II SA/Kr 775/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2014 r. sprawy ze skargi N.K. na decyzję Wojewody [....] z dnia 24 marca 2014 r. nr [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 23 grudnia 2013 r., znak [....] , nr [....] na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) oraz na podstawie art. 104 k.p.a. - zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestora W.C. na zamierzenie budowlane: "przebudowa lokalu usługowego wraz z instalacjami wewnętrznymi: wod.-kan., c.o., elektryczną, gazową w budynku nr [....] przy [....] w K. , działka nr [....] , obr. [....] " na działce nr [....] , obr. [....] , kategoria obiektu: XVII. Jednocześnie organ I instancji ustalił warunki, jakie mają być zachowane przy prowadzeniu robót budowlanych. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Wileńska", a także wymaganiami ochrony środowiska. Inwestor złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt budowlany jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Projektant i sprawdzający dołączyli oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt budowlany został wykonany przez osoby uprawnione. Ponadto organ I instancji wyjaśnił, iż zakres inwestycji objęty wnioskiem o wydanie decyzji pozwolenia na budowę wynika ze wstępnego postanowienia Sądu Rejonowego dla K. [....] z dnia 12.10.2011 r., sygn. Akt VI NS 802/07/S. Postanowienie to stało się prawomocne 25 maja 2012 r. Zgodnie z zatwierdzonym projektem podziału (sygn. akt I Ns 1272/01/S) nieruchomości położonej w K. przy [....] uprawniony projektant legitymujący się stosownymi uprawnieniami i przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego wykonał projekt podziału lokalu, który jest przedmiotem wniosku o pozwolenie na budowę i który został przygotowany w oparciu o dokonaną inwentaryzacje stanu istniejącego na dzień 19.09.2013 r. Projekt budowlany zawiera ekspertyzę techniczną wykonaną przez osobę posiadająca stosowne uprawnienia w branży konstrukcyjnej, której celem była ocena stanu technicznego budynku, pod kątem możliwości przebudowy lokalu usługowego. W ekspertyzie stwierdzono, iż odnosząc się do § 206 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, planowana inwestycja w projektowanym zakresie nie wywiera wpływu na zabudowę istniejącą oraz sąsiednią oraz zapewnia bezpieczeństwo konstrukcji budynku istniejącego i zabudowy sąsiedniej. Aktualny stan techniczny obiektu zezwala na dokonanie zmian, które nie wpłyną negatywnie na konstrukcję budynku. Od decyzji tej odwołała się N.K. podnosząc, że inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie objętym projektem budowlanym. Zakres jego prawa do dysponowania nieruchomością określa postanowienie wstępne Sądu Rejonowego dla K. w K. Wydział VI Cywilny z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt VI Ns 802/07/S, które w punkcie II ściśle określa zakres robót adaptacyjnych, do których przeprowadzenia ma prawo Inwestor. Zatwierdzony projekt budowlany swoim zakresem znacznie wykracza poza wskazane tam uprawnienia. W szczególności inwestor nie ma prawa przeprowadzać żadnych zmian w instalacjach: elektrycznej, gazowej i c.o. Wykonanie takich modyfikacji wymaga zgody pozostałych współwłaścicieli, a inwestor nie wykazał, że taką zgodą dysponuje. Ponadto w odwołaniu podniesiono, że mapki załączone do projektu budowlanego nie odzwierciedlają wiernie stanu faktycznego. I tak np. rysunek przedstawiający rzut parteru-instalacja c.o. błędnie oddaje położenie grzejników c.o., które znajdują się w całkowicie innych miejscach niż zaznaczono na rysunku. Podobnych nieprawidłowości można dopatrzyć się na pozostałych rysunkach (np. źle zaznaczone drzwi wyjściowe do lokalu, wadliwie zaznaczony bieg instalacji). Realizacja projektu w zatwierdzonym kształcie prowadziłaby wobec tego do całkowitej dewastacji lokalu i znajdujących się w nim instalacji, co spowodowałoby niemożności korzystania z niego do celów, dla których został przewidziany. Po trzecie wreszcie, projekt całkowicie pomija kwestię przebiegu rury wentylacyjnej, biegnącej od okapu ponad piecami do zewnętrznej ściany, co powoduje, iż planowana ściana tą instalację przetnie. Załączone do projektu mapy w ogóle nie rozwiązują tego problemu. Wojewoda [....] decyzją z dnia 24 marca 2014 r., znak [....] utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy. Uzasadniając to rozstrzygnięcie wskazano, że zakres