II SA/Kr 774/02

WyrokWSA w Krakowie2005-02-21

Skład orzekający: Grażyna Danielec, Halina Jakubiec, Krystyna Kutzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny prawidłowo odmówił wymeldowania osób z pobytu stałego, mimo braku ich tytułu prawnego do lokalu, jeśli osoby te faktycznie w nim zamieszkują i nie przebywają poza nim od co najmniej 6 miesięcy?
Ratio decidendi
Organ administracyjny prawidłowo odmówił wymeldowania, ponieważ wymeldowanie wymaga kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: utraty uprawnień do przebywania w lokalu ORAZ faktycznego opuszczenia lokalu i nieprzebywania w nim przez co najmniej 6 miesięcy. Nawet jeśli osoby nie mają tytułu prawnego do lokalu, ale w nim faktycznie zamieszkują, druga przesłanka nie jest spełniona, co uniemożliwia wymeldowanie. Organy administracji w sprawach meldunkowych nie badają tytułu prawnego do lokalu, a jedynie fakt zamieszkiwania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą wymeldowania I. A.-F., N. A.-F. oraz ich małoletnich dzieci z lokalu mieszkalnego. Skarżąca, będąca najemcą lokalu, twierdziła, że osoby te utraciły uprawnienia do zamieszkiwania, a N. A.-F. nigdy nie zamieszkiwał w lokalu na stałe. Organy administracji uznały, że choć osoby te nie posiadają tytułu prawnego do lokalu, to jednak faktycznie w nim zamieszkują, a N. A.-F. przebywa poza nim czasowo, co uniemożliwia wymeldowanie z uwagi na niespełnienie przesłanki trwałego opuszczenia lokalu.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec (Spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Krystyna Kutzner Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2005 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Wojewody z dnia 13 lutego 2002r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala Decyzją z dnia 13 lutego 2002 r. Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960) po rozpatrzeniu odwołania D. M. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2001 r., nr [...] orzekającej o odmowie wymeldowania I. A. –F., N. A. –F. oraz niepełnoletnich dzieci G. A. –F., R. A. –F., z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że zaskarżoną decyzją wydaną w dniu [...] grudnia 2001 r. nr [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych odmówiono wymeldowania z pobytu stałego I. A. F., N. A. –F. oraz niepełnoletnich dzieci G. A. –F., R. A. –F. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji najemca przedmiotowego mieszkania D. M. podnosi, że faktem jest, iż I. A. –F. uzyskała dla siebie korzystny wyrok sądowy w sprawie wstąpienia w stosunek najmu przedmiotowego mieszkania, jednakże wyrok ten nie uzyskał prawomocności, ponieważ skarżąca D. M. -wniosła od niego apelację. Natomiast jest zdania, że powoływanie się przez organ I instancji na prawa, jakie uzyskałby N. A. –F. w chwili wstąpienia przez jego żonę w stosunek najmu obok D. M. jest przedwczesne. Ponadto podnosi, że N. A. –F. nigdy nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu, a sporadycznych wizyt w tym mieszkaniu trwających kilka lub kilkanaście dni nie można traktować jako stałego zamieszkiwania. Twierdzi, że chęć powrotu do Polski i mieszkania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] nie jest wystarczającym argumentem na potwierdzenie faktu stałego zamieszkiwania w wymienionym wyżej lokalu. Skarżąca przyznaje, że od września 2001 roku I. A. –F. faktycznie przebywa wraz z dwójką małoletnich dzieci G. i R. A. –F. w tym mieszkaniu. Jednakże nie posiada uprawnień do zamieszkiwania w nim, ponieważ najemca tego lokalu D. M. składając wniosek o wymeldowanie wyżej wymienionych z przedmiotowego mieszkania, cofnęła takowe uprawnienia. Organ II instancji po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym stwierdził, że wymeldowanie osoby z pobytu stałego na wniosek strony lub z urzędu następuje wówczas, gdy łącznie spełnione zostaną przesłanki określone w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych tj. 1/ gdy osoba utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo 2/ gdy osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Przepis ten dokładnie określa przesłanki, jakie muszą zachodzić przy wymeldowaniu. Przesłanki te odnoszą się do dwóch odmiennych sytuacji, przy czym w każdej sytuacji przesłanki te muszą zostać spełnione w sposób kumulatywny. Organ odwoławczy stwierdził, że nie zaistniał żaden z opisanych powyżej stanów faktycznych. Badając daną sprawę pod kątem uprawnień do przebywania w tym lokalu, organ II instancji stwierdził, że I. A. –F. oraz N. A. –F. nie posiadają uprawnień do zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] , gdyż z akt wynika, że najemcą tego mieszkania jest D. M., która wstąpiła w stosunek najmu tegoż lokalu, po śmierci swojej matki – I. M. (wyrok zaoczny Sądu Rejonowego z dnia [...] sierpnia 2001 roku, sygn. akt [...] , kartka nr 2 akt sprawy). I. A. –F. wraz z mężem N. A. –F. oraz małoletnimi R. G. A. –F., zamieszkiwali w tym lokalu jako osoby bliskie najemcy i dysponowali uprawnieniami o charakterze pochodnym, wywodzącymi się od jego woli. D. M. składając wniosek o wymeldowanie z pobytu stałego wyżej wymienionych osób, cofnęła im tym samym uprawnienia do przebywania w przedmiotowym mieszkaniu. W związku z powyższym należy zgodzić się ze stanowiskiem organu I instancji, w przedmiocie braku uprawnień do zamieszkiwania w tym lokalu, osób wymienionych we wniosku. Organ II instancji zbadał sprawę również pod kątem wystąpienia drugiej z wymienionych wyżej przesłanek, mianowicie opuszczenia. Zdaniem organu odwoławczego wątpliwości nie budzi fakt, że I. A. –F. oraz jej dzieci G. i R. A. –F. od września 2001 roku mieszkają w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] co potwierdza to sama skarżąca w protokole z rozprawy z dnia 19 listopada 2001 roku. Jak wynika z zeznań świadków, w okresie wcześniejszym I. A. –F. przyjeżdżała do Polski, i wtedy zatrzymywała się w przedmiotowym mieszkaniu. Natomiast kwestia faktycznego zamieszkiwania N. A. –F. w tym lokalu wymaga, zdaniem organu, głębszej analizy. Na podstawie całości materiału dowodowego organ odwoławczy zgodził się w tej kwestii z organem I instancji, tzn. stwierdził, że wyżej wymieniony nie opuścił mieszkania nr [...] przy ul. [...] w [...] w sposób stały. N. A. –F., jako mąż I. A. –F. przebywa w chwili obecnej w [...] , lecz jak to wynika z pisemnego oświadczenia wyżej wymienionego ma zamiar wrócić do Polski, podjąć studia doktoranckie oraz zrobić specjalizację z zakresu chirurgii. Dodatkowym argumentem, zdaniem organu, przemawiającym za zamieszkiwaniem N. A. –F. w miejscu stałego pobytu, jest fakt, iż cała jego najbliższa rodzina zamieszkuje w Polsce (żona i trójka dzieci, z których jedno zamierza podjąć w Polsce studia medyczne). N. A. –F. posiada uregulowany pobyt w Polsce - posiada kartę stałego pobytu, w której jako adres zamieszkania wskazany jest lokal nr [...] przy ul. [...]w [...] . W związku z powyższym organ przyjął, że powyższe mieszkanie jest miejscem jego stałego pobytu, gdzie skoncentrowane jest całe życie rodzinne Państwa A. –F., a aktualny pobyt w [...] jest jedynie pobytem czasowym wywołanym koniecznością wykonywania pracy. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że taki pobyt poza miejscem stałego zameldowania, należy nazwać czasowym, tym bardziej, że związany jest z faktem wykonywania pracy o charakterze czasowym. W związku z tym, stwierdził organ, że w tym przypadku opuszczenie miejsca stałego pobytu nie ma charakteru trwałego. Zarzuty podnoszone przez skarżącą w odwołaniu, stwierdza organ, nie mogą skutkować zmiany przedmiotowej decyzji. Organ administracyjny wydał decyzję zgodnie z przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zeznania przesłuchiwanych w sprawie świadków, zdaniem organu nie budzą wątpliwości i potwierdzają fakt zamieszkiwania I. A. –F. wraz z dziećmi G. i R. w przedmiotowym mieszkaniu. Organ I instancji, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, nie wziął pod uwagę wyroku Sądu Rejonowego (nieprawomocnego), o wstąpieniu przez I. A. –F. w stosunek najmu mieszkania nr [...] przy ul. [...] w [...] . Jedyną osobą posiadającą uprawnienia o charakterze samoistnym do przebywania w tym lokalu jest D. M., która dysponuje prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego o wstąpieniu w stosunek najmu przedmiotowego mieszkania. Brak uprawnień do zamieszkiwania w tym lokalu Pani I. A. –F., Pana N. A. –F. oraz R. i G. A. –F. nie budzi wątpliwości. Natomiast fakt nie stwierdzenia opuszczenia przez wyżej wymienionych mieszkania przy ul. [...] w [...] , uniemożliwia, w ocenie organu II instancji, wydanie decyzji w treści odmiennej niż niniejsza. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła D. M.. Skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja narusza w sposób bezsprzeczny jej interes prawny, jako osoby jedynie uprawnionej do najmu tego lokalu i dysponowania nim. Powołując się na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie, że N. i I. A. –F. utracili uprawnienia do przebywania w przedmiotowym lokalu. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że I. A. –F. wraz z dziećmi całymi latami przyjeżdżała do przedmiotowego mieszkania tylko w wakacje, a dopiero gdy została wszczęta sprawa o wymeldowanie zajęła jeden pokój oświadczając, że tu było zawsze jej centrum życiowe. Zebrane w sprawie dowody, zdaniem skarżącej potwierdzają jedynie, że mogą oni być domownikami. W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja zapadła wbrew dowodom zebranym w sprawie, a w szczególności zeznaniom świadka administratora, który nie widywał nigdy N. A. –F.. Nie zostały przedstawione dowody, że N. A. –F. stara się o nostryfikację dyplomu i pracę na [...] w [...] , a samo posiadanie karty stałego pobytu w Polsce nie ma znaczenia dla zameldowania w przedmiotowym lokalu, W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), z mocy z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) do rozpoznania skargi wniesionej przed 1 stycznia 2004 r. właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego oraz prawa procesowego przez organy wydające decyzję. W obowiązującym w chwili wydawania decyzji organu I i II instancji stanie prawnym przepis art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) określał przesłanki, jakie muszą zachodzić przy wymeldowaniu, a mianowicie "Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. ". W sprawie niniejszej organy w sposób prawidłowy ustaliły, że nie zachodzą przesłanki wyżej wskazane, do wymeldowania I. A. –F., N. A. –F. oraz małoletnich G. i R. A. –F. z przedmiotowego lokalu. Co prawda, jak trafnie stwierdził, organ odwoławczy nie posiadają oni uprawnień do zamieszkiwania w tym lokalu, jednakże faktycznie w chwili wydawania decyzji w nim zamieszkiwali i nadal zamieszkują, a zatem nie zostały spełnione łącznie obie przesłanki konieczne do wymeldowania I. A. –F. oraz G. i R. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Fakt ich zamieszkiwania w momencie wydawania decyzji i nadal potwierdziła sama skarżąca, jak też słuchani w sprawie świadkowie. Odnośnie zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu N. A. –F. to w ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że czasowe przebywanie poza miejscem stałego pobytu nie może być traktowane jako trwałe opuszczenie lokalu. Posiada on ważną kartę stałego pobytu w Polsce, na której podany jest adres przedmiotowego lokalu. Ponieść należy, iż w obecnie obowiązującym stanie prawnym w świetle wyroku z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K. 20/01 Trybunału Konstytucyjnego, który orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 i Nr 110, poz. 1189): a) jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) nie jest niezgodny z art. 7 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy administracji orzekające w sprawach meldunkowych nie badają tytułu prawnego do zajmowania lokalu, a jedynie fakt zamieszkiwania w nim. Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem należało na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę jako nieuzasadnioną oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło