II SA/Kr 773/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 23 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 kwietnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzuty w sprawie egzekucji p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego J.G. o zwolnienie od kosztów sądowych W dniu 29 czerwca Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. przekazał wraz ze skargą J.G. na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2010 r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten został uzupełniony pismem z dnia 16 sierpnia 2010 r. We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Ich wspólny miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczenia rentowych wynosi [...] zł brutto ( odcinek renty skarżącej i potwierdzenie wypłaty świadczenia skarżącego). Według oświadczenia skarżącego w skład posiadanego majątku wchodzi dom o pow. 105 m2, działka o pow. 400 m2 i działka o pow. 80 m2. Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do pisma z dnia 16 sierpnia 2010 r. uzupełniającego wniosek dołączone zostały następujące dokumenty : faktura VAT na dostawę gazu na kwotę 205.95 zł ( za okres od maja do lipca 2010 r.), faktura VAT na dostawę wody na kwotę 246.27 zł ( za okres do kwietnia do czerwca 2010 r.), faktura VAT za usługi telekomunikacyjne na kwotę 112 zł ( za miesiąc sierpień 2010 r.), odcinki opłat za dostawę energii elektrycznej ( za maj, czerwiec, lipiec 2010 r.) średnio na kwotę 421.28 zł, faktura VAT za wywóz nieczystości na kwotę 41.05 zł. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. W tym miejscu należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzić do wypadków, których zdobycie przez stronę środków na finansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania prawa pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznym utrzymania dla niej i jej rodziny. W przedmiotowej sprawie skarżący wraz z żoną posiadają stały miesięczny dochód, bez obciążeń. Analizując przedstawione przez skarżącego zestawienie miesięcznych wydatków, w tym opłaty za media wskazują w opinii orzekającego, że skarżący prócz zony mieszka jeszcze z innymi osobami, których nie ujawnia, aby w ten sposób nie zaliczyć ich do kręgu osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe (ze wszystkimi tego konsekwencjami), bądź prowadzi nieujawniona działalność gospodarczą, z której czerpie dodatkowe korzyści. Dwuosobowe gospodarstwo domowe wykazuje zużycie prądu za poziome 7,8 osobowej rodziny, tak samo w przypadku zużycia wody, wywozu nieczystości czy gazu. Osoby dysponujące skromnym miesięcznym budżetem, żyją nader oszczędnie co przekłada się głównie w rachunkach za korzystanie z mediów. W przedmiotowej sprawie sytuacja jest zgoła odmienna. Wobec powyższego orzekający uznał, iż poniesienie przez skarżącego kosztów postępowania, które na obecnym jego etapie sprowadzają się do wpisu w wysokości 100 zł ( rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 24 grudnia 2003 r/ Nr 221, poz. 2193 z póź. zm. - § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia), nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla skarżącego i jego rodziny. W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W opinii Sądu strona decydując się na wszczęcie postępowania sądowego winna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dopiero gdyby oszczędności te okazały się niewystarczające może zwrócić się o pomoc do państwa. Skarżący dysponująca stałym dochodem jest w stanie wygospodarować z domowego budżetu środki pieniężne umożliwiające wszczęcie postępowania sądowego. Tym bardziej, że skarżący dysponuje majątkiem w postaci nieruchomości budynkowych i gruntowych, który w przypadku braku środków pieniężnych na zaspokojenie zobowiązań wobec Skarbu Państwa pozwalają na zaciągniecie kredytów zabezpieczonych hipotecznie przeznaczonych na ten cel. Należy również zauważyć, że skarżący korzysta z pomocy kwalifikowanego pełnomocnika, pomimo, iż w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji nie ma obowiązku udziału profesjonalnego pełnomocnika. Powierzenie sprawy pełnomocnikowi z wyboru wprawdzie nie jest okolicznością, która sama prze się zdecydować o zasadności bądź bezzasadności wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, okoliczność ta podlega jednak ocenie Sadu w całości sytuacji majątkowej strony skarżącej ( orzeczenie SN z dnia 6 listopada 1953. sygn. akt I C 1427/53, OSN 1954/2/52). Podsumowując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach : z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).