uprawnień kontrolnych organu administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę określony został w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ administracji może podjąć działania korygujące tylko w przypadku stwierdzenia naruszeń określonych w tym przepisie. Za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego, w tym również przyjęte w projekcie rozwiązania, odpowiada projektant i jeżeli istnieje wymóg jego sprawdzenia, również sprawdzający. Zgodnie z art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego projektant, a także sprawdzający, do projektu budowlanego winni dołączyć oświadczenie o jego sporządzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W niniejszej sprawie oświadczenia te zostały złożone. Ponadto zgodnie z wymogami Prawa budowlanego, osoby projektujące i sprawdzające winny się legitymować stosownymi uprawnieniami i przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego, co również zostało spełnione. Jak wynika z projektu budowlanego w ramach tej przebudowy planowane jest wykonanie ścianki działowej pomiędzy wydzielanymi lokalami usługowymi oznaczonymi LU.2 i LU.3, węzeł sanitarny w lokalu LU.3., wykucie otworu drzwiowego w lokalu LU.2. Inwestycja nie jest związana ze zmianą funkcji pomieszczeń, jej celem jest podział lokali użytkowych i zniesienie współwłasności. Postępowanie w tym przedmiocie jest prowadzone przez sąd cywilny. W swym orzeczeniu sąd określił zakres prac, które są niezbędne dla realizacji tego celu. Określone w wyroku prace budowlane oprócz prac ogólnobudowlanych obejmują również zainstalowanie dodatkowych liczników wody, prądu i gazu, co wiąże się z rozdzieleniem istniejących instalacji. Jak wynika z projektu budowlanego, lokal LU.3 będzie ogrzewany grzejnikami elektrycznymi, a w lokalu LU.2 instalacja c.o. będzie zasilana z kotła gazowego dwufunkcyjnego, zostaną zainstalowane dodatkowe liczniki dla prądu, wody i gazu. W związku z powyższym nie są słuszne podniesione w odwołaniu zarzuty kwestionujące posiadanie przez inwestora wystarczającej legitymacji do dysponowania terenem na cele budowlane na zakres robót objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę. Należy bowiem wyjaśnić, że w postanowieniu z 12.10.2011 r. sygn. akt VI NS 802/07/S Sąd Rejonowy dla K. w ramach postępowania o zniesienie współwłasności upoważnił inwestora do wykonania robót adaptacyjnych, określając charakter tych prac. Doprecyzowanie zakresu robót, w szczególności instalacyjnych może nastąpić dopiero na etapie projektu budowlanego, kiedy wiadomo jakie należy wykonać prace budowlane, aby uzyskać wskazany w wyroku efekt tj. rozdzielić lokale i znieść współwłasność. Nie został przekroczony zakres prac adaptacyjnych, których wykonanie jest niezbędne do podziału lokali i zniesienia współwłasności, o którym mowa w postanowieniu sądu cywilnego. W niniejszej sprawie nie zostały naruszone przepisy Prawa budowlanego, które wskazali w odwołaniu skarżący w zakresie złożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania terenem na cele budowlane. Analiza przedłożonego materiału dowodowego nie wykazała naruszenia prawa materialnego, które uprawniałoby organ administracji do zakwestionowania prawidłowości przedmiotowej inwestycji. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie N.K. , zarzucając jej: 1) naruszenie art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak ustalenia, że Inwestor nie posiada wystarczającej legitymacji do dysponowania terenem na cele budowlane, w sytuacji kiedy Organ dysponował treścią postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego dla K. w K. Wydział VI Cywilny z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt VI Ns 802/07/S, 2) naruszenie art. 4 oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez wydanie pozwolenia na budowę mimo braku prawa Inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji gdy nieruchomość jest przedmiotem współwłasności i Inwestor nie wykazał, że posiada zgodę pozostałych współwłaścicieli; 3) naruszenie art. 71 ustawy Prawo budowlane, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że inwestycja nie powoduje zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego; W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi powtórzono zarzut odwołania, że zakres prawa Inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane określa postanowienie wstępne Sądu Rejonowego