewyraźnie), którą nakazał Zakładowi Produkcji Mięsnej w [...] usunięcie z pasa drogowego drogi [...][...]w Miejscowości [...] kilometr [...]reklamy w terminie do [...]1999 r. W przypadku niezastosowania się do niniejszej decyzji, Rejon Dróg zacznie naliczanie kar przewidzianych za nielegalne zajęcie pasa drogowego i umieszczenie w nim urządzeń obcych.. Pismem z dnia [...]1999 r. A. H. zawiadomił Generalną Dyrekcją Dróg Publicznych, Rejon Dróg Krajowych [...], że stosownie do decyzji z dnia [...]1999 r. reklama została usunięta. W dniu [...]1999 r., zastępca Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych, Oddziału [...]skierował do Zakładu Produkcji Mięsnej w [...] zawiadomienie o wszczęciu z dniem [...]1999 r. postępowania administracyjnego w sprawie przywrócenia do stanu pierwotnego pasa drogowego drogi krajowej [...][...] w miejscowości [...][...]samowolnie naruszonego poprzez umieszczenie w jej pasie drogowym reklamy. W odpowiedzi, A. H. poinformował pisemnie Generalną Dyrekcją Dróg Publicznych, Oddziałem [...] w [...], że zgodnie z pismem Oddziału Rejonu Dróg z dnia [...].1999 r. reklama została przez nas natychmiast usunięta w dniu [...].1999 r. o czym powiadomiliśmy Rejon Dróg pismem z dnia [...].99, które w załączeniu przesyłamy. W dniu [...] 2000 r. Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych, Oddział [...] w [...] wydała decyzję, nakładającą na Zakłady Przetwórstwa Mięsnego w [...] karę pieniężną w wysokości [...]zł za 115 dni zajęcia pasa drogowego drogi krajowej [...][...]km [...]polegającego na ustawieniu w pasie drogowym reklamy. Jako podstawę prawną decyzji powołano art.40 ust.4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.nr 14, poz.60 z późn.zm.), § 1 ust.1 i § 11 ust.3 rozporządzenia Rad Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz.U. nr 6, poz.33 z późn.zm.) oraz art.104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu powołano się na ustalenia zawarte w protokole wizji przeprowadzonej w dniu [...] 1999 r. Stwierdzono też, że reklama została usunięta w dniu [...] 1999 r. Uznając, że reklama została umieszczona w pasie drogi krajowej bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi i że znajdowała się tam przez 115 dni, organ ustalił obowiązek Zakładu Przetwórstwa Mięsnego w [...] zapłaty kary w kwocie [...]zł. A. H., M. S. i K.S. złożyli wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i uchylenie decyzji z dnia [...] 2000 r. Stwierdzili, że reklama znajdowała się w odległości 1,5 m od pasa drogowego, podczas gdy art.34 ustawy o drogach publicznych wymaga zachowania odległości 75 cm. Reklama została umieszczona na działce będącej własnością Gminnej Spółdzielni "[...]" w Z.. Tablica reklamowa została umieszczona na słupkach, które już wcześniej były wykorzystywane przez różne podmioty dla instalowania reklam i nigdy dotychczas nie budziło to żadnych zastrzeżeń ze strony Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych, Oddziału [...]w [...]. W dniu [...] 2000 r. Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych, [...] w [...] wystąpiła do Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami (pismo nie określa dokładnie adresata) o wydanie opinii, czy reklama we wsi [...] znajdowała się w pasie drogowym. W aktach sprawy znajduje się kopia kserograficzna mapy (bez oznaczenia daty sporządzenia kopii i bez potwierdzenia autentyczności i mocy dowodowej mapy) "wznowienia znaków granicznych granicy pasa drogowego Drogi Krajowej [...] we wsi [...]". Na mapce tej zaznaczono miejsce po zdemontowanej reklamie, jako znajdujące się w obrębie pasa drogowego. Zaskarżoną decyzją Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych, [...] w [...] utrzymała zaskarżoną decyzję. Powołano się na te same co poprzednio przepisy prawa materialnego (tj. art.40 ust.4 ustawy o drogach publicznych oraz § 1 ust.1 i § 11 ust.3 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych), a ponadto na art.127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji powołano się na protokół z dnia [...]1999 r. i późniejsze (w dniu [...] 1999 r.) wszczęcie postępowania administracyjnego. Ponadto powołano się na wymienioną wyżej mapkę części wsi [...]