dla K. w K. Wydział VI Cywilny z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt VI Ns 802/07/S, które w punkcie II ściśle określa zakres robót adaptacyjnych, do których przeprowadzenia ma prawo Inwestor. W szczególności nie ma on prawa samodzielnie przeprowadzać żadnych zmian w instalacjach elektrycznej, gazowej i c.o., bowiem przedmiotowe postanowienie tego nie przewiduje. W konsekwencji wykonanie takich modyfikacji wymaga zgody pozostałych współwłaścicieli, a Inwestor nie wykazał, że taką zgodą dysponuje. Zdaniem skarżącej nie można twierdzić, że doprecyzowanie zakresu robót, w szczególności instalacyjnych może nastąpić dopiero na etapie projektu budowlanego. Takie stanowisko jest rażącą nadinterpretacją postanowienia z 12 października 2012 r., godzącą w interesy pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Zarówno organ I jak i II instancji naruszyły zatem art. 4 oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, bowiem inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie objętym projektem budowlanym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania W.C. w piśmie z dnia 25 czerwca 2014 r. wniósł o oddalenie skargi podnosząc, ze projekt budowlany nie przekracza w żadnym punkcie postanowienia Sądu Rejonowego. Prace instalacyjne w części mającej przypaść skarżącej ograniczają się do odcięcia instalacji w miejscu podziału. Ponadto pozostali współwłaściciele nieruchomości nie sprzeciwiają się wykonaniu prac adaptacyjnych, natomiast sprzeciw skarżącej spowodowany jest chęcią przedłużenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że odpowiada ona prawu, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Wojewoda [....] prawidłowo wskazał na art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane jako przepis wskazujący na granice postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie z tym przepisem przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Wszystkie powyższe warunki zostały spełnione w postępowaniu będącym przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, co znalazło wyraz w treści uzasadnienia decyzji organów obu instancji. Jak wynika z akt sprawy postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia na budowę związane jest z postępowaniem o zniesienie współwłasności, toczącym się przed Sądem Rejonowym dla K. w K. Na zlecenie Sądu biegły sporządził projekt podziału nieruchomości położonej w K. przy [....] przez ustanowienie odrębnej własności lokali, przy czym projekt podziału wykonano w dwóch wariantach. Postanowieniem z dnia 12 października 2011 r., sygn. VI Ns 802/07/S Sąd Rejonowy dla K. w K. uznał żądanie zniesienia współwłasności poprzez ustanowienie odrębnej własności lokali oznaczonych w projekcie podziału nieruchomości sporządzonym przez biegłego wariant II na rzucie parteru jako LU.2 i LU.3 w zasadzie za usprawiedliwione. W pkt II postanowienia Sąd upoważnił W.C. do wykonania - tymczasowo na jego koszt - robót adaptacyjnych zgodnie z wariantem II projektu podziału nieruchomości sporządzonym przez biegłego. Jedną z prac adaptacyjnych wymieniona wpkt. II postanowienia Sądu Rejonowego jest urządzenie węzła sanitarnego w lokalu LU.3 oraz zainstalowanie w Lokalu LU.3 oraz lokalu LU. 2 oddzielnych liczników poboru wody, energii elektrycznej i ewentualnie gazu. Sąd również w pkt III postanowienia nakazał uczestnikom N.K. i D.K. aby udostępnili W.C. pomieszczenia położone na parterze, stanowiące obecnie lokal użytkowy LU2 celem umożliwienia wykonania prac adaptacyjnych opisanych w pkt II postanowienia. Postanowienie to jest prawomocne i wykonalne. Opisane wyżej postanowienie jest jednoznaczne z przyznaniem inwestorowi W.C. prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie opisanych w nim prac. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 11 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80 poz. 903 ze zm.). W ust. 1 tego przepisu stwierdzono, że przepisy o ustanowieniu odrębnej własności lokali w drodze umowy stosuje się również odpowiednio do wyodrębnienia własności lokalu z mocy orzeczenia sądu znoszącego współwłasność nieruchomości. Z kolei w myśl ust. 2 jeżeli uczynienie zadość przesłance samodzielności lokali wymaga wykonania robót adaptacyjnych, sąd może w postanowieniu wstępnym, uznającym żądanie ustanowienia odrębnej własności lokali w zasadzie za usprawiedliwione, upoważnić zainteresowanego uczestnika postępowania do ich wykonania - tymczasowo na jego koszt. W razie przeszkód stawianych przez innych uczestników, sąd - w postanowieniu wstępnym lub w postanowieniu oddzielnym - może wydać stosowne nakazy lub zakazy. W tym miejscu należy podkreślić, że nadrzędnym celem wszystkich robót adaptacyjnych, o jakich mowa w tym przepisie jest doprowadzenie do spełnienia przesłanki samodzielności lokalu - w niniejszej sprawie samodzielności nowopowstającego lokalu LU.3, który w przyszłości ma przypaść inwestorowi W.C. W ocenie Sądu objęcie pozwoleniem na budowę takich robót adaptacyjnych jak np. przyłączenie nowopowstałego lokalu do wewnętrznej instalacji wodociągowej na poziomie piwnicy, likwidacja c.o. w tym lokalu, czy likwidacja (zdemontowanie) istniejącej sieci elektrycznej i zastąpienie jej nową linią - pomimo, że nie zostały one wprost wskazane w postanowieniu Sądu Rejonowego dla K. w K. - było dopuszczalne, bowiem mieściło się w zakresie koniecznych robót adaptacyjnych warunkujących spełnienie przesłanki samodzielności lokali. Jej spełnienie wymaga rozdzielenia instalacji, co nie ogranicza się wyłącznie do założenia osobnych liczników poboru wody i energii elektrycznej. Trzeba zgodzić się z Wojewodą [....] , że uszczegółowienie koniecznych do wydzielenia nowego lokalu robót budowlanych może nastąpić dopiero na etapie pozwolenia na budowę. Sąd powszechny, orzekając w przedmiocie zniesienia współwłasności może bowiem przeoczyć pewne elementy, które ujawnią się dopiero na etapie sporządzania projektu budowlanego. Uszczegółowienie tych elementów należy do kompetencji organu administracji architektoniczno - budowlanej i nie stanowi przekroczenia granic upoważnienia inwestora dokonanego przez sąd powszechny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Trzeba pamiętać, że gdyby inwestor nie dokonał rozdzielenia instalacji, to cel w postaci umożliwienia wyodrębnienia oddzielnej własności lokalu nie byłby możliwy do spełnienia. Dopóki zakres planowanych i objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę robót mieści się w zakresie uczynienia nowopowstającego lokalu samodzielnym, dopóty nie może być mowy o przekroczeniu granic postanowienia sądu cywilnego. Wskazać też należy, że nie jest możliwe urządzenie węzła sanitarnego bez podłączenia go do instalacji wodno – kanalizacyjnej i nie można też uznać, że treść postanowienia Sądu rejonowego sprowadza się do zezwolenie na instalacje odrębnych urządzeń pomiarowych wody czy energii elektrycznej, które nie będą do tychże instalacji podłączone. Z tego względu należało uznać za bezzasadny zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 4 oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez wydanie pozwolenia na budowę mimo braku prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 71 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że inwestycja nie powoduje zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego należy również uznać go za bezzasadny. Przedmiotem postępowania o zniesienie współwłasności jest cała nieruchomość, jednakże w szczególności chodzi o wydzielenie z lokalu użytkowego położonego na parterze, oznaczonego przez biegłego w projekcie podziału jako LU.2 drugiego lokalu użytkowego - oznaczonego jako LU.3. Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlanego przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Zmiana sposobu użytkowania możliwa jest po dokonaniu zgłoszenia właściwemu organowi (art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane). Natomiast zgodnie z art. 71 ust. 5 pkt 1 ustawy właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga wykonania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie toczy się postępowanie o udzielenie pozwolenia na budowę, więc ewentualna procedura dokonania zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania i tak nie miałaby zastosowania. Trzeba przy tym podkreślić, że to wnioskodawca - inwestor decyduje w jaki sposób będzie użytkowany wyodrębniony lokal. Ponieważ ani we wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, ani w samym projekcie, ani też na żadnym późniejszym etapie postępowania inwestor nie wskazywał, że planuje zmianę sposobu użytkowania, to organy administracji architektoniczno - budowlanej nie miały podstaw by z urzędu przyjąć, że taka zmiana ma nastąpić. Biorąc powyższe pod uwagę skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.