. W skardze do Sądu A. H. domaga się uchylenia decyzji Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych, [...] w [...] z dnia 28 lutego 2000 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Przytoczono ponownie argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Dodatkowo zarzucono organowi administracyjnemu, że nie wyjaśnił wystarczająco okoliczności faktycznych sprawy. Zarzucono naruszenie art.8 i 9 K.p.a. przez to, że po wieloletnim bezkarnym umieszczaniu reklam w tym samym miejscu przez różne podmioty wymierzono karę Skarżącemu, mimo że działał on w dobrej wierze, że czynem swym nie narusza prawa. Zdaniem Skarżącego art.9 K.p.a., nakazujący pouczanie stron o treści przepisów prawa uchyla wobec stron zasadę ignorantia iuris nocet. Nie wzięto tez pod uwagę usunięcia reklamy niezwłocznie po wydaniu decyzji z dnia [...] 1999 r. Pełnomocnik organu administracyjnego wniósł o oddalenie skargi, skoro ani stan faktyczny, ani konsekwencje prawne tego czynu nie budzą wątpliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : Skarga została wniesiona w przepisanym terminie. Zaskarżona decyzja została Skarżącemu A. H. doręczona w dniu [...] 2000 r. Natomiast skarga została w Sądzie złożona w dniu [...] 2000 r. Należało więc uznać, że skargę wniesiono z zachowaniem ustawowego terminu i podlega ona rozpoznaniu na rozprawie. Rażąco naruszony został art.110 K.p.a. Decyzja z dnia [...] 1999 r. ustalała, że kara pieniężna nie zostanie nałożona na A. H., o ile reklama zostanie niezwłocznie usunięta. Ponieważ strona nie wniosła o ponowne załatwienie prawy, więc na mocy art.110 K.p.a. obowiązywał zakaz ponownego orzekania z urzędu w sprawie. Zakaz ten został naruszony przez decyzję z dnia [...] 2000 r.. Faktu tego nie dostrzegł organ administracyjny, gdy w dniu [...] 2000 r. ponownie orzekał w sprawie. Dlatego orzeczono nieważność obu decyzji na zasadzie art.156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego/ Organy administracyjne dopuściły się też licznych naruszeń procedury. Postępowanie z urzędu zostaje wszczęte z dniem podjęcia przez organ pierwszej czynności wobec strony. Tą czynnością była wizja lokalna i sporządzenie protokołu. Dlatego nieprawidłowe było kierowanie do strony informacji, że postępowanie zostaje wszczęte z dniem [...] 1999 r. Organ administracyjny nie ustalił w sposób wiarygodny czy reklama znajdowała się w pasie drogowym. Dopiero po wydaniu decyzji z dnia [...] 2000 r. organ wystąpił o ustalenie przebiegu linii granicznych pasa drogowego. Organ administracyjny przyznał tym samym, że zarówno [...] 1999 r., jak i [...] 2000 r. podejmowano decyzje, bez znajomości przebiegu granicy pasa drogowego. Co więcej, mapka na którą powołuje się zaskarżona decyzja jest oznaczona jako dotycząca wsi [...]. Tymczasem we wszystkich trzech decyzjach wydanych w sprawie, jak i w protokole z dnia [...] 1999 r., mowa o reklamie umieszczonej w miejscowości [...]kilometr [...]. Dlatego nie można uznać, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ administracyjny należycie wyjaśnił najistotniejszą okoliczność w sprawie. Organ administracyjny naruszył tym samym art.7 i 77 K.p.a. Naruszone zostało prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu. Strona ma kodeksowe prawo zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym jeszcze przed wydaniem decyzji (art.81 K.p.a.). W aktach brak dowodu, że wymóg ten został dopełniony. W szczególności mapka dotycząca wsi [...] została przekazana stronie dopiero wraz z decyzja z dnia [...] 2000 r. Natomiast Sąd nie podzielił stanowiska strony skarżącej na temat obowiązku przestrzegania przez nią prawa. Ten obowiązek nie jest uzależniony od pouczenia przez pracownika organu administracyjnego. Zakaz umieszczenia reklam w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270). O kosztach orzeczono na podstawie art.200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponieważ Skarżący zapłacił karę ustaloną decyzją nie ma zastosowania art.152 P.p.s.a. Niniejszy wyrok nie jest prawomocny. Od wyroku tego Strona może wnieść skargę kasacyjną, sporządzoną przez adwokata lub radcę prawnego (art.175 P.p.s.a.). Skarga kasacyjna może być wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłącznie za pośrednictwem niniejszego Sądu, w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu niniejszego wyroku (art. 177. § 1. P.p.s.a.).